Petition update

REFİK SAYDAM HIFZISSIHA BAŞKANLIĞI YENİDEN AÇILMALDIR

süheyla taşçıer
istanbul, Turkey

Jan 11, 2021 — 

1923’te Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte sağlık çalışmaları ve tıbbi araştırmalar Gazi Mustafa Kemal’in önderliğinde ve onun direktifleri doğrultusunda hız kazanmıştır.

Dr. Refik Bey’in Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunduğu 17.5.1928 gün ve 1267 sayılı yasa tasarısıyla Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletine bağlı olarak Merkez Hıfzıssıhha Müessesesinin kuruluşu sağlanmıştır.

Koruyucu sağlık hizmetlerine büyük katkıları olan Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi kuruluşundan itibaren koruyucu hekimlikte büyük rol oynamıştır. Kuruluşundan bir yıl sonra üretilen serum miktarı ülke ihtiyacını karşılamaya yetmiştir. Serum ithaline gerek kalmamıştır.

1933 yılında kuduz aşısı üretimine geçilmiştir. 1934 yılında İstanbul’daki aşıhane, Ankara’daki Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi bünyesine nakledilmiştir ve çiçek aşısı üretimi ülke ihtiyacını karşılayacak düzeye gelmiştir.

1935 yılında ise Farmakoloji Şubesi kurularak yerli ve yabancı ilaçlar ile diğer hayati maddelerin üretimine geçilmiştir.

1936 yılında Hıfzıssıhha Mektebi açılmış, 1937 yılında kuduz serumu üretilmeye başlanmıştır. Bu dönemde Yunanistan’a, Suriye’ye, Irak’a tetenoz ve difteri serumları, Çin’deki kolera salgını sırasında da bu ülkeye bir milyon kişiye yetecek kadar kolera aşısı gönderilmiştir.

Hıfzıssıhhanın kurucusu olan ve halk sağlığı konusunda çok önemli hizmetleri bulunan Dr. Refik Saydam’ın 1942 yılında vefatından sonra, TBMM, merhumun anısına 10 Ağustos 1942 gün ve 4288 sayılı yasa ile Merkez Hıfzıssıhha Müessesesine T.C. Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi adı verilmiştir.

Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi onun ölümünden sonra da çalışmalarına devam etmiş, 1947 yılında, biyolojik kontrol laboratuvarı kurulmuş ve enstitü bünyesinde bir aşı istasyonu açılmıştır. Ayrıca aynı yıldan itibaren deri içi BCG aşısı üretimine geçilmiştir.1948 yılında ülkemizde ilk olarak boğmaca aşısı üretimine başlanmış, aynı yıl içerisinde Viroloji ve Virüs Aşıları Şubesi kurulmuş bu çalışmalar doğrultusunda ilk defa inflüenza virüsü, New-Castle virüsleri ve tavuk vebası üzerine araştırmalar yapılmıştır.

1950 yılında İnflüenza Laboratuvarı bölgesel inflüenza merkezi olarak Dünya Sağlık Örgütü tarafından tanınmıştır.

1983 yılından sonra müessesenin ismi Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı olarak değiştirilmiş ve Sağlık Bakanlığı çatısı altına girmiştir.

Önce 1997'de aşı üretim tesisleri faaliyetleri durduruldu. 1999'da aşı üretim tesisleri kapatıldı.  Cumhuriyet'in büyük yokluklarla kurduğu ve harikalar yarattığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı ise 2 Kasım 2011 tarihinde Resmi Gazete ’de yayımlanan 663 sayılı kararname ile kapısına kilit vuruldu. Her şey Halk Sağlığı Kurumu'na devredildi.

Kapatıldığında Merkezde, tifo, dizanteri, kolera, veba, meningokok, stafilokok, boğmaca, brusella, oral BCG, intradermal BCG, difteri, tetanos, kızıl, alüminyum presipiteli karma aşılar, lekeli humma, kuduz, çiçek ve grip aşıları üretilmekteydi.

Kapatılan Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı bünyesinde bulunan Viroloji Müdürlüğü’nün, viral hastalıklar ile virüsleri araştıran laboratuvarları ve alanında oldukça yetkin uzmanları ile DSÖ tarafından da akredite referans laboratuvar olarak geçmişte hizmet vermekteydi.

