Türkiye gençlere “üretin” diyor; ama üretmek için gereken teknolojiye erişimi zorlaştırıyor.

Bir mikrodenetleyici, geliştirme kartı, sensör, PCB, FPGA veya yapay zekâ modülü lüks tüketim değildir. Bunlar öğrencilerin, bağımsız araştırmacıların, girişimcilerin ve küçük ekiplerin üretim araçlarıdır.

Bugün dünyanın birçok yerinde birkaç tıklamayla alınabilen bir geliştirme kartı, Türkiye’de gümrük prosedürleri ve ek maliyetler nedeniyle bir projeye dönüşebiliyor. AR-GE kapsamında tanınan 30 avroluk sınır ise günümüz teknolojisinin gerçek fiyatlarından kopuk. Bir Jetson, FPGA kartı veya nitelikli sensör bu sınırı zaten defalarca aşabiliyor.

Sorun yalnızca mühendislerin sorunu da değil.

Yurt dışından alınan telefonlarda yüksek IMEI kayıt bedelleri, kişisel ithalata getirilen kısıtlamalar ve yedek parçaya erişimde yaşanan güçlükler milyonlarca insanın kendi teknolojisi üzerindeki tercih alanını daraltıyor. Telefonunu nereden alacağına, cihazını nasıl tamir edeceğine veya hangi parçayı kullanacağına dair kararların giderek daha fazlası kullanıcıdan alınıyor.

Biz yerli üretime karşı değiliz.

Tam tersine, gerçekten yerli teknoloji üretilebilmesini istiyoruz.

Fakat yerli üretim, yabancı ürüne erişimi zorlaştırarak kurulmaz. Teknolojik bağımsızlık dünyaya kapanmak değildir. Dünyadaki teknolojiyi inceleyebilen, kullanabilen, parçalayabilen ve daha iyisini geliştirebilen bir toplum olmaktır.

Dışa bağımlılığın çözümü içe bağımlılık değildir.

Bu nedenle;

• Bireysel ve ticari olmayan teknoloji ithalatı için basit ve öngörülebilir bir gümrük sistemi kurulmasını,
• Bağımsız AR-GE faaliyetlerinin de tanınmasını,
• Elektronik geliştirme ve prototipleme donanımlarındaki 30 € sınırının kaldırılmasını veya gerçekçi bir seviyeye çıkarılmasını,
• IMEI kayıt bedelinin makul bir idari ücret seviyesine çekilmesini,
• Kişisel kullanım amaçlı telefon ithalatındaki aşırı kısıtlamaların yeniden düzenlenmesini,
• Tamir, yedek parça ve elektronik komponentlere erişimin kolaylaştırılmasını,
• Ticari ithalat ile bireysel kullanımın mevzuatta açık biçimde ayrılmasını

talep ediyoruz.

Bu mesele daha ucuza alışveriş yapma meselesi değildir.

Bir neslin üretme kapasitesi meselesidir.

Bugün bir öğrencinin masasına ulaşmayan kart, yarın yapılmayacak bir prototip olabilir. Bugün alınamayan bir sensör, başlanmayacak bir deney olabilir. İnsanlara teknoloji üretmelerini söyleyip üretim araçlarına erişimlerini zorlaştıramayız.

Üretmek için erişmek gerekir.

Geleceğe gümrük konmaz.