Yaşlı Hakları ve Aktif Yaşlanma Bakanlığı Kurulması Talebi
Kampanya metni
Aşağıda adı ve imzası bulunan bizler; Türkiye’de yaşlı nüfusun her geçen yıl arttığını, buna karşılık yaşlılara yönelik hizmetlerin farklı kurumlar arasında dağılmış, parça parça bir yapıda yürütüldüğünü görüyoruz. Yaşlılık; sağlık, bakım, emeklilik ve gelir güvencesi, konut, ulaşım, dijital hizmetlere erişim, yaşlı istismarının önlenmesi, yalnızlıkla mücadele ve toplumsal hayata katılım gibi birbirine bağlı pek çok alanı aynı anda ilgilendirmektedir. Bu alanların dağınık biçimde yürütülmesi, politika bütünlüğünü ve hesap verebilirliği zayıflatmaktadır.LONGEVİTY..yaşam tarzını acil uygulanması.Bununla birlikte yaşlılığa yalnızca bir korunma ve bakım meselesi olarak yaklaşmak, bugünün gerçeğini eksik anlatır. İnsan ömrünün uzaması başlı başına bir yük değil; doğru politikalarla bireye ve topluma kazanca dönüşebilecek bir imkândır. Burada belirleyici olan yalnızca kaç yıl yaşandığı değil, bu yılların ne kadarının sağlıklı, bağımsız ve etkin geçirildiğidir; çünkü toplam yaşam süresi ile sağlıklı geçirilen yıllar arasındaki açık giderek büyümektedir. Bu nedenle çağdaş yaşlılık politikaları; ömrü uzatmanın yanında sağlıklı geçirilen yılları çoğaltmayı, hastalıkları geciktiren önleyici ve yaşam boyu bir yaklaşımı, yaşlıların çalışma, öğrenme, üretme ve topluma katkı sunma imkânlarının korunmasını esas almaktadır. Yaşlı yurttaşlar, korunmaya değer olduğu kadar, deneyimi ve emeğiyle bizlerin büyüğüdür .Tokat ,Sivas,Mardin,Kayseri, Aydın kasaba ve köydeki yaşlılarımıza.Oglumu,kızımı, komşusu mu ,kim bakıyor,sağlık durumu nasıl,enzaymir ,zihinsel.bakimlari nasıl yapılıyor.Tuik verileri.2026 da 65 yaş üstü.9 ,5milyon.2030 da 14 milyon yaşlımız olacak diyor.1.5 milyonu sokakta kalıyor.Agizinda kaç dişi var.Devletizin elinde bir Envanter çalışması yapması önem arz ediyor.BEKA sorunudur.
Bu anlayışla, yaşlılık politikalarının; kendi bütçesi, teşkilatı, denetim gücü ve yerel yönetimlerle koordinasyon yetkisi bulunan müstakil bir kurum eliyle, hem koruma ve bakımı hem de sağlıklı, etkin ve üretken yaşlanmayı esas alacak biçimde yürütülmesi gerektiğine inanıyor ve “YAŞLI HAKLARI ve AKTİF YAŞLANMA BAKANLIĞI "adıyla ayrı bir bakanlık kurulmasını talep ediyoruz.
Mevcut Durum
Bugün yaşlılara ilişkin hizmetler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü eliyle yürütülmektedir. Yaşlılık, bu genel müdürlük çatısı altında engellilik hizmetleriyle birlikte ele alınan ve daire başkanlığı düzeyinde temsil edilen bir alt başlık konumundadır. Oysa Türkiye’nin içinde bulunduğu demografik dönüşüm, yaşlılık alanının genel müdürlük düzeyinin ötesinde, müstakil bir bakanlık düzeyinde ele alınmasını gerekli kılmaktadır.
Uluslararası Çerçeve ve Ülke Örnekleri
Bu talep uluslararası ölçütlerle de örtüşmektedir. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın 25. maddesi yaşlıların onurlu ve bağımsız bir yaşam sürme ile sosyal ve kültürel hayata katılma hakkını; Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 23. maddesi yaşlıların sosyal korunma hakkını tanımaktadır. Birleşmiş Milletler Yaşlı İlkeleri ile Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı da yaşlılık politikalarını bağımsızlık, katılım, bakım, kendini gerçekleştirme, onur ve güvenlik başlıkları altında ele almaktadır. Almanya, Malta, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Japonya gibi ülkelerde yaşlılık alanı bakanlık ya da bakan düzeyinde ayrı bir politika alanı olarak örgütlenmiştir.
