Helo,

 Fy enw i yw Mared Jarman-actores a sgwenwr o Gaerdydd. Yn ddeg oed cefais ddiagnosis o’r clefyd llygad Stargadt’s. Cyflwr sy’n effeithio’r golwg canolog wrth iddo ddyriwio dros amser.

Ers fy mhlentyndod dwi wedi dwli ar ddarllen, ond, wrth i mi fynd yn hyn a’ngolwg gwaethygu, collais yr allu i ddarllen print. Roedd hyn yn ddorgalonnus, ond yn ffodus roedd llyfrau llafar Saesneg ar gael i’w fenthyg o’r llyfrgell. Erbyn hyn mae rhwydweithiau prif rhwd fel Audible ar gael. 

Dwi’n siwr eich bod chi’n ymwybodol bod yna ddim byd tebyg yn y Gymraeg ar hyn o bryd. Oherwydd hyn, does gen i ddim mynediad i lyfrau cyfoes Cymraeg na unrhyw cyswllt a dywylliant llenyddol yn y Gymraeg. Dwi’n teimlo fel fy mod i’n cael fy ngwadu gan fy nghymuned. Dwi’n siwr bod eraill yn rhannu fy nheimladau.

Mae’r diffyg mynediad yma wedi cael effaaith mawr arnai ers fy addysg. Doedd dim modd darllen y llyfrau ar y cariciwlwm, darllen am fwynhad neu er mwyn gwella fy ngeirfa, treiglo ac ati. Nawr, fel oedolyn sy’n rhan o’r byd celfyddydol yng Nghymru dwi’n colli allan ar y sgyrsiau a’r datblygiadau i wneud ag awduron cyfredol a chyffroes. Dydw i ddim hyd yn oed yn medru darllen y llyfr nes i gyfrannu ato llynedd, ‘Byw yn fy Nghroen’. Eironig...

Er hyn, dwi ddim eisiau cwyno na derbyn unrhyw cydymdeimlad. Yn hytrach mae gen i syniad… Ond dwi angen eich cefnogaeth chi fel awduron. 

Hoffwn sefydlu prosiect neu cwmni sy’n creu a rhyddhau llyfrau llafar cyfoes Cymraeg ar gael i bawb. Byddent yn cael eu recordio gan actorion proffesiynnol a fydd yn briodol i lais y darn. Mae llyfrau llafar yn fwy boblogaidd nawr nag erioed gyda trawsdoriad o genedlaethau yn dewis gwrando yn hytrach na darllen print. 

Mae’n dywidiant ni fel actorion mewn lle anodd ar hyn o bryd, gyda nifer mawr ohonno ni allan o waith ac yn parhau i golli cyfleuoedd. Er hyn, mae gweithio a recordio o adre wedi profi’n llwyddianus iawn dros y cyfnod Covid-19 yma.

Dwi’n credu bod angen am hyn yn y Gymraeg er lles ein dywylliant ffrwythlon, ein dywidiannau ag er mwyn hygyrch. Mae’n rhaid i ni gyrraedd y rhai sydd ddim a mynediad.

Diolch o galon i chi am eich amser, am ddarllen ac am gefnogi’r syniad yma wrth lofndi.

Mared Jarman