Δύο πρόσφατες αποκαλύψεις ρίχνουν φως σε ένα ανησυχητικό πλέγμα σχέσεων που θέτει σοβαρά ερωτήματα για την κυριαρχία της Ελληνικής Δημοκρατίας και την ανεξαρτησία των θεσμών της. Από τη μία, η έρευνα της ισραηλινής Haaretz αποκαλύπτει την εμπλοκή του Προέδρου του Ισραήλ στην προεκλογική καμπάνια της Νέας Δημοκρατίας το 2023. Από την άλλη, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναγκάζεται να παρέμβει επειγόντως επειδή η ελληνική κυβέρνηση αρνείται εδώ και έναν χρόνο να εφαρμόσει απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για την υπόθεση Predator.
Τα δύο αυτά γεγονότα δεν είναι ασύνδετα. Αντίθετα, σχηματίζουν ένα πλαίσιο αλληλεξάρτησης που εξηγεί πολλά για την πολιτική σιωπή και τη θεσμική παράλυση που χαρακτηρίζουν την υπόθεση των παράνομων παρακολουθήσεων.
Η ισραηλινή "βοήθεια" που κόστισε ακριβά
Σύμφωνα με την έρευνα της Haaretz, ο Πρόεδρος του Ισραήλ Isaac Herzog διευκόλυνε τέλη του 2022 την επαφή ισραηλινών συμβούλων με την προεκλογική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Οι σύμβουλοι αυτοί ταξίδεψαν επανειλημμένα στην Ελλάδα, εστιάζοντας σε "online influence" - δηλαδή στρατηγικές διαδικτυακής επιρροής και διαχείρισης κοινής γνώμης.
Η χρονική συγκυρία είναι αποκαλυπτική: Οι επαφές αυτές έγιναν με απόλυτη μυστικότητα, ακριβώς την ίδια περίοδο που το σκάνδαλο Predator είχε εκραγεί και ήδη είχαν παραιτηθεί ο επικεφαλής της ΕΥΠ και ο αρχηγός του γραφείου του Πρωθυπουργού. Οι Έλληνες συνομιλητές, όπως αναφέρει η Haaretz, ήταν "ιδιαίτερα προσεκτικοί" να μην συνδεθούν δημόσια με το Ισραήλ.
Γιατί όμως αυτή η προσοχή; Η απάντηση είναι απλή: Το κυβερνητικό επιτελείο γνώριζε ότι οι ισραηλινές εταιρείες κυβερνοεπιθέσεων - συγκεκριμένα η Intellexa και το Predator - είχαν χρησιμοποιηθεί για την παράνομη παρακολούθηση πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων, στρατιωτικών και επιχειρηματιών. Μια δημόσια σύνδεση με ισραηλινούς "συμβούλους" θα ήταν πολιτικά καταστροφική.
Το αποτέλεσμα όμως δικαιολογεί τα μέσα;
Η Νέα Δημοκρατία εξασφάλισε αυτοδυναμία στον δεύτερο γύρο των εκλογών. Ο Σταύρος Παπασταύρου, το στέλεχος που φέρεται ως κεντρικός συντονιστής της επαφής με τους Ισραηλινούς, διορίστηκε Υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος.
Η σιωπή που πληρώνεται με δημοκρατία
Εδώ ακριβώς εμφανίζεται το πρόβλημα της αλληλεξάρτησης. Μια κυβέρνηση που οφείλει - έστω εν μέρει - την εκλογική της επιτυχία σε ισραηλινή "τεχνογνωσία" μπορεί να αντισταθεί στη διερεύνηση των ισραηλινών εταιρειών που προμήθευσαν το Predator; Μπορεί να επιδιώξει πραγματική λογοδοσία όταν οι δεσμοί είναι τόσο βαθιοί;
Η απάντηση φαίνεται καθαρά στην πρωτοφανή άρνηση εφαρμογής της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Για πρώτη φορά στη μεταπολιτευτική ιστορία, το ελληνικό κράτος αγνοεί επί ένα ολόκληρο χρόνο τελεσίδικη δικαστική απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας.
