คืนสิทธิประกันตัวให้กับ "ไผ่ ดาวดิน"
คืนสิทธิประกันตัวให้กับ "ไผ่ ดาวดิน"
ประเด็นรณรงค์
ศาล: คืนสิทธิประกันตัวให้กับ "ไผ่ ดาวดิน"
การเพิกถอนสิทธิประกันตัว "ไผ่ ดาวดิน" เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2559 เป็นการดำเนินการที่มีความคลาดเคลื่อน เนื่องจากเงื่อนไขและเหตุผลที่พนักงานสอบสวนอ้างหรือเหตุผลที่ศาลใช้พิจารณาไม่ได้เป็นไปตามหลักกฎหมาย จึงขอเรียกร้องให้มีการทบทวนและคืนสิทธิประกันตัวให้กับ "ไผ่ ดาวดิน"
รายละเอียด:
สิทธิการประกันตัวเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ได้รับการรับรองจากกฎหมายหลายระดับ ตั้งแต่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา รัฐธรรมนูญ ไปจนถึงกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองที่ประเทศไทยได้ลงนามเข้าร่วมเป็นภาคี เพื่อยืนยันหลักการในทางกฎหมายว่า "บุคคลผู้ถูกกล่าวหาต้องได้รับการสันนิษฐานว่าเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าศาลจะได้พิจารณาตัดสิน"
แม้สิทธิประกันตัวสามารถยกเว้นได้ตามกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายวิธิพิจารณาคดีความอาญา มาตรา 108/1 คือ
(1) ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะหลบหนี
(2) ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน
(3) ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะไปก่อเหตุอันตรายประการอื่น
(4) ผู้ร้องขอประกันหรือหลักประกันไม่น่าเชื่อถือ และ
(5) การปล่อยชั่วคราวจะเป็นอุปสรรคหรือก่อให้เกิดความเสียหายต่อการสอบสวนของเจ้าพนักงานหรือการดำเนินคดีในศาล
ส่วนการจะเพิกถอนสิทธิในการประกันตัวนั้น ไม่มีมาตราใดชี้ชัด แต่เป็นแนวทางปฏิบัติตามระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลากาลศาลยุติธรรมว่าด้วยการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. 2548 ข้อที่ 8 ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับระมวลกฎหมายวิธิพิจารณาคดีความอาญ มาตรา 108 วรรคท้าย ที่อนุญาตให้ศาลกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับที่อยู่ของผู้ต้องหาหรือจำเลย หรือเงื่อนไขอื่นใดให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยปฏิบัติเพื่อป้องกันการหลบหนี หรือเพื่อป้องกันภัยอันตราย หรือความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากการปล่อยชั่วคราวก็ได้
เช่น ให้รายงานตัวต่อเจ้าพนักงานหรือบุคคลตามที่ศาลเห็นสมควร วางข้อจำกัดเกี่ยวกับสถานที่อยู่อาศัยหรือการเดินทางออกไปนอกสถานที่อยู่อาศัย วางข้อจำกัดเกี่ยวกับการประกอบอาชีพหรือการงานบางอย่าง หรือวางข้อจำกัดเกี่ยวกับการเข้าไปในสถานที่บางแห่งที่อาจก่อให้เกิดการกระทำความผิดอีก เป็นต้น และหากผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขนั้นศาลพิจารณาเพิกถอนคำสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวได้
แต่กรณีการเพิกถอนประกัน "ไผ่ จตุภัทร" เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2559 ที่ผ่านมา ศาลได้อ้างเหตุผลของการเพิกถอนประกันตัวซึ่งมากกว่าที่กฎหมายกำหนด ดังนี้
1) การที่ศาลอ้างเหตุว่า ผู้ต้องหาไม่ได้ลบข้อความที่ถูกกล่าวหาเป็นคดีนี้ในสื่อสังคมออนไลน์บนเฟซบุ๊กของผู้ต้องหา เป็นการอ้างเหตุผลที่ไม่ได้อยู่ในเงื่อนไขการประกันตัวแต่แรก
อีกทั้ง หากการกระทำที่ถูกกล่าวหาว่าทำผิดคือโพสต์เฟสบุ๊ก การลบจะเท่ากับการยุ่งเหยิงต่อพยานหลักฐานเสียมากกว่าการคงไว้ ดังนั้น เหตุนี้จึงไม่สมควรนำมาใช้ในการเพิกถอนประกัน
รวมไปถึงการที่ศาลสั่งให้ลบก็เท่ากับศาลตัดสินล่วงหน้าว่าการกระทำดังกล่าวเป็นความผิด ทั้งที่การพิจารณาคดียังไม่สิ้นสุดอีกด้วย
2) การที่ศาลอ้างเหตุว่า ผู้ต้องหาได้แสดงออกถึงพฤติกรรมในสื่อสังคมออนไลน์ในเชิงสัญลักษณ์เย้ยหยันอำนาจรัฐ โดยไม่เกรงกลัวต่อกฎหมายบ้านเมือง และก่อให้เกิดความเสียหายต่อประเทศชาติ ก็เป็นการอ้างนอกเหนือไปจากกรอบกฎหมายหรือระเบียบ เพราะไม่มีข้อความใดที่สามารถกำหนดเรื่องการพูดถึงการเย้ยหยันอำนาจรัฐเป็นเงื่อนไข
อีกทั้ง ในการไต่สวนของศาลจังหวัดขอนแก่นก็ไม่ปรากฎว่ามีพยานหลักฐานยืนยันว่าการกระทำของนายจตุภัทร์ก่อให้เกิดความเสียหายต่อประเทศชาติ