Daha Kurtuluş Savaşı sırasında kurulan Sağlık Bakanlığı, cephedeki askerlere kolera aşısı yapmaya başlamış, Hıfzısıhha Enstitüsü yerli aşı üretimine geçmiş, ülkeden tifüs, kolera, çiçek, verem, trahoma gibi hastalıkları silebilmişti.

Ülkemizde Coronavirüse karşı yürütülen aşı çalışmalarında geç kalınıldığını, grip ve zatürre aşısı gibi risk grupları için önerilen aşıların temininde güçlükler yaşandığını görüyoruz.

Ülkemizde koronavirüse karşı aşı geliştirme çalışmaları sürmektedir ancak dünyadaki diğer ülkelere ve kurumlara kıyasla bu çalışmaların ülkemizde 4-6 ay geriden geldiği görülmektedir.

Şimdi sormak lazım! Cumhuriyet'in ilk yıllarında ve devamında sürdürülen aşı politikası desteklenseydi, uluslararası endüstriye pazar olmak yerine milli endüstri korunup kollansaydı bugün yabancı ülkelerden korona virüs aşısı bekler miydik?

            Cumhuriyetin ilk yıllarında Yunanistan’a, Suriye’ye, Irak’a tetenoz ve difteri serumları, Çin’deki kolera salgını sırasında da bu ülkeye bir milyon kişiye yetecek kadar kolera aşısı gönderebilen Türkiye aynı başarıyı gösterip aşı ihtiyacı olan ülkelere aşı ithal ederek insanlığa hizmet etmenin büyük gururunu yaşayabilirdi. Bu başarılı çalışmalar ülke ekonomisine de önemli katkılar sağlayabilirdi.

Halk sağlığını korunmak ülkemizde aşı, serum, ilaç, test materyali geliştirmek üretmek  araştırmalar yapmak  ve temel laboratuvar hizmetlerini yürütmek amacıyla Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü Başkanlığı’nın yeniden açılması elzemdir.

 

KAYNAKÇA

1. S.G.Önen, M.G.Örsel.(1961) Hıfzısıhha Okulu, 25.Yıl, Tarihçe ve Çalışmaları. Ankara Basım ve Ciltevi,

2. O.Hamzaoğlu. (1991 )Dünyada ve Türkiye'de Hekimlerin Mezuniyet Sonrası Halk Sağlığı Eğitimi ve Türkiye için Öneriler. Yayınlanmamış uzmanlık tezi,

3. Ankara TTB Workshop Raporu. (1991 )Ülkemizin Halk Sağlığı Okulu Gereksinimi. 21-22 Aralık,Ankara

4. WHO, World Directory of Schools of Public Health and Postgraduate Training Programmes in Public Health, Third Edition, 1985, Geneva

5. N.Dedeoğlu.(1990) Türkiye'de Halk Sağlığı Mezuniyet Sonrası Eğitimi ve Bir Ulusal Halk Sağlığı Okulu Önerisi. Sağlık ve Toplum, Sayı 1, Sayfa 35-40 Ocak-Şubat.

6. N.Dedeoğlu.Toplum ve Hekim. Kasım - Aralık 2001, Cilt 16 , Sayı 6 Sayfa 468-469

7. Gönülalan, Dizbay, Yılmaz, a.g.e, s. 6.

8. BCA, Fon Kodu: 041. Dosya No: 10.0.0 Belge No: 177.39.19

9. Erdem Aydın, Türkiye’de Sağlık Teşkilatlanması Tarihi, Ankara, 2002, s. 112.

10. BCA, Fon Kodu: 041 Dosya No: 10.0.0 Belge No: 250.35.29

11. Feridun Firik, Cumhuriyet Devri Sağlık Hareketleri 1923-1963, Ankara, 1983, s. 21.

12. Şakar, a.g.e. s. 47


Keep fighting for people power!

Politicians and rich CEOs shouldn't make all the decisions. Today we ask you to help keep Change.org free and independent. Our job as a public benefit company is to help petitions like this one fight back and get heard. If everyone who saw this chipped in monthly we'd secure Change.org's future today. Help us hold the powerful to account. Can you spare a minute to become a member today?

I'll power Change with $5 monthlyPayment method

Discussion

Please enter a comment.

We were unable to post your comment. Please try again.