Sevgili Dostlar,

Yıllardan beri hayvanların haklarının genişletilmesi ve hukuk öznesi sayılmaları için yürütülen çalışmalar, TBMM’de yapılan görüşmeler, hazırlanan ve vekillere sunulan talep dosyaları, sunumlar, sosyal medyada yapılan çalışmalardan sonra, 09.07.2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda oylanarak kabul edilen kanun, hemen hepimiz için bir hayal kırıklığı oldu. 

Birinin bakım ve sorumluluğu altında olmayan, yani “sahipsiz” hayvanlara karşı işlenen suçlarda vatandaşın Cumhuriyet Başsavcılıklarına doğrudan şikayet hakkı iptal edilerek bu hak, bir zorunluluk dahi olmaksızın, sadece Tarım ve Orman Bakanlığı’nın il ve ilçe müdürlüklerine tanındı. Bakanlığın bu yetkiyi eksiksiz şekilde kullanması durumunda bile, kağıt üstünde var olan hürriyeti bağlayıcı cezalar (yani hapis cezaları) pratikte uygulanabilir olmayacak çünkü kanunda ceza alt sınırları çok düşük ve zaten 2 yılın altındaki cezalarda erteleme vb. yaptırımlar, suç işlemenin önlenmesinde yeterli olmuyor.

Bu cezalar düzenlenirken, hayvanın gebe olması, suçun bir kamu görevlisi ya da hayvanın “sahibi” tarafından işlenmesi gibi ağırlaştırıcı neden sayılabilecek unsurlarla ilgili hiçbir düzenleme yok. Ve ayrıca bu kampanyanın ana taleplerinden biri olan görevini kötüye kullanan Belediye/personeline yaptırımla ilgili de hiçbir düzenleme yapılmadığını üzülerek görüyoruz. 

Kanunun adli cezalar başlıklı 28/A maddesinin dördüncü fıkrasında “bir ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır” denmektedir. Tüm hayvanları kapsayan genel bir tanım olarak “hayvanlar” değil de sadece “ev hayvanı ve evcil hayvan” ibarelerinin yer alması, köpeklere parçalatılan kurdu, işkence yapılan yaban domuzunu, insan şiddetinden nasibini alan yaban hayvanlarını çemberin dışında bırakıyor.

Oldukça eksik olan adli cezaların yanısıra, kabahatlerle ilgili düşük miktardaki idari para cezaları da “kusurun kefareti” olmaktan hayli uzak.

On yılı aşkın süredir verilen emek ve mücadelenin sonucunda hayvanlara karşı işlenen suçları engelleyemeyeceği aleni olan, caydırıcılıktan uzak cezalar ve pek çok alandaki hayvan haklarına aykırı uygulamaları sonlandırmayan bu kanun HAYVANLARI KORUMAZ.

Çeşitli medya organlarında hayvanlar için bir devrim gibi sunulan bu düzenlemeyle ilgili gerçeklerin bilinmesine katkı sağlamanızı, bazı maddeleriyle eskisinden çok daha kötü uygulamalar getiren bu yasayla ilgili itirazlara kulak vermenizi rica ediyorum.

Sevgiler

Yağmur Özgür Güven