Να παραμείνει ελεύθερη για τους πολίτες η πρόσβαση στο αρχαίο Στάδιο της Ρόδου

The Issue

Εμείς, οι ενεργοί και ευαισθητοποιημένοι πολίτες της Ρόδου, παρακολουθούμε με έντονη ανησυχία τις εργασίες που εκτελούνται, το τελευταίο χρονικό διάστημα, στην αρχαία Ακρόπολη της Ρόδου.
Διαπιστώνουμε ότι η περιμετρική οριοθέτηση, η περίφραξη και το σταδιακό κλείσιμο του χώρου δεν έχουν μόνο σκοπό να αποτρέψουν την είσοδο αυτοκινήτων και μηχανών στο χώρο του αρχαίου Σταδίου και του Ωδείου, το οποίο θεωρούμε ορθό, αλλά αντιθέτως, όπως πληροφορηθήκαμε, στοχεύουν πρωτίστως στον περιορισμό πρόσβασης των πολιτών, με είσοδο έναντι καταβολής αντιτίμου (εισιτηρίου). Αυτόν τον αδικαιολόγητο περιορισμό, δεν μπορούμε να τον αποδεχτούμε.
Ο χώρος αυτός, εκτός από αρχαιολογικός, έχει και την ιδιότητα του κοινόχρηστου χώρου πρασίνου, περιπάτου και αναψυχής για τους κατοίκους της πόλης, είναι δε διαμορφωμένος έτσι ώστε να επιτελεί αυτόν τον ρόλο. Είναι από τους ελάχιστους χώρους, με αυτή τη διττή ιδιότητα, που βρίσκεται αρμονικά συνδεδεμένος με τη ζωή της πόλης και των κατοίκων της και που συνδέεται άρρηκτα με την ιστορική μνήμη τους. Αποτελεί μια από τις σπάνιες περιπτώσεις αρχαίου μνημείου που έχει διατηρήσει τη διαχρονική και αναλλοίωτη χρήση του μέσα στο αστικό τοπίο. Το αρχαίο Στάδιο είναι χώρος συνάθροισης για τους κατοίκους, επισκέπτες και νέους της πόλης που αναζητούν μια ήρεμη (κι ανέξοδη) βόλτα, ένας χώρος που μικροί και μεγάλοι αθλούνται ενώ στο Ωδείο γίνονται πρόβες από θεατρικές και άλλες καλλιτεχνικές ομάδες. Εξακολουθούν δηλαδή να εξυπηρετούν τον σκοπό για τον οποίο κατασκευάστηκαν! Οικογένειες, παρέες και σχολεία απολαμβάνουν το φυσικό περιβάλλον που συνομιλεί και αλληλοσυμπληρώνεται με το αρχαιολογικό τοπίο. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι οι αρχαίες πέτρες δεν είναι μόνο για μουσεία και αναμνήσεις, αλλά ότι μπορεί και να αποτελούν μέρος της καθημερινότητας τους. Η απομόνωση των μνημείων και η αποσύνδεση τους από τις δραστηριότητες του καθημερινού βίου ώστε να αποτελέσουν έναν κλειστό και αυστηρά οριοθετημένο “μουσειακό” χώρο ή άλλο ένα τουριστικό προϊόν είναι ξεπερασμένες πρακτικές.
Θα θέλαμε επίσης να επισημάνουμε ότι από το άρθρο 24 του Συντάγματος αλλά και από τον αρχαιολογικό νόμο 3028/2002 καθιερώνεται ειδικό δικαίωμα των πολιτών για ελεύθερη πρόσβαση και επικοινωνία με τα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, που εντάσσεται στο ευρύτερο δικαίωμα απόλαυσης του πολιτιστικού περιβάλλοντος. Εξάλλου, το ανωτέρω δικαίωμα αποτελεί και έκφανση του δικαιώματος της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας (άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος). Επομένως, για να είναι οι περιορισμοί στα δικαιώματα πρόσβασης και χρήσης ελεύθερων δημόσιων χώρων και απόλαυσης του πολιτιστικού περιβάλλοντος σύμφωνοι με το Σύνταγμα πρέπει να αιτιολογούνται ειδικώς και να κινούνται στο πλαίσιο της αρχής της αναλογικότητας ήτοι να είναι πρόσφοροι και απολύτως αναγκαίοι.

Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα και δεδομένου ότι:
1. Ο χώρος που περιλαμβάνει το αρχαίο Στάδιο και το Ωδείο χρησιμοποιούνται de facto και για πολλές δεκαετίες από την τοπική κοινωνία ως ελεύθερος και κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, περιπάτου και αναψυχής
2. Αρκετές επιστημονικές έρευνες έχουν καταδείξει και συνδέσει την ευχερή πρόσβαση στο πράσινο με την ψυχική και σωματική υγεία και εν γένει με το ευ ζην των ανθρώπων
3. Η απουσία οποιουδήποτε συνολικού τουριστικού ή αστικού αναπτυξιακού σχεδιασμού σημαίνει ότι η αλλαγή καθεστώτος πρόσβασης στους χώρους του αρχαίου Σταδίου και του Ωδείου θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα εικάζεται πως θα λύσει
4. Αν υπάρχουν διδάγματα να μάθουμε από την πανδημία Covid-19, ανάμεσα τους είναι σίγουρα η ανάγκη για ποιοτική αναβάθμιση της αστικής καθημερινότητας μέσα από τη διαφύλαξη ή δημιουργία περισσότερων ελεύθερων χώρων και κυρίως χώρων πρασίνου και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από τον τουρισμό δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή
5. Η σημασία των αρχαίων μνημείων, της προστασίας και ανάδειξης τους δεν αμφισβητείται αλλά στην περίπτωση μας δεν συντρέχει απολύτως κανένας λόγος περιορισμού των συνταγματικών μας δικαιωμάτων της πρόσβασης και της απόλαυσης της πολιτιστικής κληρονομιάς, αντιθέτως θα ήταν ευχής έργο να ξεκινούσαν ανασκαφές σε όλη την έκταση της Ακρόπολης της Ρόδου, γεγονός το οποίο θα αποκάλυπτε ακόμη περισσότερα μνημεία και δημιουργήματα των προγόνων μας.
                                                      Ζητούμε:
Να παραμείνει η πρόσβαση στο χώρο του αρχαίου Σταδίου και του Ωδείου ελεύθερη για τους πολίτες της Ρόδου.

Η ορθή διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς καλεί αυτούς που είναι σε θέση να αποφασίζουν να ακούσουν τους πολίτες σοβαρά και με διάθεση συνεργασίας και να μην τους αντιμετωπίζουν μόνο ως φορολογούμενους. Οτιδήποτε σχεδιάζεται για την αγαπημένη μας πόλη και νησί πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τους κατοίκους του και όχι μόνο τους επισκέπτες (που συνήθως χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα καθώς ούτε και εκείνων η γνώμη ζητήθηκε για το έργο, ούτε και των τουριστικών παραγόντων του νησιού). Η συνδημιουργία είναι ζωτικής σημασίας και θέλουμε να συμμετέχουμε ενεργά και εμείς.
Βασικός στόχος πρέπει να είναι η προστασία της ανθρώπινης διάστασης της πολιτιστικής κληρονομιάς δηλαδή η σύνδεση πολιτών και κληρονομιάς. Όπως έχει αναφέρει (2016) η ειδική εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για τα πολιτιστικά δικαιώματα Karima Bennoune “είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε την πολιτιστική κληρονομιά σε ζωντανή και οργανική σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα”. Δεν προστατεύουμε πέτρες ως πέτρες και ιστορίες ως ιστορίες αλλά τη σημασία που έχουν για εμάς και το ρόλο που παίζουν στη ζωή μας.