Anayasal ve Hukuki Dayanak
Türkiye Cumhuriyeti, Anayasa’nın 2. maddesi uyarınca sosyal bir hukuk devletidir. Anayasa’nın 5. maddesi, kişinin maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamayı devletin temel amaç ve görevleri arasında saymaktadır. 10. madde, çocuklar, yaşlılar ve engelliler için alınacak özel tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağını açıkça belirtmektedir. 60. madde herkese sosyal güvenlik hakkı tanımakta ve devlete bu güvenliği sağlayacak teşkilatı kurma görevi yüklemektedir.
En açık dayanak ise 61. maddedir. Bu maddeye göre “Yaşlılar, Devletçe korunur. Yaşlılara Devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir.” Aynı madde, devletin bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kuracağını veya kurduracağını da hükme bağlamaktadır. Anayasa’nın 74. maddesi bize bu dilekçeyi verme ve yazılı cevap alma hakkını; 106. maddesi ise bakanlıkların kurulmasının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceğini göstermektedir. Dolayısıyla yaşlılara yönelik müstakil ve güçlü bir kurumsal yapı kurulması, yalnızca bir talep değil, aynı zamanda Anayasa’nın devlete yüklediği bir görevin gereğidir.
Bu talebimiz; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2., 5., 10., 60., 61., 74. ve 106. maddelerine; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’a; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğüne ilişkin hükümlerine; Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın 25. ve Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 23. maddelerine; Birleşmiş Milletler Yaşlı İlkeleri ile Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı’na dayanmaktadır.
Taleplerimiz
1. “Yaşlı Hakları ve Aktif Yaşlanma Bakanlığı” adıyla; yaşlıların korunması ve bakımı kadar, sağlıklı, bağımsız ve üretken bir yaşam sürmelerini de politika merkezine alan müstakil bir bakanlığın kurulması için gerekli idari ve hukuki çalışmaların başlatılması.
2. Bakanlığın görev alanının yalnızca huzurevi ve bakım hizmetleriyle sınırlı tutulmaması; bir yanda evde ve uzun süreli bakım, bakım kuruluşlarının standartları ve denetimi, yaşlı istismarının önlenmesi, yaş ayrımcılığıyla mücadele, demans politikaları, bakım veren aile bireylerinin desteklenmesi ve yaşlı yoksulluğuyla mücadeleyi; diğer yanda koruyucu sağlık hizmetlerini ve sağlıklı geçirilen yılların uzatılmasını, aktif ve sağlıklı yaşlanmayı, yaşam boyu öğrenmeyi, yaşlıların iş gücüne ve sosyal hayata katılımının sürdürülmesini, yaş dostu kentleri ve dijital erişimi birlikte kapsaması.
3. Yaşlı nüfusa ilişkin güncel, açık ve karşılaştırılabilir veri üreten; yalnızca yaşam süresini değil sağlıklı geçirilen yaşam süresini de ölçen; hizmet kalitesini izleyen; bakım kuruluşlarını denetleyen ve yerel yönetimlerle merkezî idare arasında standart ve koordinasyon sağlayan bir yapının oluşturulması.
4. Yaşlılara yönelik tüm hizmetlerde insan onuru, bağımsız yaşam, erişilebilirlik, yerinde yaşlanma, önleyici yaklaşım, sağlıklı ve etkin yaşlanma, yaşlıların birikim ve potansiyelinden yararlanma, hesap verebilirlik ve ayrımcılık yasağı ilkelerinin esas alınması.
5. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatının, Anayasa’nın 106. maddesi ve Cumhurbaşkanlığı teşkilatına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde oluşturulması; ayrıca TBMM’de, yaşlı haklarını ve uzun süreli bakım güvencesini düzenleyen, aynı zamanda sağlıklı ve aktif yaşlanmayı bir kamu hedefi olarak tanımlayan kapsamlı bir kanun çalışmasının başlatılması.
6. Yaşlı yurttaşların, ailelerinin, bakım verenlerin, emeklilerin, meslek örgütlerinin, yerel yönetimlerin, üniversitelerin ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla; sağlıklı, etkin ve üretken yaşlanmayı esas alan bir “Ulusal Yaşlı Hakları ve Aktif Yaşlanma Strateji Belgesi” hazırlanması.
7. Bu dilekçeye, Anayasa’nın 74. maddesi ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun kapsamında yazılı olarak cevap verilmesi.
