Op 8 augustus 2024 zal president Carles Puigdemont i Casamajó terugkeren naar Catalonië vanuit zijn bijna zeven jaar durende ballingschap om deel te nemen aan het investituurdebat in het Catalaanse parlement in Barcelona om een nieuwe president van de Catalaanse regering (Generalitat de Catalunya) te kiezen.
Vanwege een Spaans arrestatiebevel wordt verwacht dat president Puigdemont de komende dagen op bevel van een Spaanse rechter zal worden gearresteerd. Zelf gaat hij ervan uit dat hij gearresteerd zal worden. Hij ziet zijn terugkeer niet als "slachtofferschap", maar als een daad van directe confrontatie met een demofoob regime dat mensenrechten schendt en voortdurend de organieke wet van de Spaanse staat overtreedt.
In het geval van zijn arrestatie zal president Puigdemont geen enkele onderhandeling aangaan met de Spaanse staat over zijn vrijheid en zal hij in het bijzonder geen enkele beslissing steunen die geïnterpreteerd zou kunnen worden als het opgeven van het streven van het Catalaanse volk naar soevereiniteit, democratie en de rechtsstaat.
Zijn politieke activiteiten zijn geen reactie op de Spaanse repressie waaronder Catalonië en veel Catalanen te lijden hebben, maar zijn gericht op het verwezenlijken van de soevereiniteit van het Catalaanse volk, waarvan het vrij gekozen parlement op 27 oktober 2017 plechtig de onafhankelijkheid van Catalonië van Spanje heeft uitgeroepen zonder het internationaal recht of de Spaanse grondwet te schenden. President Puigdemont is er voorstander van om deze geldige onafhankelijkheidsverklaring in de komende jaren te verwezenlijken in de vorm van een onafhankelijke Catalaanse Republiek en zo de Spaanse onderdrukking in Catalonië voor eens en altijd te overwinnen.
Zeven jaar lang heeft de Spaanse staat geprobeerd om president Puigdemont te arresteren onder voorwendselen en met een procedure die niet in overeenstemming was en is met de rechtsstaat. Zoals bekend is Spanje daar tot nu toe niet in geslaagd en is het verslagen in overeenkomstige rechtszaken voor de rechterlijke macht van andere landen van de Europese Unie die wel een rechtsstaat zijn. Het verschil tussen de onafhankelijke rechterlijke macht van andere landen en het Spaanse rechtssysteem werd duidelijk aangetoond in deze beslissingen.
Spanje heeft in het geval van de Catalaanse politieke gevangenen het dwingende recht van de Verenigde Naties geschonden, zoals erkend in verschillende besluiten van de Werkgroep inzake willekeurige detentie en het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties, zonder te voldoen aan de verplichtingen die het land zijn opgelegd door de bevoegde organen van de Verenigde Naties. Nu bereidt Spanje zich zelfs voor om een onlangs aangenomen amnestiewet te schenden, volgens welke president Puigdemont ook in Spanje niet gearresteerd mag worden. Een voormalige speciale afgezant van de Verenigde Naties wees er jaren geleden al op dat wetshandhavers in Spanje en de andere landen van de Europese Unie op elk moment en zonder persoonlijk nadeel op grond van gewetensbezwaren instructies en bevelen mogen weigeren om de Catalaanse president te arresteren, om te voorkomen dat ze vervolgd kunnen worden door deel te nemen aan een illegale daad.
In 2017 zijn president Carles Puigdemont en een deel van zijn regering, die door Spanje onrechtmatig afgezet was verklaard, in ballingschap gegaan in België om de institutionele continuïteit van de eeuwenoude Generalitat van Catalonië te waarborgen tegenover de onrechtmatige repressieve maatregelen van de Spaanse staat als reactie op het op 1 oktober van datzelfde jaar gehouden onafhankelijkheidsreferendum, overeenkomstig artikel 1 van de twee belangrijkste mensenrechtenverdragen van de Verenigde Naties, die Spanje ook verplicht is na te leven als dwingend, hoger recht. Dit maakte het mogelijk om de belangen van het Catalaanse volk in de publieke belangstelling te vertegenwoordigen.
Sindsdien heeft president Puigdemont zeven jaar lang aan de wereld laten zien dat het Catalaanse volk streeft naar vrijheid en soevereiniteit en dat Spanje het Catalaanse volk op ongrondwettelijke en illegale wijze zijn mensenrecht op zelfbeschikking ontzegt. Zijn strijd voor de soevereiniteit van zijn volk is altijd geweldloos en vreedzaam geweest.
De gebeurtenissen van morgen, donderdag, zullen een keerpunt zijn voor Catalonië en Spanje. De waarschijnlijke arrestatie van president Puigdemont zou niet alleen een nieuwe daad van politieke onderdrukking zijn, maar ook een schaamteloze demonstratie aan de wereld van de weigering van het Spaanse rechtssysteem om het principe van scheiding der machten, democratische besluiten en de wetten die door het Congres van Afgevaardigden zijn aangenomen, zoals de recente amnestiewet, te respecteren en na te leven.
De huidige situatie in Spanje kan met recht worden omschreven als een hybride staatsgreep die de democratie en het Spaanse rechtssysteem, dat al slechts gedeeltelijk in overeenstemming met de rechtsstaat functioneert, in een diepe crisis stort waarvan de gevolgen zich tot ver buiten de grenzen van Catalonië zullen uitstrekken en die de geloofwaardigheid van de hele Europese Unie op de proef zal stellen als zij de schending van de rechtsstaat in Spanje blijft omschrijven als een interne aangelegenheid van een van haar lidstaten en passief blijft toekijken. De antidemocratische, antiliberale houding van het Spaanse staatsapparaat, dat de rechtsstaat vernietigt, zal niet zonder gevolgen blijven en internationale aandacht trekken.
Al meer dan zeven jaar probeert de Spaanse staat massaal de berichtgeving in de media over het conflict tussen Spanje en Catalonië te beïnvloeden en te sturen. Het is te hopen dat de wereldpers, die onafhankelijk is van Spanje, de gebeurtenissen in Spanje en Catalonië op de voet volgt en objectief verslag uitbrengt om op dit kritieke moment voor de toekomst van Catalonië transparante en evenwichtige berichtgeving te bieden.
Josep Rull: "Als president Puigdemont gearresteerd wordt, kan ik niet toestaan dat de plenaire vergadering normaal doorgaat - Interview met de voorzitter van het parlement van Catalonië, Josep Rull, twee dagen voor de inauguratie van Salvador Illa", in: Vilaweb, 6. 8. 2024.
Toespraak van president Carles Puigdemont bij de Arc de Triomf in Barcelona op 8 augustus 2024 (in de volgende video vanaf de 27e minuut):
https://www.vilaweb.cat/noticies/directe-president-puigdemont-torna-catalunya/