ถึงเวลาเปลี่ยนประวัติศาสตร์ กำแพงสัตว์สงวนหลายสิบปีถูกทำลาย ที่ประชุมสงวนคุ้มครองสัตว์ป่ามีมติเห็นชอบให้ 4 สัตว์ทะเล วาฬบรูด้า/โอมุระ ฉลามวาฬ และเต่ามะเฟืองเป็นสัตว์สงวนลำดับที่ 16-19 ของประเทศไทย ยังให้โรนิน กระเบนแมนต้า/ปีศาจ/ราหูน้ำจืด อีก 12 ชนิดเป็นสัตว์คุ้มครอง พลังคนรักทะเล 40,000 รายชื่อส่งผลแล้ว .... บันทึก #เบื้องหลังวาฬบรูด้าเป็นสัตว์สงวน สำหรับเพื่อนธรณ์ผู้สนใจว่ากว่าจะมาถึงวันนี้ วันที่คณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าเห็นชอบสัตว์สงวน 4 ชนิด สัตว์คุ้มครอง 12 ชนิด มันมีเรื่องราวเช่นใดบ้าง เหตุเริ่มต้นตั้งแต่ผมเป็นสปช.เมื่อ 1 ปีก่อน สิ่งแรกที่คิดมิใช่การแก้ปัญหา แต่เป็นการกระตุ้นผู้คนในสังคมให้หันมามองทะเลอีกครั้ง นั่นเป็นคำตอบสำคัญสุด จากประสบการณ์ของผม การ “ดึงผู้คน” ให้หันมาสนใจทะเล อาจใช้การขยายผลจากปัญหาที่เห็นกันอยู่ เช่น ปะการังเสื่อมโทรม น้ำเสีย ฯลฯ อาจใช้การบุกทะลวงเพื่อเจาะในสิ่งที่ไม่เคยมีใครพูดมาก่อน เช่น ปฏิรูปอุทยานทางทะเล อาจพูดถึงผลประโยชน์มหาศาลจากทะเล ฯลฯ แต่ไม่มีวิธีไหนกระตุ้นได้เท่า “รอยยิ้มและความรัก” คนรักทะเล แต่ทะเลต้องมีพระเอก ปลาการ์ตูน ม้าน้ำ เต่าทะเล ฯลฯ มีความสำคัญ แต่ไม่ใช่ “พระเอก” พระเอกต้องเป็นสัตว์ที่ทุกคนเห็นแล้วอึ้งทึ่ง เด็กเห็นแล้วรัก ผู้ใหญ่เห็นแล้วหลง ทอดตาไปทั้งทะเลมีเพียงตัวเดียว “วาฬบรูด้า” ผมมีประสบการณ์กับวาฬบรูด้ามายาวนาน ตั้งแต่สมัยตระเวนสำรวจทั่วทะเลไทย เจอกับเธอหลายต่อหลายครั้ง บนผิวน้ำ...ใต้น้ำ ยังเคยขอแรง “ปลาจ้าว” มาช่วยชาวบ่อนอกเมื่อ 16 ปีก่อน หากรักอยากทำ บอกตามตรง มีแต่ “ปลาจ้าว” เท่านั้นที่ทำได้ ผมหันมามองวาฬบรูด้าอีกครั้ง ไม่มีปัญหาเรื่องข้อมูล เพราะหลังจากบ่อนอกไม่นาน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้รับการจัดตั้ง มีกลุ่มสัตว์ทะเลหายาก มีพี่ตึกผู้ทุ่มเทมาตลอด ยังมีอาสาสมัครเข้าไปร่วมมากขึ้นเรื่อยๆ เครือข่ายชาวประมงพื้นบ้าง กลุ่ม ThaiWhale เหล่านักถ่ายภาพ ฯลฯ จนบอกเล่าไม่หวาดไม่ไหว แต่เราจะทำอะไรกับวาฬบรูด้า ? ดึงคนให้หันมาสนใจวาฬในทะเล มันต้องเป็นสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อน นั่นมีอยู่ทางเดียว – สัตว์สงวน ไม่ต้องพูดถึงข้อมูลวิชาการที่มีเพียบ ความหายาก การถูกคุกคาม โน่นนี่นั่น แต่การเป็น “สัตว์สงวน” คือ “สิ่งที่เป็นไปไม่ได้” สัตว์สงวนของประเทศไทยมี 15 ชนิด ที่ติดมากับพรบ.