Yukarıda açıkladığımız gerekçelerle taleplerimizi bilgilerinize sunar; gereğinin yapılmasını ve sonucun tarafımıza yazılı olarak bildirilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
8
Kampanya metni
Aşağıda adı ve imzası bulunan bizler; Türkiye’de yaşlı nüfusun her geçen yıl arttığını, buna karşılık yaşlılara yönelik hizmetlerin farklı kurumlar arasında dağılmış, parça parça bir yapıda yürütüldüğünü görüyoruz. Yaşlılık; sağlık, bakım, emeklilik ve gelir güvencesi, konut, ulaşım, dijital hizmetlere erişim, yaşlı istismarının önlenmesi, yalnızlıkla mücadele ve toplumsal hayata katılım gibi birbirine bağlı pek çok alanı aynı anda ilgilendirmektedir. Bu alanların dağınık biçimde yürütülmesi, politika bütünlüğünü ve hesap verebilirliği zayıflatmaktadır.LONGEVİTY..yaşam tarzını acil uygulanması.Bununla birlikte yaşlılığa yalnızca bir korunma ve bakım meselesi olarak yaklaşmak, bugünün gerçeğini eksik anlatır. İnsan ömrünün uzaması başlı başına bir yük değil; doğru politikalarla bireye ve topluma kazanca dönüşebilecek bir imkândır. Burada belirleyici olan yalnızca kaç yıl yaşandığı değil, bu yılların ne kadarının sağlıklı, bağımsız ve etkin geçirildiğidir; çünkü toplam yaşam süresi ile sağlıklı geçirilen yıllar arasındaki açık giderek büyümektedir. Bu nedenle çağdaş yaşlılık politikaları; ömrü uzatmanın yanında sağlıklı geçirilen yılları çoğaltmayı, hastalıkları geciktiren önleyici ve yaşam boyu bir yaklaşımı, yaşlıların çalışma, öğrenme, üretme ve topluma katkı sunma imkânlarının korunmasını esas almaktadır. Yaşlı yurttaşlar, korunmaya değer olduğu kadar, deneyimi ve emeğiyle bizlerin büyüğüdür .Tokat ,Sivas,Mardin,Kayseri, Aydın kasaba ve köydeki yaşlılarımıza.Oglumu,kızımı, komşusu mu ,kim bakıyor,sağlık durumu nasıl,enzaymir ,zihinsel.bakimlari nasıl yapılıyor.Tuik verileri.2026 da 65 yaş üstü.9 ,5milyon.2030 da 14 milyon yaşlımız olacak diyor.1.5 milyonu sokakta kalıyor.Agizinda kaç dişi var.Devletizin elinde bir Envanter çalışması yapması önem arz ediyor.BEKA sorunudur.
Bu anlayışla, yaşlılık politikalarının; kendi bütçesi, teşkilatı, denetim gücü ve yerel yönetimlerle koordinasyon yetkisi bulunan müstakil bir kurum eliyle, hem koruma ve bakımı hem de sağlıklı, etkin ve üretken yaşlanmayı esas alacak biçimde yürütülmesi gerektiğine inanıyor ve “YAŞLI HAKLARI ve AKTİF YAŞLANMA BAKANLIĞI "adıyla ayrı bir bakanlık kurulmasını talep ediyoruz.
Mevcut Durum
Bugün yaşlılara ilişkin hizmetler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü eliyle yürütülmektedir. Yaşlılık, bu genel müdürlük çatısı altında engellilik hizmetleriyle birlikte ele alınan ve daire başkanlığı düzeyinde temsil edilen bir alt başlık konumundadır. Oysa Türkiye’nin içinde bulunduğu demografik dönüşüm, yaşlılık alanının genel müdürlük düzeyinin ötesinde, müstakil bir bakanlık düzeyinde ele alınmasını gerekli kılmaktadır.
Uluslararası Çerçeve ve Ülke Örnekleri
Bu talep uluslararası ölçütlerle de örtüşmektedir. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın 25. maddesi yaşlıların onurlu ve bağımsız bir yaşam sürme ile sosyal ve kültürel hayata katılma hakkını; Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 23. maddesi yaşlıların sosyal korunma hakkını tanımaktadır. Birleşmiş Milletler Yaşlı İlkeleri ile Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı da yaşlılık politikalarını bağımsızlık, katılım, bakım, kendini gerçekleştirme, onur ve güvenlik başlıkları altında ele almaktadır. Almanya, Malta, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Japonya gibi ülkelerde yaşlılık alanı bakanlık ya da bakan düzeyinde ayrı bir politika alanı olarak örgütlenmiştir.
