• ใครบ้างที่ได้รับผลกระทบ ควันไฟและฝุ่นละออง PM 2.5 ที่ปกคลุมเมืองพิจิตรอยู่ในขณะนี้ ไม่ได้เลือกที่รักมักที่ชัง แต่มันกำลังทำร้ายทุกคนที่เรารัก ตั้งแต่ผู้สูงอายุที่ต้องใช้ชีวิตอย่างยากลำบากจากโรคระบบทางเดินหายใจ เด็กนักเรียนที่ต้องนั่งเรียนในห้องท่ามกลางหมอกควันสีเทาแทนที่จะได้วิ่งเล่นกลางแจ้งอย่างปลอดภัย ไปจนถึงเกษตรกรและคนทำงานกลางแจ้งที่ต้องสูดดมมลพิษเข้าปอดตลอดทั้งวัน เพียงเพื่อเลี้ยงปากท้อง ท้องฟ้าที่เคยกว้างไกลและสดใสเหนือทุ่งนาพิจิตร บัดนี้กลับถูกแทนที่ด้วยฝุ่นพิษที่บดบังทัศนียภาพและทำลายสุขภาพของพวกเราทุกคนอย่างเงียบเชียบ
• อะไรคือจุดเปลี่ยน หากเรายังคงเพิกเฉยและปล่อยให้การเผาในที่โล่งหรือการเผาตอซังข้าวเป็นเรื่องปกติ วันหนึ่ง "เมืองพิจิตร" อาจกลายเป็นเมืองที่ไม่น่าอยู่อีกต่อไป สุขภาพของคนในชุมชนจะทรุดโทรมลงอย่างถาวร และภาระค่ารักษาพยาบาลจะพุ่งสูงขึ้นจนยากจะแบกรับ แต่หากวันนี้เราตัดสินใจ "หยุดเผา" แล้วเปลี่ยนมาใช้วิธีการไถกลบหรือแปรรูปวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรแทน เราจะเห็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญ คือการได้เห็นรอยยิ้มของเด็กๆ ที่ไม่ต้องสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา ได้เห็นเศรษฐกิจท้องถิ่นฟื้นตัวจากอากาศที่บริสุทธิ์ และที่สำคัญที่สุด คือการรักษาความอุดมสมบูรณ์ของดินพิจิตรให้ยั่งยืนเพื่อการทำเกษตรในรุ่นต่อไป
• ทำไมถึงต้องเริ่มตอนนี้ เราไม่สามารถรอให้ลมพัดพาฝุ่นไปที่อื่น หรือรอให้ปัญหาสุขภาพมาถึงตัวก่อนแล้วค่อยขยับตัว เพราะทุกลมหายใจเข้าคือการสะสมพิษร้ายไว้ในร่างกาย เราต้องเริ่มหยุดเผาตั้งแต่วินาทีนี้ เพื่อให้ค่า PM 2.5 ลดลงทันทีในฤดูกาลนี้ ความเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่เริ่มได้จากพื้นที่เกษตรของท่านและจิตสำนึกของพวกเราทุกคน มาร่วมกันสร้าง "พิจิตรโมเดล" ที่ปลอดการเผา เพื่อคืนอากาศบริสุทธิ์ให้ตัวเอง ให้ครอบครัว และให้แผ่นดินเกิดของเรา ก่อนที่ทุกอย่างจะสายเกินแก้ แสดงความคิดเห็นโดยร้านป้ายเซ็นเตอร์พิจิตร

ทางเลือกสร้างรายได้และฟื้นฟูดิน แทนการเผาตอซัง

นอกจากการหยุดเผาเพื่ออากาศบริสุทธิ์แล้ว การจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรอย่างถูกวิธี ยังช่วยให้เกษตรกรพิจิตร "ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต" ได้จริงด้วยวิธีเหล่านี้:

1. การไถกลบตอซัง (คืนชีวิตให้ดิน): การไถกลบตอซังข้าวและฟางลงดิน ช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุและธาตุอาหาร (N-P-K) ที่จำเป็นต่อพืช ทำให้ดินร่วนซุย กักเก็บน้ำได้ดีขึ้น ช่วยให้เรา ลดการใช้ปุ๋ยเคมี ในรอบถัดไปได้มหาศาล
2. การอัดฟางก้อน (เปลี่ยนขยะเป็นเงินสด): ฟางข้าวที่เคยเผาทิ้ง มีมูลค่าในตลาดปศุสัตว์สูงมาก สามารถติดต่อผู้รับซื้อฟางอัดก้อนเพื่อนำไปทำเป็นอาหารสัตว์ วัสดุเพาะเห็ด หรือวัสดุคลุมดินเพื่อรักษาความชื้นในแปลงพืชไร่ เป็นการสร้างรายได้เสริมเข้ากระเป๋าอีกทาง
3. การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ (ปุ๋ยฟรีจากไร่นา): นำฟางข้าวหรือใบอ้อยมาผสมกับมูลสัตว์และสารเร่งพัด (พด.) เพื่อทำเป็นปุ๋ยหมักคุณภาพสูงไว้ใช้เอง ช่วยลดต้นทุนการผลิตและทำให้พืชแข็งแรงทนทานต่อโรค
4. การผลิตพลังงานชีวมวล: ในปัจจุบันมีโรงไฟฟ้าชีวมวลหลายแห่งรับซื้อวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น ใบอ้อย หรือเหง้ามันสำปะหลัง เพื่อนำไปเป็นเชื้อเพลิง ซึ่งนอกจากจะช่วยลดฝุ่นแล้วยังสร้างมูลค่าหมุนเวียนในจังหวัดพิจิตรอีกด้วย

"หยุดเผา แล้วเปลี่ยนมาไถกลบ เพื่อให้ดินพิจิตรเป็นสีทอง และอากาศของเราเป็นสีฟ้า"