Στα ελληνικά νησιά, η πολιτική της ποινικοποίησης και της αποτροπής των προσφύγων κλιμακώνεται: σε μία πρωτοφανή κίνηση, ο Ν. , ένας νεαρός πατέρας, κατηγορείται για τον πνιγμό του εξάχρονου γιου του κατά τη διάρκεια ενός ναυαγίου. Θα δικαστεί μαζί με τον συνεπιβάτη του, τον Χασάν , ο οποίος αντιμετωπίζει ισόβια κάθειρξη με την κατηγορία ότι οδηγούσε το σκάφος – μια συνήθης πρακτική στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. θα δικαστούν στις 18 Μαΐου 2022 στη Σάμο.

Τη νύχτα της 7ης Νοεμβρίου 2020, ο Ν. και ο Χασάν προσπάθησαν να φτάσουν στην Ελλάδα από την Τουρκία με μία φουσκωτή λέμβο μαζί με άλλα 22 άτομα. Μεταξύ των επιβατών ήταν ο εξάχρονος γιος του Ν. και η αδελφή, ο αδελφός και η ανάπηρη μητέρα του Χασάν Οι οικογένειες είχαν εγκαταλείψει το Αφγανιστάν και αναζητούσαν την ασφάλεια και μία καλύτερη ζωή στην Ευρώπη.

Στα ανοικτά της Σάμου, το σκάφος βρέθηκε σε κίνδυνο, προσέκρουσε στα βράχια και ανετράπη . Όλοι οι επιβάτες έπεσαν στη θάλασσα. Παρόλο που το Λιμενικό Σώμα ενημερώθηκε για την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, πήρε αρκετές ώρες μέχρι να φτάσουν στο σημείο που βρισκόντουσαν οι μετανάστ(ρι)ες. Ωστόσο δεν προχώρησαν στη διάσωσή τους. Οι επιζώντες κατέθεσαν ότι είδαν δύο φορές το σκάφος του λιμενικού να πλησιάζει, αλλά δεν τους διέσωσε. Τις πρωινές ώρες της επομένης, ο μικρός γιος του Ν. και μια γυναίκα που ήταν  έγκυος βρέθηκαν στα βράχια. Ευτυχώς, η γυναίκα επέζησε και γέννησε το παιδί της τρεις ημέρες αργότερα. Για τον γιο του Ν., ήταν ήδη πολύ αργά.

Παρά το γεγονός ότι ήταν συντετριμμένος από τον θάνατο του γιου του – και τον δικό του παρ’ ολίγον πνιγμό λίγο πριν – ο 25χρονος Ν. συνελήφθη Προφυλακίστηκε και ήταν ο πρώτος αιτών άσυλο που κατηγορήθηκε ποτέ για «διακινδύνευση της ζωής του παιδιού του», αντιμετωπίζοντας ποινή φυλάκισης έως και δέκα έτη.

Ν: «Αν με ρωτήσετε γιατί ήρθα στην Ελλάδα και αποφάσισα να έρθω με αυτόν τον επικίνδυνο τρόπο, ήρθα εδώ επειδή η ζωή του γιου μου κινδύνευε στην Τουρκία. Εξαιτίας αυτού, έπρεπε να έρθω. Δεν είχα άλλη επιλογή. Αλλά τώρα ο ελληνικός νόμος μου λέει ότι θα φταίω εγώ και λέει ότι είμαι εγκληματίας. Ποιος πατέρας θα έκανε κάτι τέτοιο στο παιδί του».

Μαζί με τον Ν. , συνελήφθη και ο 23χρονος Χασάν Κάποια στιγμή, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού από την Τουρκία, οδήγησε το σκάφος. Εξαιτίας αυτού, κατηγορείται για «μεταφορά 24 υπηκόων τρίτων χωρών στην ελληνική επικράτεια χωρίς άδεια» (διακίνηση), με τις επιβαρυντικές περιστάσεις της «έκθεσης σε κίνδυνο της ζωής 23 ατόμων» και της «πρόκλησης του θανάτου ενός ατόμου» - του γιου του Ν. Ο Χασάν αντιμετωπίζει ποινή ισόβιας κάθειρξης για τον θάνατο ενός ατόμου συν επιπλέον 10 χρόνια φυλάκισης για κάθε μεταφερόμενο άτομο, που ανέρχεται συνολικά σε 230 χρόνια συν ισόβια κάθειρξη.