Anayasal ve Hukuki Dayanak
Türkiye Cumhuriyeti, Anayasa’nın 2. maddesi uyarınca sosyal bir hukuk devletidir. Anayasa’nın 5. maddesi, kişinin maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamayı devletin temel amaç ve görevleri arasında saymaktadır. 10. madde, çocuklar, yaşlılar ve engelliler için alınacak özel tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağını açıkça belirtmektedir. 60. madde herkese sosyal güvenlik hakkı tanımakta ve devlete bu güvenliği sağlayacak teşkilatı kurma görevi yüklemektedir.
En açık dayanak ise 61. maddedir. Bu maddeye göre “Yaşlılar, Devletçe korunur. Yaşlılara Devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir.” Aynı madde, devletin bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kuracağını veya kurduracağını da hükme bağlamaktadır. Anayasa’nın 74. maddesi bize bu dilekçeyi verme ve yazılı cevap alma hakkını; 106. maddesi ise bakanlıkların kurulmasının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceğini göstermektedir. Dolayısıyla yaşlılara yönelik müstakil ve güçlü bir kurumsal yapı kurulması, yalnızca bir talep değil, aynı zamanda Anayasa’nın devlete yüklediği bir görevin gereğidir.
Bu talebimiz; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2., 5., 10., 60., 61., 74. ve 106. maddelerine; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’a; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğüne ilişkin hükümlerine; Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın 25. ve Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 23. maddelerine; Birleşmiş Milletler Yaşlı İlkeleri ile Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı’na dayanmaktadır.
Taleplerimiz
1. “Yaşlı Hakları ve Aktif Yaşlanma Bakanlığı” adıyla; yaşlıların korunması ve bakımı kadar, sağlıklı, bağımsız ve üretken bir yaşam sürmelerini de politika merkezine alan müstakil bir bakanlığın kurulması için gerekli idari ve hukuki çalışmaların başlatılması.
2. Bakanlığın görev alanının yalnızca huzurevi ve bakım hizmetleriyle sınırlı tutulmaması; bir yanda evde ve uzun süreli bakım, bakım kuruluşlarının standartları ve denetimi, yaşlı istismarının önlenmesi, yaş ayrımcılığıyla mücadele, demans politikaları, bakım veren aile bireylerinin desteklenmesi ve yaşlı yoksulluğuyla mücadeleyi; diğer yanda koruyucu sağlık hizmetlerini ve sağlıklı geçirilen yılların uzatılmasını, aktif ve sağlıklı yaşlanmayı, yaşam boyu öğrenmeyi, yaşlıların iş gücüne ve sosyal hayata katılımının sürdürülmesini, yaş dostu kentleri ve dijital erişimi birlikte kapsaması.
3. Yaşlı nüfusa ilişkin güncel, açık ve karşılaştırılabilir veri üreten; yalnızca yaşam süresini değil sağlıklı geçirilen yaşam süresini de ölçen; hizmet kalitesini izleyen; bakım kuruluşlarını denetleyen ve yerel yönetimlerle merkezî idare arasında standart ve koordinasyon sağlayan bir yapının oluşturulması.
4. Yaşlılara yönelik tüm hizmetlerde insan onuru, bağımsız yaşam, erişilebilirlik, yerinde yaşlanma, önleyici yaklaşım, sağlıklı ve etkin yaşlanma, yaşlıların birikim ve potansiyelinden yararlanma, hesap verebilirlik ve ayrımcılık yasağı ilkelerinin esas alınması.
5. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatının, Anayasa’nın 106. maddesi ve Cumhurbaşkanlığı teşkilatına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde oluşturulması; ayrıca TBMM’de, yaşlı haklarını ve uzun süreli bakım güvencesini düzenleyen, aynı zamanda sağlıklı ve aktif yaşlanmayı bir kamu hedefi olarak tanımlayan kapsamlı bir kanun çalışmasının başlatılması.
6. Yaşlı yurttaşların, ailelerinin, bakım verenlerin, emeklilerin, meslek örgütlerinin, yerel yönetimlerin, üniversitelerin ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla; sağlıklı, etkin ve üretken yaşlanmayı esas alan bir “Ulusal Yaşlı Hakları ve Aktif Yaşlanma Strateji Belgesi” hazırlanması.
7. Bu dilekçeye, Anayasa’nın 74. maddesi ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun kapsamında yazılı olarak cevap verilmesi.
Yukarıda açıkladığımız gerekçelerle taleplerimizi bilgilerinize sunar; gereğinin yapılmasını ve sonucun tarafımıza yazılı olarak bildirilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
İmzacılar Ne Diyor?
Kampanya Güncellemeleri
Bu kampanyayı paylaş
Kampanya 11 Temmuz 2026 tarihinde başlatıldı