 

This petition had 1,197 supporters

The Issue

Εμείς, οι ενεργοί και ευαισθητοποιημένοι πολίτες της Ρόδου, παρακολουθούμε με έντονη ανησυχία τις εργασίες που εκτελούνται, το τελευταίο χρονικό διάστημα, στην αρχαία Ακρόπολη της Ρόδου.
Διαπιστώνουμε ότι η περιμετρική οριοθέτηση, η περίφραξη και το σταδιακό κλείσιμο του χώρου δεν έχουν μόνο σκοπό να αποτρέψουν την είσοδο αυτοκινήτων και μηχανών στο χώρο του αρχαίου Σταδίου και του Ωδείου, το οποίο θεωρούμε ορθό, αλλά αντιθέτως, όπως πληροφορηθήκαμε, στοχεύουν πρωτίστως στον περιορισμό πρόσβασης των πολιτών, με είσοδο έναντι καταβολής αντιτίμου (εισιτηρίου). Αυτόν τον αδικαιολόγητο περιορισμό, δεν μπορούμε να τον αποδεχτούμε.
Ο χώρος αυτός, εκτός από αρχαιολογικός, έχει και την ιδιότητα του κοινόχρηστου χώρου πρασίνου, περιπάτου και αναψυχής για τους κατοίκους της πόλης, είναι δε διαμορφωμένος έτσι ώστε να επιτελεί αυτόν τον ρόλο. Είναι από τους ελάχιστους χώρους, με αυτή τη διττή ιδιότητα, που βρίσκεται αρμονικά συνδεδεμένος με τη ζωή της πόλης και των κατοίκων της και που συνδέεται άρρηκτα με την ιστορική μνήμη τους. Αποτελεί μια από τις σπάνιες περιπτώσεις αρχαίου μνημείου που έχει διατηρήσει τη διαχρονική και αναλλοίωτη χρήση του μέσα στο αστικό τοπίο. Το αρχαίο Στάδιο είναι χώρος συνάθροισης για τους κατοίκους, επισκέπτες και νέους της πόλης που αναζητούν μια ήρεμη (κι ανέξοδη) βόλτα, ένας χώρος που μικροί και μεγάλοι αθλούνται ενώ στο Ωδείο γίνονται πρόβες από θεατρικές και άλλες καλλιτεχνικές ομάδες. Εξακολουθούν δηλαδή να εξυπηρετούν τον σκοπό για τον οποίο κατασκευάστηκαν! Οικογένειες, παρέες και σχολεία απολαμβάνουν το φυσικό περιβάλλον που συνομιλεί και αλληλοσυμπληρώνεται με το αρχαιολογικό τοπίο. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι οι αρχαίες πέτρες δεν είναι μόνο για μουσεία και αναμνήσεις, αλλά ότι μπορεί και να αποτελούν μέρος της καθημερινότητας τους. Η απομόνωση των μνημείων και η αποσύνδεση τους από τις δραστηριότητες του καθημερινού βίου ώστε να αποτελέσουν έναν κλειστό και αυστηρά οριοθετημένο “μουσειακό” χώρο ή άλλο ένα τουριστικό προϊόν είναι ξεπερασμένες πρακτικές.
Θα θέλαμε επίσης να επισημάνουμε ότι από το άρθρο 24 του Συντάγματος αλλά και από τον αρχαιολογικό νόμο 3028/2002 καθιερώνεται ειδικό δικαίωμα των πολιτών για ελεύθερη πρόσβαση και επικοινωνία με τα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, που εντάσσεται στο ευρύτερο δικαίωμα απόλαυσης του πολιτιστικού περιβάλλοντος. Εξάλλου, το ανωτέρω δικαίωμα αποτελεί και έκφανση του δικαιώματος της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας (άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος). Επομένως, για να είναι οι περιορισμοί στα δικαιώματα πρόσβασης και χρήσης ελεύθερων δημόσιων χώρων και απόλαυσης του πολιτιστικού περιβάλλοντος σύμφωνοι με το Σύνταγμα πρέπει να αιτιολογούνται ειδικώς και να κινούνται στο πλαίσιο της αρχής της αναλογικότητας ήτοι να είναι πρόσφοροι και απολύτως αναγκαίοι.

Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα και δεδομένου ότι:
1. Ο χώρος που περιλαμβάνει το αρχαίο Στάδιο και το Ωδείο χρησιμοποιούνται de facto και για πολλές δεκαετίες από την τοπική κοινωνία ως ελεύθερος και κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, περιπάτου και αναψυχής
2. Αρκετές επιστημονικές έρευνες έχουν καταδείξει και συνδέσει την ευχερή πρόσβαση στο πράσινο με την ψυχική και σωματική υγεία και εν γένει με το ευ ζην των ανθρώπων
3. Η απουσία οποιουδήποτε συνολικού τουριστικού ή αστικού αναπτυξιακού σχεδιασμού σημαίνει ότι η αλλαγή καθεστώτος πρόσβασης στους χώρους του αρχαίου Σταδίου και του Ωδείου θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα εικάζεται πως θα λύσει
4. Αν υπάρχουν διδάγματα να μάθουμε από την πανδημία Covid-19, ανάμεσα τους είναι σίγουρα η ανάγκη για ποιοτική αναβάθμιση της αστικής καθημερινότητας μέσα από τη διαφύλαξη ή δημιουργία περισσότερων ελεύθερων χώρων και κυρίως χώρων πρασίνου και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από τον τουρισμό δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή
5. Η σημασία των αρχαίων μνημείων, της προστασίας και ανάδειξης τους δεν αμφισβητείται αλλά στην περίπτωση μας δεν συντρέχει απολύτως κανένας λόγος περιορισμού των συνταγματικών μας δικαιωμάτων της πρόσβασης και της απόλαυσης της πολιτιστικής κληρονομιάς, αντιθέτως θα ήταν ευχής έργο να ξεκινούσαν ανασκαφές σε όλη την έκταση της Ακρόπολης της Ρόδου, γεγονός το οποίο θα αποκάλυπτε ακόμη περισσότερα μνημεία και δημιουργήματα των προγόνων μας.
                                                      Ζητούμε:
Να παραμείνει η πρόσβαση στο χώρο του αρχαίου Σταδίου και του Ωδείου ελεύθερη για τους πολίτες της Ρόδου.

Η ορθή διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς καλεί αυτούς που είναι σε θέση να αποφασίζουν να ακούσουν τους πολίτες σοβαρά και με διάθεση συνεργασίας και να μην τους αντιμετωπίζουν μόνο ως φορολογούμενους. Οτιδήποτε σχεδιάζεται για την αγαπημένη μας πόλη και νησί πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τους κατοίκους του και όχι μόνο τους επισκέπτες (που συνήθως χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα καθώς ούτε και εκείνων η γνώμη ζητήθηκε για το έργο, ούτε και των τουριστικών παραγόντων του νησιού). Η συνδημιουργία είναι ζωτικής σημασίας και θέλουμε να συμμετέχουμε ενεργά και εμείς.
Βασικός στόχος πρέπει να είναι η προστασία της ανθρώπινης διάστασης της πολιτιστικής κληρονομιάς δηλαδή η σύνδεση πολιτών και κληρονομιάς. Όπως έχει αναφέρει (2016) η ειδική εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για τα πολιτιστικά δικαιώματα Karima Bennoune “είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε την πολιτιστική κληρονομιά σε ζωντανή και οργανική σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα”. Δεν προστατεύουμε πέτρες ως πέτρες και ιστορίες ως ιστορίες αλλά τη σημασία που έχουν για εμάς και το ρόλο που παίζουν στη ζωή μας.

 

The Decision Makers

Υπουργείο Πολιτισμού
Υπουργείο Πολιτισμού

Petition Updates