Brusselse Hallepoort: stop de uitverkoop van de Brusselse ziel!

De kroniek van een aangekondigde dood

De Brusselse Hallepoort is één van de oudste en best bewaarde historische gebouwen van Brussel en het is bepalend voor het karakter van de hele Marollenwijk. Het gebouw dateert van 1381 en heeft de vele oorlogen die Brussel geteisterd hebben alsook de daaropvolgende kaalslag van de vastgoedbaronnen miraculeus overleefd. Het gebouw is sinds 1842 eigendom van de federale overheid. Het is één van de oudste musea van het land en dit al 175 jaar.

Jammer genoeg verzamelen zich heden donkere wolken boven deze vestiging. Het Museum voor Kunst en Geschiedenis (KMKG), dat het gebouw beheert, staat onder zware financiële druk en pleit in een directienota voor het stopzetten van de tentoonstellingen en het afstoten van het gebouw aan de regio of de stad Brussel.

Brussel zelf heeft amper nog budgettaire marge en toont amper interesse voor deze landmark. Er wordt zelfs gesuggereerd om het gebouw een horeca-invulling te geven of het in concessie te geven. Uit de reacties blijkt duidelijk dat Brussel het gebouw liever kwijt dan rijk is. Ironisch genoeg past dit perfect in de haat-liefde verhouding die het Brusselse stadsbestuur heeft met dit gebouw. Zo vorderde de stad Brussel eind 19de eeuw zelf de afbraak van het gebouw. Gelukkig voorkwam de Koninklijke Commissie voor Monumenten de afbraak.

Diverse vastgoedbonzen hebben sinds kort hun oog laten vallen op de Marollenwijk. In deze wijk staan nog veel kleine huizen die gemakkelijk kunnen worden omgevormd tot grote wooneenheden. Stadsplanners verlekkeren zich nu al op al dat goeds.  Het is dan ook wellicht niet toevallig dat de museale functie van de Hallepoort plots in vraag wordt gesteld.

De weinige andere restanten van de stadsomwalling werden allen reeds eerder weggemoffeld in grootste vastgoedprojecten waarbij onder meer een kleinere toren enkele te bezichtigen valt door eerst het hotelcomplex te betreden dat rond de toren werd opgetrokken.

Brussel kent een lange voorgeschiedenis van gebroken dromen wat betreft het beheer van haar onroerend patrimonium.  Naast de kaalslag in de wijk Bovendael, die plaats moest maken voor het monumentale justitiepaleis, volgde de onteigening van hele volkswijken voor de Noord-Zuid verbinding en de afbraak van vele art-nouveau en art-deco huizen voor de Europawijk. Als kers op de taart werd het Volkshuis van Victor Horta plat gesmeten om plaats te maken voor beton en staal. 

De Hallepoort als café? 

Als bezorgde Brusselaars willen we niet zwijgzaam toekijken hoe de Hallepoort ten gevolge van politieke desinteresse ten prooi dreigt te vallen aan een of ander megalomaan bouw- of hotelproject waarbij de historische waarde van het gebouw enkel aangewend wordt om de prijs van het omliggend vastgoedproject op te drijven. We zijn de afbraakdrift van de Brusselse bonzen van onze historische gebouwen meer dan beu.

De Hallepoort zou, eenmaal de museale functie van haar ontnomen wordt, immers zeer snel het voorwerp uitmaken van een herbestemming.  

Wat een “tristesse” en gebrek aan ambitie. Dit unieke, versterkte poortgebouw zou zich perfect op de kaart kunnen zetten door de juiste collecties tentoon te stellen die heden stof liggen te vergaren in de kelders van het KMSG. 

In eender welke andere stad zou men op de kans springen om dit gebouw terug in eigen handen te krijgen om vervolgens de aantrekkingskracht ervan te vergoten door passende tentoonstellingen op te zetten in partnerschap met andere nationale monumenten.

Waarom niet dit iconisch gebouw omvormen tot het museum van de geschiedenis van de stad Brussel?

Het zegt veel over de Brusselse bestuurders dat zij meer heil zien in een zoveelste caféproject dan in een historisch monument. 

Dit gebrek aan aandacht en ambitie voor deze unieke landmark laat het ergste vermoeden. Wij vrezen dat de laatste stadspoort van Brussel snel het voorwerp zal uitmaken van vastgoedspeculanten die, gebruik makende van een horecaconcessie, ongetwijfeld dromen van een hotelcomplex dat het gehele gebouw omarmt. Of erger nog, dat ze een mooie façade in een nieuw architecturaal gedrocht plaatsen, zodat de laatste sporen van de rijke geschiedenis van Brussel vertrappeld worden.

Wat stellen wij voor? 

Aangezien de Brusselse overheid klaarblijkelijk nul interesse heeft in dit gebouw is het misschien tijd dat de Brusselaars zelf de toekomst van dit monument veiligstellen. 

Waarom niet in een coöperatieve structuur de uitbating van deze historische parel op ons nemen? Wij twijfelen er niet aan dat vele Brusselse “kiekefretters” en “ketjes” graag mee hun schouders onder dit initiatief zetten in het redden van dit unieke gebouw en staatsmuseum, of verdienen enkel de rijke wijken van Etterbeek of Elsene een mooi museum?

Langs deze weg lanceren wij een oproep aan alle Brusselaars om mee na te denken over de toekomst van het enige overgebleven versterkte poortgebouw van de 14de eeuw en de historische ziel van de Marollen en Brussel.

Willen jullie er mee voor zorgen dat dit unieke historisch erfgoed blijft bestaan als museum en terug op de kaart wordt gezet van landgenoten en buitenlandse bezoekers? Willen jullie ook dat de Hallepoort gered wordt en niet verkwanseld wordt aan de willekeur van stadsplanners en vastgoedspeculanten? Laat de Hallepoort terug het visitekaartje worden van Brussel en haar rijke geschiedenis!

Teken dan mee de petitie en we houden jullie op de hoogte.

Bedankt!

Enkele bezorgde Brusselaars,

Armel de Schreye

Carlo Van Grootel

Sébastien Dewailly

Nidal Chattar

Louise Bressers

Nicolas Thiry