Հայերեն նեքևում ⬇️

Unten Armenisch

Im Januar 2026 wurde Bischof Gevorg Saroyan, amtierender Bischof der armenisch-apostolischen Kirche und Primas der Diözese Masyatsotn, zunächst durch ein Dekret des Katholikos seines Amtes enthoben und kurz darauf kirchlich laisiert. Öffentlich bekannt ist, dass der betroffene Bischof gegen diese Maßnahmen staatlich-rechtlich vorging und dabei Recht erhielt. Ungeachtet dessen hielt die Kirchenleitung an der kirchlichen Sanktion fest.

Nach übereinstimmender Medienberichterstattung erfolgte die Laisierung ohne eine dokumentierte kanonische Anhörung des Bischofs und ohne ein transparentes, synodales Disziplinarverfahren. Der Fall wird daher vielfach als Beispiel für einen ungeklärten Konflikt zwischen kirchlicher Autonomie, Verfahrensgarantien und rechtsstaatlichen Mindeststandards wahrgenommen.

Vor diesem Hintergrund ist eine aktuell erhobene, haltlose Forderung des Akolyths Samwel Girgoryan nach der Laisierung des amtierenden Primas der Diözese von Armavir, Erzbischof Sion Adamyan öffentlich und auf sozialen Medien, bemerkenswert. Sie erfolgt in einem Umfeld, in dem bereits zuvor eine der schwersten kirchlichen Sanktionen gegen einen Bischof ohne nachvollziehbares Verfahren verhängt wurde.

Diese Abfolge von Ereignissen verstärkt den Eindruck, dass kirchliche Disziplinarmaßnahmen nicht nach einheitlichen, vorhersehbaren und transparenten Verfahrensregeln, sondern im Wesentlichen durch willkürliche Einzelentscheidungen der höchsten kirchlichen Autorität bestimmt werden und diese Grundlage leichtfertig dazu genutzt wird, hochrangige Würdenträger öffentlich zu diffamieren. 

Dies wirft aus europäischer Perspektive Fragen nach Verhältnismäßigkeit, institutioneller Verantwortung und Verfahrenssicherheit innerhalb der Armenisch-apostolische Kirche auf – insbesondere vor dem Hintergrund der international verlegten Bischofsversammlung nach St. Pölten in Österreich.

***

2026թ.-ի հունվարին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու  Մասյացոտնի թեմի գործող առաջնորդ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանը նախ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ.ի հրամանով զրկվեց իր պաշտոնից, իսկ կարճ ժամանակ անց ենթարկվեց եկեղեցական կարգալուծման։ Հանրայնորեն հայտնի է, որ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանը պետական իրավական կարգով վիճարկել է այդ որոշումները և իր հայցը բավարարվել է։ Այդուհանդերձ, եկեղեցական ղեկավարությունը շարունակել է ուժի մեջ պահել կիրառված պատժամիջոցը։

Լրատվամիջոցների համընկնող տեղեկությունների համաձայն՝ կարգալուծման որոշումը կայացվել է առանց եպիսկոպոսի կանոնական լսման փաստագրված ապահովման և առանց թափանցիկ, ժողովական կարգապահական ընթացակարգի։ Այդ պատճառով գործը լայնորեն ընկալվում է որպես օրինակ եկեղեցական անհատական որոշման, առանց ընթացակարգային երաշխիքների և իրավական նվազագույն չափանիշների միջև առկա չլուծված հակասության։

Այս համատեքստում առանձնապես ուշագրավ է, որ ներկայումս Սամվել դպիրի Գրիգորյանի կողմից սոցիալական ցանցերում հրապարակայնորեն առաջադրվել է Արմավիրի թեմի առաջնորդ Սիոն արքեպիսկոպոս Ադամյանի կարգալուծման անհիմն պահանջը։ Այն հնչում է այնպիսի միջավայրում, որտեղ արդեն իսկ նախկինում կիրառվել է ամենախիստ եկեղեցական պատժամիջոցներից մեկը՝ առանց ընթացակարգային առումով հստակ և վերահսկելի գործընթացի։

Այս իրադարձությունների հաջորդականությունը ուժեղացնում է այն տպավորությունը, որ եկեղեցական կարգապահական միջոցները իրականացվում են ոչ թե միասնական, կանխատեսելի և թափանցիկ ընթացակարգային կանոնների հիման վրա, այլ հիմնականում եկեղեցու իշխանության միանձյա որոշումներով, և որ այդ հանգամանքը օգտագործվում է բարձր աստիճանի հոգևորականների հանրային և կամայական վարկաբեկման համար։

Եվրոպական դիտանկյունից սա առաջացնում է հարցեր համաչափության, ինստիտուցիոնալ պատասխանատվության և ընթացակարգային իրավական ապահովության վերաբերյալ Հայ Առաքելական Եկեղեցու ներսում, մասնավորապես՝ հաշվի առնելով, որ եպիսկոպոսաց ժողովը միջազգային տեղափոխվել է Ավստրիայի Սանկտ Պյոլտեն քաղաք։