#สี่สัตว์สงวนในรอบ27ปี 
#บนเส้นทางทลายกำแพง

สัตว์ทั้งสี่มีประชากรในธรรมชาติเหลือน้อยมาก

• วาฬบรูด้า 65 ตัว
• วาฬโอมูระ 15-20 ตัว
• ฉลามวาฬ 100 ตัว
• เต่ามะเฟือง เพิ่งวางไข่เป็นครั้งแรกในรอบ 5 ปี

ตัวเลขเหล่านั้นเป็นการประมาณการ

แต่ที่เห็นชัดคือทุกชนิดล้วนมีปริมาณน้อยกว่าพะยูน ที่เป็นสัตว์สงวนเพียงชนิดเดียวของทะเลไทย (มากกว่า 200 ตัว)

นอกจากนี้ ยังมีภัยคุกคามต่างๆ ทำให้มีรายงานการตายของสัตว์ทั้งสี่ชนิดเป็นระยะ

ปี 58 สมัยผมเป็นสปช. ได้รวบรวมรายชื่อคนรักทะเล 50,000 ราย เพื่อสนับสนุนให้เป็นสัตว์สงวน

ที่ประชุมสภาปฏิรูปแห่งชาติ เห็นด้วยเป็นเอกฉันท์ นำเสนอต่อภาครัฐ กรมทรัพยากรทางทะเลฯ กรมประมง ฯลฯ พิจารณาแล้วเห็นว่าสมควร จึงนำเสนอต่อคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ก่อนพิจารณาอนุมัติ นำเสนอเข้าครม.

ครม.เห็นความสำคัญ อนุมัติในพ.ศ.2559 นำเสนอเพื่อทำบัญชีแนบท้าย

ตอนนั้นผมดีใจมาก ถึงขั้นเขียนหนังสือ “วาฬบรูด้า” ออกรอล่วงหน้าไว้แล้ว

แต่สุดท้าย เป็นการดีใจเก้อ เพราะพรบ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2535 ไม่เปิดช่องให้ประกาศสัตว์สงวนเพิ่มเติม (ปัญหาเรื่องเวลาแจ้งการครอบครองซาก)

จึงเกิดช่วงสูญญากาศ ยาวนานถึง 2 ปีเศษ ระหว่างนั้น ทุกฝ่ายช่วยกันหาทางออก

พรบ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ฉบับใหม่ บรรจุรายชื่อสัตว์ทั้ง 4 ชนิดไว้เป็นสัตว์สงวนตั้งแต่ต้น พร้อมบทเฉพาะกาลในการแจ้งครอบครอง

พรบ.ฉบับใหม่ จึงมีบัญชีรายชื่อสัตว์สงวน 19 ชนิด เมื่อพรบ.ผ่านสนช. หมายถึงการพิจารณาตามกฎหมายสิ้นสุด

เหลือรอพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ และรอให้มีการแจ้งครอบครองตามเวลาที่กำหนดไว้ เมื่อถึงตอนนั้น ทางราชการจะมีประกาศให้มาแจ้งครอบครองอีกครั้ง

คราวนี้ ชวนเพื่อนธรณ์มาดูกันสิว่า ได้เป็นสัตว์สงวนแล้วดีอย่างไรบ้าง ?

ข้อมูลต่างๆ ที่เขียนต่อไปนี้ เป็นไปตามพรบ.ฉบับใหม่ ที่บางอย่างแตกต่างจากฉบับ 2535 นะครับ

เริ่มจากนิยามของสัตว์สงวน

สัตว์ป่าสงวน = หมายถึงสัตว์ป่าหายากหรือสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ จำเป็นต้องสงวนและอนุรักษ์ไว้อย่างเข้มงวด

สัตว์ป่าคุ้มครอง = หมายถึงสัตว์ป่าที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศ หรือจำนวนของสัตว์ป่าชนิดนั้นมีแนวโน้มลดลง อันอาจส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ

เพื่อนธรณ์อ่านแล้วคงเห็นความแตกต่าง สัตว์ป่าสงวนเน้นที่ตัวสัตว์แบบเป๊ะๆ หมายถึงให้ความสำคัญกับสัตว์สูงสุด (มีคำว่าเข้มงวดด้วยนะ)

สัตว์ป่าคุ้มครอง เน้นที่ความสำคัญต่อระบบนิเวศ และแนวโน้มของประชากรที่ลดลง

นอกจากนั้น บทกำหนดโทษของสัตว์สงวนก็รุนแรงกว่าสัตว์คุ้มครอง (ตามพรบ.ใหม่ ซึ่งโทษจำและปรับมากกว่าเดิม) เพราะฉะนั้น ไม่ว่าดูในแง่ความสำคัญตามกฎหมาย หรือในแง่บทลงโทษ สัตว์สงวนมีความสำคัญสูงสุด ซึ่งจะส่งผลต่อการดูแลรักษาสัตว์ ดูแลรักษาพื้นที่ ตลอดจนกิจกรรมอื่นๆ ที่อาจส่งผลกระทบ รวมถึงโครงการหรือกิจกรรมต่างๆ ที่มีส่วนช่วยในการอนุรักษ์ ก็จะได้รับการยกระดับความสำคัญให้มากขึ้น

นั่นคือเหตุผลส่วนหนึ่งว่า ทำไมอาจารย์ธรณ์ต้องกรี๊ด

เหตุผลอีกส่วนคือตั้งแต่ปี 2535 ไม่มีการประกาศสัตว์สงวนในเมืองไทยเลย ไม่ว่าจะเป็นสัตว์บกหรือสัตว์ทะเล เรามีรายชื่อ 15 ชนิดเท่านั้น

นี่จึงเป็นครั้งแรกในรอบ 27 ปี

(จะคิดว่ามากกว่านั้นก็ได้ เพราะพะยูนเป็นสัตว์สงวนก่อนปี 35 แต่ผมนับจำนวนปีตามพรบ.)

หนนี้ยังเป็นครั้งแรกที่ประชาชนช่วยกันลงรายชื่อ 50,000 คน เพื่อผลักดันให้สัตว์ชนิดหนึ่งเป็นสัตว์สงวน (วาฬบรูด้า) และเป็นครั้งแรกที่เราปลดล็อคกำแพงกฎหมายที่มองไม่เห็น

กำแพงที่กั้นขวางการประกาศสัตว์สงวนชนิดใหม่ๆ ของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นสัตว์บกหรือสัตว์ทะเล

ในพรบ.ฉบับใหม่ เราสามารถประกาศสัตว์สงวนเพิ่มเติมได้ โดยออกเป็นพรก.

หนนี้จึงเป็นการเปลี่ยนประวัติศาสตร์ด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่า/สัตว์ทะเลของประเทศไทย อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน

ใครที่เป็นเพื่อนธรณ์มาตลอด 4 ปี คงเห็นว่าผมพยายามโพสต์เรื่องนี้ครั้งแล้วครั้งเล่า 

เดินไปให้สุดทางและทลายกำแพงที่มองไม่เห็น

ถึงวันนี้ กำแพงถูกทลายลงแล้วครับ �

xxxx

https://www.facebook.com/thon.thamrongnawasawat/posts/2637165129632007