ฉบับ 2503 มาสู่พรบ. 2535 รายชื่อเหล่านั้นคงที่ ไม่มีตัวใดเพิ่มว่าง่ายๆ ในระยะ 23 ปี ไม่มีชื่อสัตว์สงวนชนิดใหม่แม้แต่ชนิดเดียว (ความจริงย้อนไปมากกว่านั้น เพราะพะยูนได้รับการประกาศก่อนปี 35) .... แต่ละคนย่อมมีความถนัดเฉพาะตัว เทคนิคที่แลกมาด้วยประสบการณ์และกาลเวลา ผมมีวิธีการที่ว่าเช่นกัน เริ่มจากกำหนดกลุ่มเป้าหมาย ราชการและคนทั่วไปคือ 2 หัวใจหลักของเรื่องนี้ ผมเริ่มจากราชการ ใครๆ ก็รักวาฬบรูด้า โดยเฉพาะท่านปลัดเกษมสันต์ ท่านรักมาก ขอแค่ไปพูดกับท่าน หากไม่สำเร็จตรงนั้น ก็ไม่ต้องลองต่อ เผอิญท่านรักวาฬมาก และอาจารย์ธรณ์เป็นคนน่ารัก ท่านจึงเห็นด้วย กรมทรัพยากรทางทะเลคือผู้ผลักดันทุกขั้นตอน ทุกคนในกรมรักวาฬบรูด้า โดยเฉพาะน้องของผม นายโด่งหรือผอ.โด่ง เขาคือผู้อยู่เบื้องหลังทั้งหมด แต่ข้าราชการในกระทรวงเป็นเหมือนกัน กังวลกับหลายอย่าง จำเป็นต้องมีต้นเรื่องและพลังจากภายนอก the Force ถึงจะ be with U ได้ พลังจากภายนอกคือคนทั่วไปและหน่วยงานอื่น นั่นคือหน้าที่ของข้าพเจ้า …. เพื่อนธรณ์เชื่อมธรณ์ทาง FB คนรักทะเล คนทั่วไป เชื่อมต่อทางสื่อมวลชน ...กระบวนการและขั้นตอนส่งข่าว เริ่มจากไอเดียเฉยๆ ขยับมาเป็นจัดประชุมวิชาการ ขยับมาเป็นจัดงานนิทรรศการวาฬแห่งสยาม ขยับมาเป็นทริปสื่อมวลชนออกทะเลดูวาฬ ฯลฯ ผมวนเวียนทำเรื่องเหล่านี้ไปมา...ไปมา ออกข่าวทีวีบ้าง วิทยุบ้าง ออนไลน์บ้าง หนังสือพิมพ์ นิตยสาร ฯลฯ ข่าวที่ออกไปอย่างต่อเนื่องหลายเดือนแพร่กระจายวงกว้าง ตอกย้ำไปเรื่อยจนคนจำนวนมากรับทราบและเห็นด้วย พร้อมเป็นพลังสนับสนุน พลังต้องมองเห็นเป็นตัวเลข ผมจึงขอแรง change.org เพื่อทำแคมเปญ saveourwhale กะว่า 4 เดือนได้สักหมื่นราย สุดท้าย...สี่หมื่น ผมงัดทุกวิธีจนแทบหมดมุก ขอบคุณเพื่อนธรณ์ที่กรุณาส่งภาพส่งข่าวมาเป็นระยะ ทำให้สามารถดึงกระแสไว้ได้ พอกระแสมาที ก็ไปเน้น change.org อีกหน เพิ่มจำนวนคนสนับสนุนไปเรื่อย ผมให้ความสำคัญตรงนี้มาก อยากทะลวงกำแพงสัตว์สงวน ใช้วิธีการตามลำดับขั้นตอนเป็นไปแทบไม่ได้ มันต้องอาศัยพลัง และพลังคือ “จำนวน” ข้อมูลเกี่ยวกับสัตว์ สถานภาพ ภาวะคุกคาม โน่นนี่นั่น ล้วนมีความสำคัญทั้งนั้น ใครอยู่ในวงการอนุรักษ์ทราบกันดี เผอิญการเป็นสัตว์สงวน/คุ้มครองในประเทศไทย มันไม่ใช่ตัดสินกันแค่ข้อมูล มันวัดกันที่พลังในการผลักดัน ผมจึงขอร้องเพื่อนธรณ์ไม่รู้กี่สิบครั้ง ลงชื่อเถิด...