Петиција за признавање на официјалните корејски документи при регистрација на увезени возила
Македонија денес се откажува од еден од најголемите и најповолните пазари за користени автомобили во светот, не затоа што возилата од Јужна Кореја се небезбедни, со непознато потекло или технички несоодветни, туку затоа што корејската постапка за извоз не создава документ со истата форма што ја очекуваат македонските институции. Поради ова административно несовпаѓање, граѓанинот може законски да купи возило, да го донесе во Македонија, да го оцарини, да ги плати сите давачки и да ја докаже неговата техничка исправност, а сепак да остане без можност да го регистрира.

Суштината на проблемот е оригиналната странска сообраќајна дозвола што се бара при првата регистрација. Во Јужна Кореја, овој документ не му се предава на странскиот купувач кога возилото се подготвува за извоз. Напротив, член 13 од корејскиот Закон за управување со моторни возила пропишува дека при одјавата поради извоз, сопственикот задолжително ги враќа сообраќајната дозвола и регистарските таблици кај надлежниот регистрациски орган. Со тоа, оригиналната сообраќајна дозвола останува кај корејската држава и законски не може да го придружува возилото до Македонија.

По извршената одјава, корејските институции не го оставаат возилото без документација. За него се издава официјален доказ дека е избришано од регистрациската евиденција, како и заверен извод од државниот регистар на моторни возила, познат под ознаката C257A. Во овој документ се наведени податоците со кои возилото прецизно се идентификува: идентификацискиот број, марката, моделот, годината на производство, сопственоста и регистрациската историја. Заедно со доказот за одјава, фактурата, извозната декларација, сертификатот за потекло и товарниот лист, постои целосна документарна трага од корејскиот сопственик до македонскиот купувач.

Македонскиот систем, меѓутоа, се задржува на називот на документот наместо на неговата правна содржина. Иако C257A е официјален извод од државниот регистар, а документот за одјава потврдува дека возилото законски ја напуштило корејската регистрациска евиденција, тие не се прифаќаат како функционален еквивалент на сообраќајната дозвола што корејскиот орган веќе ја задржал. На тој начин од граѓанинот се бара да приложи документ што не го поседува ниту извозникот и кој, според корејската постапка, воопшто не смее да биде испратен со извезеното возило.

Особено е нелогично што оваа пречка се појавува дури откако возилото веќе може да ја помине царинската и техничката постапка. Царинската управа ја утврдува неговата вредност и ги наплатува пропишаните давачки. Во постапката за единечно одобрување се проверуваат идентификацискиот број, техничките карактеристики, безбедносните системи и исполнувањето на условите за учество во сообраќајот. Државата, значи, може да го идентификува возилото, да го оцарини и да ја провери неговата техничка исправност, но на последниот чекор одбива да го регистрира затоа што Јужна Кореја не му ја дала на купувачот сообраќајната дозвола што тој законски морал да ја предаде при одјавата.

Овој проблем е уште посериозен ако се земе предвид можноста што ја нуди корејскиот пазар. Јужна Кореја има огромна понуда на Hyundai, Kia и Genesis, но и на европски автомобили од BMW, Mercedes-Benz, Audi, Volkswagen и други производители. Поради големата конкуренција, честото обновување на возниот парк и брзото намалување на пазарната вредност, споредливите возила во Кореја се значително поевтини отколку во Европа. Разликата кај одредени модели достигнува десетици проценти, а во конкретни случаи корејската цена се приближува до половина од цената на споредлив автомобил со иста година, мотор, километража и опрема на европскиот пазар.

За македонските граѓани тоа не претставува само можност да купат поевтин автомобил. Тоа е можност со истиот буџет да добијат поново, побезбедно и подобро опремено возило, наместо постар европски примерок со поголема километража. Истовремено, поголемиот број директни увози би создал работа за македонските транспортни компании, шпедитери, царински застапници, станици за технички преглед, сервиси, осигурителни компании и продавачи на резервни делови. Државата би добила поголем обем на царински, даночни и административни приходи, додека парите што денес се трошат кај странски посредници би останале во домашната економија.

Дека корејската документација може да биде прифатена без намалување на контролите покажува примерот на Албанија. Во оваа соседна држава, возилата од Јужна Кореја се увезуваат и регистрираат врз основа на официјалните документи што корејските институции реално ги издаваат. Во 2024 година Албанија увезла автомобили од Јужна Кореја во вредност од приближно 154 милиони американски долари. Во 2025 година корејскиот извоз на автомобили кон Албанија достигнал приближно 309,5 милиони долари. За само една година вредноста на овој пазар практично се удвоила, создавајќи значителна активност за албанските пристаништа, транспортни компании, шпедитери, сервиси, трговци и институции.

Најјасен доказ за апсурдноста на македонската постапка е заобиколниот пат што веќе го користат дел од нашите граѓани. Бидејќи корејското возило не може директно да се регистрира во Македонија, тоа прво се увезува и царини во Албанија, каде што врз основа на корејските документи добива албанска сообраќајна дозвола. Потоа истото возило се извезува од Албанија и повторно се увезува во Македонија. Граѓанинот плаќа дополнителен транспорт, посредници, регистрација и две одделни увозни постапки, само за возилото да добие документ од држава што Македонија полесно го препознава.

Притоа, автомобилот воопшто не се менува. Неговиот идентификациски број, корејското потекло, сопственичката историја и техничката состојба остануваат исти. Единствената разлика е албанската сообраќајна дозвола. Возилото што Македонија не го прифатила директно со официјалните корејски документи подоцна се прифаќа откако граѓанинот ќе плати илјадници евра повеќе за посредување преку Албанија. Таквата постапка не создава дополнителна безбедност и не открива нов податок за возилото. Таа само ја зголемува неговата цена и пренесува дел од економската корист во соседната држава.

Затоа барањето на оваа петиција е конкретно: при првата регистрација во Македонија, официјалниот корејски доказ за одјава поради извоз и заверениот извод C257A од државниот регистар да бидат признати како замена за оригиналната корејска сообраќајна дозвола. Ова не значи укинување на ниту една безбедносна или финансиска контрола. Возилото и понатаму ќе мора да има докажана сопственост и потекло, да помине царинска постапка, единечно одобрување и технички преглед и да ги исполни сите услови за учество во сообраќајот.

Не бараме привилегија за корејските возила. Бараме македонската администрација да ја признае официјалната постапка на државата од која тие доаѓаат. Ниту е разумно, ниту е правично граѓанинот да биде одбиен затоа што не може да достави документ што корејскиот закон задолжително го задржува при извоз.

Со една јасна промена, Македонија може да отвори пристап до голем и ценовно поволен автомобилски пазар, да им овозможи на граѓаните да купуваат понови и побезбедни возила и да задржи значителна економска активност во сопствената држава. Потребно е само официјалните корејски документи да бидат оценувани според информациите што ги докажуваат, а не одбивани затоа што немаат ист назив и изглед како европската сообраќајна дозвола.

Потпишете ја петицијата за признавање на документот за извозна одјава и заверениот извод C257A, со што ќе се овозможи директен, законски и целосно контролиран увоз и регистрација на возила од Јужна Кореја.