“หนูไม่มีทางเลือก ไม่มีทางไปจริง ๆ"

เป็นคำพูดของเพื่อนคนไข้ที่ไตเธอหายไปหนึ่งข้าง หลังเข้ารับการผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดี หมอเองก็ยอมรับว่าตัดผิด แต่ตั้งแต่เกิดเรื่อง เธอยังไม่ได้รับการเยียวยาความเสียหาย

ถ้าเป็นคุณจะทำอย่างไร อะไรคือทางออก...?

มุมหนึ่งของสังคมไทย ยังมีอีกหลายครอบครัวที่ต้องประสบปัญหาคล้ายกัน การตกเป็นผู้เสียหาย โลกของพวกเรานั้นมืดมน และเต็มไปด้วยปัญหาที่ไร้ทางออก ทุกครอบครัวล้มระเนระนาด และไม่มีวันเหมือนเดิมอีกต่อไป

กว่า 26 ปี ที่ดิฉันลุกขึ้นเรียกร้องหาความเป็นธรรม ให้กับลูกที่พิการจากการทำคลอด โทษของการไม่ยอมจำนน ทำให้ครอบครัวต้องเผชิญกับความทุกข์ยากอย่างแสนสาหัส สิ้นเนื้อประดาตัว สุดท้ายไม่เหลือแม้กระทั่งศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ (นางปีศาจร้ายในสายตาหมอ http://bit.ly/2tQP12f

คนไข้เรารู้ดีว่า ไม่มีหมอคนไหนตั้งใจทำให้คนไข้เสียหาย แต่เพราะความผิดพลาดเป็นของคู่กันของมนุษย์ แม้ระมัดระวังแล้วก็เกิดขึ้นได้ และไม่มีคนไข้คนไหนอยากฟ้องหมอ แต่เวลาเกิดความเสียหาย หนึ่งชีวิตกระทบต่ออีกหลายชีวิตเสมอ พวกเราจะดำรงชีวิตที่เสียหายนั้นต่อไปได้อย่างไร หากปราศจากการเยียวยาที่เป็นธรรม

“การฟ้องร้อง” ไม่ใช่ทางออก
การใช้กฎหมายคุยกันแม้แต่ความเป็นมิตรก็ไม่เหลือ

ปี 2545 ดิฉันจึงรวมตัวกับเพื่อนร่วมชะตากรรม ก่อตั้งเป็นเครือข่ายผู้เสียหายทางการแพทย์ เรียกร้องให้มี “ระบบเยียวยาผู้เสียหายโดยไม่ฟ้องหมอ” และเชื่อมั่นว่านี่คือทางออกของปัญหาอย่างแท้จริง

ปี 2549 เป็นเรื่องน่ายินดี ที่อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข นพ.มงคล ณ สงขลา สั่งให้ยก ร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองผู้เสียหายฯ เพื่อลดปัญหาการฟ้องร้องระหว่างหมอกับคนไข้ หลักการคือ มีการเยียวยาที่รวดเร็วเป็นธรรมภายใน 1 ปี  มีคณะกรรมการกลางทำหน้าที่พิจารณา และมีการนำความเสียหายไปพัฒนาลดการเกิดเหตุการณ์ซ้ำ เป็นการแก้ปัญหาทั้งต้นเหตุและปลายเหตุไปพร้อม ๆ กัน

ข้อดีของ ร่างพ.ร.บ.ฉบับนี้
จะช่วยลดจำนวนคดีที่เข้าสู่ศาล
จะไม่เสียเวลาร้องเรียนและต่อสู้คดีนานหลายปีอีกต่อไป
จะไม่มีใครต้องสิ้นเนื้อประดาตัวไปกับค่าใช้จ่ายในการต่อสู้อีกต่อไป
จะมีการดูแลความเสียหายทางจิตใจและการรักษาต่อเนื่องได้เร็วขึ้น
จะเรียกความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างหมอกับคนไข้กลับคืนมา
มาตรฐานการรักษาและความปลอดภัยของคนไข้จะมีมากขึ้น

ร่างพ.ร.บ. ได้ผ่านการผลักดันมาถึง 3 รัฐบาลแล้ว ได้รับเสียงโหวตอย่างท่วมท้นในสภา ล่าสุดตัวร่างพ.ร.บ.ถูกส่งไปให้กระทรวงสาธารณสุข ปรับแก้ในรายละเอียด

เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2560 อธิบดีกรมสนับสนุนฯ และนายกแพทยสภา ก็ออกมาเปิดช่องถึงความเป็นไปได้ที่ร่างนี้จะได้ไปต่อ (ผู้จัดการ: สธ.เร่งตั้ง “กองทุนเยียวยา” 
http://bit.ly/2uhX1tt

ที่ยังขาดคือ “พลังเสียงสนับสนุนจากประชาชน” ที่จะส่งสัญญาณไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ให้เร่งนำร่างพ.ร.บ. เข้าสู่การพิจารณาของครม.และสนช.ในเร็ววัน เพื่อผลักดันออกมาเป็นกฎหมาย ที่จะเป็นประโยชน์ต่อทั้งหมอและคนไข้ และเพื่อประโยชน์สุขของสังคมต่อไป

ด้วยความปรารถนาดีอย่างแรงกล้า
ปรียนันท์ ล้อเสริมวัฒนา
ประธานเครือข่ายผู้เสียหายทางการแพทย์