Xασάν: «Αυτό πρέπει να τελειώσει. «Είμαι ο μόνος κηδεμόνας της οικογένειας μου και πρέπει να τους στηρίξω, επειδή η μητέρα μου είναι παράλυτη, έχω μια αδελφή που είναι πολύ μικρή και ο αδερφός μου έχει ψυχολογικά προβλήματα. Πραγματικά χρειάζεται να είμαι μαζί τους. Ο μόνος φροντιστής του είμαι εγώ. Και τώρα εξαιτίας αυτής της ιστορίας του οδηγού του  σκάφους, δεν ξέρω τι πρέπει να κάνω».

Οι κατηγορίες εναντίον του Χασάν απαγγέλθηκαν παρά το γεγονός ότι ταξίδευε με την αδελφή του, τον αδελφό του και την ανάπηρη μητέρα τους, η οποία βασίζεται σε αναπηρικό αμαξίδιο, και οι άλλοι επιβάτες, συμπεριλαμβανομένου του Ν., δήλωσαν ότι ο Χασάν είναι ένας από αυτούς και απλώς πήρε το τιμόνι επειδή κάποιος έπρεπε να το πάρει.

Ενώ η περίπτωση του N. αποτελεί την πρώτη του είδους του, οι κατηγορίες περί «διακίνησης» που απαγγέλθηκαν στον Χασάν χρησιμοποιούνται συστηματικά από το ελληνικό κράτος για την ποινικοποίηση της μετανάστευσης εδώ και αρκετά χρόνια.

Δημήτρης Χούλης, δικηγόρος: «Με τον τρόπο αυτό, ποινικοποιούμε τους αιτούντες άσυλο που δεν έχουν καμία εναλλακτική λύση. Υπάρχει ένα σημείο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού όπου το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να οδηγήσουν τη βάρκα για να σώσουν τη ζωή τους».

Για το ναυάγιο της 7ης Νοεμβρίου 2020, δεν έφταιγαν ούτε ο Ν., ούτε ο Χασάν Είναι το άμεσο αποτέλεσμα του κλιμακούμενου κλεισίματος των συνόρων από την ΕΕ, που δεν αφήνει στους ανθρώπους άλλη επιλογή από το να διακινδυνεύσουν τη ζωή τους και την ζωή των οικογενειών τους σε όλο και πιο επικίνδυνα ταξίδια . Ο Ν. και ο Χασάν χρησμοποιούνται ως αποδιοπομπαίοι τράγοι για να αποσπάσουν την προσοχή από τις ευθύνες της ΕΕ για αυτούς τους θανάτους. Δεν είναι ένοχοι αλλά θύματα μιας συνεχώς αυξανόμενης πολιτικής αποτροπής και ποινικοποίησης που παρεμποδίζει το δικαίωμα τους στην ελεύθερη μετακίνηση.

Στην προσπάθεια της να εμποδίσει τους ανθρώπους να έρθουν στην Ευρώπη με κάθε μέσο, η ΕΕ καταφεύγει σε όλο και πιο σκληρά και παράλογα μέτρα.

Απαιτούμε:

• Να αποσυρθούν όλες οι κατηγορίες κατά του N. και Χασάν
• Την άρση της ταξιδιωτικής απαγόρευσης για τον Ν. ώστε να μπορέσει να ταξιδέψει στην αδελφή του στην Αυστρία και να βρει λίγη παρηγοριά
• Ελευθερία για όλους όσους φυλακίζονται με την κατηγορία «για οδήγηση με βάρκα» παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση για να φτάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση
• Τέλος στην ποινικοποίηση της μετανάστευσης και στη φυλάκιση των ανθρώπων που μετακινούνται.