Το ΣτΕ είχε διατάξει την ΕΥΠ να ενημερώσει τον Νίκο Ανδρουλάκη για τους λόγους που παρακολουθήθηκε με το κατασκοπευτικό λογισμικό. Η απόφαση παραμένει ανεκτέλεστη. Γιατί; Τι φοβάται να αποκαλύψει η κυβέρνηση;
Το Στρασβούργο αναγκάζεται να παρέμβει
Η σοβαρότητα της κατάστασης γίνεται αντιληπτή από την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να χειριστεί την προσφυγή του Ανδρουλάκη ως επείγουσα και να τη θέσει σε προτεραιότητα. Το ΕΔΔΑ έδωσε προθεσμία μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου 2026 στην ελληνική κυβέρνηση να δικαιολογήσει γιατί αρνείται να συμμορφωθεί με την απόφαση του ανώτατου δικαστικού οργάνου της χώρας.
Αυτή η εξέλιξη είναι πρωτοφανής και εξοντωτική για την εικόνα της ελληνικής δημοκρατίας. Ουσιαστικά, ένα ευρωπαϊκό δικαστήριο καλείται να επιβάλει το Κράτος Δικαίου σε μια χώρα-μέλος της ΕΕ, επειδή η ίδια η κυβέρνηση αρνείται να το σεβαστεί.
Ο φόβος της αλήθειας
Τι ακριβώς φοβάται να αποκαλύψει η κυβέρνηση; Η απάντηση πιθανότατα κρύβεται στη διασύνδεση των δύο υποθέσεων. Αν επιβεβαιωθεί ότι οι ισραηλινοί "σύμβουλοι" που βοήθησαν στην εκλογική καμπάνια είχαν οποιαδήποτε σχέση με τις εταιρείες που πούλησαν το Predator - ή έστω ήταν μέρος του ίδιου οικοσυστήματος κυβερνοεπιθέσεων και ψηφιακής χειραγώγησης - τότε η υπόθεση παίρνει διαστάσεις εθνικής ασφάλειας.
Μιλάμε για πιθανή ξένη επιρροή που δεν περιορίζεται στην τεχνική υποστήριξη μιας προεκλογικής καμπάνιας, αλλά εκτείνεται στην παρακολούθηση πολιτικών αντιπάλων, τον έλεγχο πληροφοριών και τη χειραγώγηση της δημόσιας συζήτησης. Ένα είδος "πλήρους πακέτου" που περιλαμβάνει και την επίθεση και την άμυνα, την πληροφορία και την προπαγάνδα.
Η τιμή της εξάρτησης
Η σχέση με το Ισραήλ έχει μετατραπεί από στρατηγική συμμαχία σε σκιώδη εξάρτηση. Όταν ένα κράτος αδυνατεί να διερευνήσει παράνομες δραστηριότητες ξένων εταιρειών στο έδαφός του, όταν αγνοεί τις δικαστικές αποφάσεις, όταν κρύβει την αλήθεια από τους πολίτες του - τότε έχει χάσει κομμάτι της κυριαρχίας του.
Η αποκάλυψη της Haaretz δεν είναι απλώς μια ακόμη ιστορία πολιτικού σκανδάλου. Είναι το τελευταίο κομμάτι ενός παζλ που δείχνει πώς η υπερβολική εξάρτηση από ξένη τεχνολογία και τεχνογνωσία μπορεί να υπονομεύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Η προθεσμία του ΕΔΔΑ είναι μια τελευταία ευκαιρία για την ελληνική κυβέρνηση να σεβαστεί το κράτος δικαίου. Αν την αγνοήσει και αυτή, τότε η Ελλάδα θα έχει εισέλθει σε μια επικίνδυνη ζώνη όπου οι θεσμοί είναι προαιρετικοί και η δημοκρατία ονομαστική.
Το ερώτημα που μένει είναι απλό: Ποια άλλα μυστικά κρύβει αυτή η σχέση; Και ποιος, τελικά, ελέγχει τι στην ελληνική πολιτική σκηνή;