มาร่วมกันหน่อยนะจ๊ะ 40,000 คน เป็นตัวเลขที่เพียงพอสำหรับการร้องขอให้เปลี่ยนแปลงหรือออกกฎหมาย จึงมากพอสำหรับการขอให้วาฬและเพื่อนพ้องเป็นสัตว์สงวนและสัตว์คุ้มครอง และในที่สุด เราเดินมาถึงจุดที่แทบจะโล่งใจได้แล้วว่า น่าจะได้เป็นแน่ เพราะท้ายสุดคือนำเรื่องเข้าครม. ซึ่งไม่น่าจะมีปัญหาอะไร เพราะมาตามลำดับขั้นตอน มีประชาชนสนับสนุนมากมาย มีข่าวออกบ่อยจนเป็นที่รู้กัน อีกทั้งสปช.ยังเคยเสนอเรื่องไปก่อนหน้าบ้างแล้ว ผมสัมภาษณ์กับหลายสื่อก่อนหน้านี้ ผมมั่นใจว่าก่อนสิ้นปี เราจะมีบัญชีรายชื่อแนบท้าย มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายทุกประการ เมื่อกฎหมายออก จากนั้นคือการนำยุทธศาสตร์ต่างๆ ที่เตรียมไว้หมดแล้ว มาเดินทีละขั้นตอนทั้งการอนุรักษ์ การช่วยเหลือ การศึกษาวิจัย การท่องเที่ยวที่ถูกที่ควร ทั้งหมดนั้นมีเอกสารหนาเป็นปึก ขอแค่รอเวลาให้ทุกอย่างพร้อมสมบูรณ์ ปีหน้า...การอนุรักษ์สัตว์ทะเลหายากของไทย จะเปลี่ยนโฉมไปโดยสิ้นเชิง ง่ายๆ คืออัตรากำลังและงบประมาณที่สนับสนุนกรมทะเลจะมีมากขึ้น เพราะ สัตว์สงวน 5 ชนิด (รวมพะยูน) มันมีความพลังในการตัดสินใจ (เมื่อวานก็มีโอกาสพูดคุยกับสำนักงบประมาณและสภาพัฒน์เรื่องนี้แหละครับ เกริ่นนำล่วงหน้าไว้) ใครที่สงสัยว่าเป็นสัตว์สงวนแล้วมันดีอย่างไร คำตอบของผมคือก้าวแรกต้องไป ก้าวอื่นถึงจะง่ายขึ้น การบ่นหรือพูดลอยๆ ว่าสัตว์ตายตรงนั้น โดนจับตรงนี้ ใครก็บ่นได้ ใครก็พูดได้ ว่าแต่...พูดแล้วได้อะไร เราต้องการความสะใจที่ได้พูด หรือต้องการให้เพื่อนใต้ทะเลของเราอยู่รอดจริงจัง ? หากอยากช่วยเพื่อน ก็ต้องไปตามกระบวนการของประเทศไทย มันเป็นอย่างนี้...อาจไม่ถูกไม่ต้องในความคิด แต่มันก็เป็นอย่างนี้ ผมทำงานเพื่อผลลัพธ์ สุดท้าย ฝากถึงทุกท่านที่มาด้วยกันตลอดทาง มากจนไม่รู้จะเอ่ยนามยังไง เอาเป็นว่ารู้กันนะ ทั้งการประชุมไม่รู้กี่หนต่อกี่หน นิทรรศการ ประกวดภาพ ทริปสื่อมวลชน สปอนเซอร์ โรงแรม ร้านอาหาร เพื่อนธรณ์ที่ส่งภาพมา ฯลฯ ร่วมทั้งอีก 40,000 คนที่ร่วมลงชื่อ ขอบคุณที่เหนื่อยร่วมกัน ขอบคุณที่เชื่อใจว่าเราจะไปได้ อีกไม่นาน ลูกหลานเราจะท่อง สัตว์สงวนตัวที่ 16 – วาฬบรูด้า ตัวที่ 17 – วาฬโอมุระ ตัวที่ 18 - ฉลามวาฬ ตัวที่ 19 – เต่ามะเฟือง พูดให้เต็มปาก บอกให้เขาเธอได้ยิน รู้ไหม...รายชื่อที่หนูกำลังท่องอยู่ พ่อแม่กับเพื่อนๆ เป็นคนเขียนลงไปในตำราของหนู และมันจะอยู่ต่อไปจนหนูมีลูก ลูกหนูก็จะท่องชื่อเหล่านี้ มันจะอยู่ต่อไปอีกตราบนานเท่านาน ! เพราะในวันนั้น พ่อแม่เชื่อว่ามันเป็นไปได้ !!! https://www.facebook.com/thon.thamrongnawasawat/posts/1206247442723790