นอกจากนี้ การกระทำดังกล่าวยังไม่ถูกกำหนดว่าเป็นความผิดตามกฎหมายใดเลยด้วยซ้ำ ซึ่งเท่ากับ ศาลได้วาง 'เส้นมาตรฐาน' ขึ้นมาใหม่ว่า ระหว่างการได้ประกันตัว ผู้ต้องหาต้องสงบเสงี่ยมเรียบร้อย และยอมจำนนต่ออำนาจรัฐ เสมือนหนึ่งเพิ่งได้กระทำความผิดมา อันเป็นการจำกัดสิทธิผู้ต้องหาที่ต้องถูกสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์จนเกินจำเป็น และไม่ควรเป็นเหตุที่จะนำมาขอเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวแต่อย่างใด
ความเคลื่อนไหวคดี
3 ธันวามคม 2559 "ไผ่ ดาวดิน" หรือ จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา ถูกจับในข้อหามาตรา 112 หลังแชร์รายงานจาก BBC Thai เกี่ยวกับพระราชประวัติของพระมหากษัตริย์องค์ใหม่
4 ธันวาคม 2559 ศาลจังหวัดขอนแก่น ให้ประกันตัว "ไผ่ ดาวดิน" พร้อมยื่นหลักทรัพย์ 400,000 บาท ยกเหตุไม่เคยมีพฤติกรรมหลบหนี อีกทั้งในวันที่ 8 ธันวาคม ผู้ต้องหามีสอบหนึ่งวืชา หากไม่ได้เข้าสอบวิชาดังกล่าวจะส่งผลให้เขาเรียนไม่จบตามหลักสูตร ศาลจึงพิจารณาให้ประกันตัว
22 ธันวาคม 2559 ศาลจังหวัดขอนแก่นสั่งถอนประกัน "ไผ่ ดาวดิน" หรือ จตุภัทร์ เหตุไม่ลบโพสต์ข่าว BBC ที่เป็นเหตุแห่งคดี ทั้งโพสต์เย้ยหยันอำนาจรัฐ ก่อให้เกิดความเสียหายต่อประเทศชาติ
23 ธันวาคม 2559 "ไผ่ ดาวดิน" ยื่นอุทธรณ์คำสั่งถอนประกันถึงศาลอุทธรณ์ภาค 4 ชี้ไม่เคยผิดเงื่อนไขประกัน หรือก่อความเสียหายและไม่มีแนวโน้มจะก่อความเสียหาย ข้ออ้างของผู้ร้องขอถอนประกันเลื่อนลอย และข้อวินิจฉัยของศาลจังหวัดขอนแก่นคลาดเคลื่อน ขอศาลอุทธรณ์ภาค 4 มีคำสั่งยกเลิก
27 ธันวาคม 2559 ศาลอุทธรณ์ภาค 4 จังหวัดขอนแก่น ยกคำร้องอุทธรณ์คำสั่งถอนประกันนายจตุภัทร์ และยืนตามคำสั่งของศาลชั้นต้น เนื่องจากผู้ต้องหามีพฤติกรรมไม่เกรงกลัวต่ออำนาจรัฐและกฎหมาย และหากมีการปล่อยตัว ผู้ต้องหาอาจไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐานได้
16 มกราคม 2560 เป็นวันสอบวิชาสุดท้ายในชีวิตมหาลัยของ "ไผ่ ดาวดิน" ถ้าหากไม่ได้เข้าสอบในครั้งนี้ เข้าจะเรียนไม่จบภายในปีการศึกษานี้โดยปริยาย
ประเด็นรณรงค์
ศาล: คืนสิทธิประกันตัวให้กับ "ไผ่ ดาวดิน"
การเพิกถอนสิทธิประกันตัว "ไผ่ ดาวดิน" เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2559 เป็นการดำเนินการที่มีความคลาดเคลื่อน เนื่องจากเงื่อนไขและเหตุผลที่พนักงานสอบสวนอ้างหรือเหตุผลที่ศาลใช้พิจารณาไม่ได้เป็นไปตามหลักกฎหมาย จึงขอเรียกร้องให้มีการทบทวนและคืนสิทธิประกันตัวให้กับ "ไผ่ ดาวดิน"
รายละเอียด:
สิทธิการประกันตัวเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ได้รับการรับรองจากกฎหมายหลายระดับ ตั้งแต่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา รัฐธรรมนูญ ไปจนถึงกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองที่ประเทศไทยได้ลงนามเข้าร่วมเป็นภาคี เพื่อยืนยันหลักการในทางกฎหมายว่า "บุคคลผู้ถูกกล่าวหาต้องได้รับการสันนิษฐานว่าเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าศาลจะได้พิจารณาตัดสิน"
แม้สิทธิประกันตัวสามารถยกเว้นได้ตามกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายวิธิพิจารณาคดีความอาญา มาตรา 108/1 คือ
(1) ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะหลบหนี
(2) ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน
(3) ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะไปก่อเหตุอันตรายประการอื่น
(4) ผู้ร้องขอประกันหรือหลักประกันไม่น่าเชื่อถือ และ
(5) การปล่อยชั่วคราวจะเป็นอุปสรรคหรือก่อให้เกิดความเสียหายต่อการสอบสวนของเจ้าพนักงานหรือการดำเนินคดีในศาล
ส่วนการจะเพิกถอนสิทธิในการประกันตัวนั้น ไม่มีมาตราใดชี้ชัด แต่เป็นแนวทางปฏิบัติตามระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลากาลศาลยุติธรรมว่าด้วยการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. 2548 ข้อที่ 8 ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับระมวลกฎหมายวิธิพิจารณาคดีความอาญ มาตรา 108 วรรคท้าย ที่อนุญาตให้ศาลกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับที่อยู่ของผู้ต้องหาหรือจำเลย หรือเงื่อนไขอื่นใดให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยปฏิบัติเพื่อป้องกันการหลบหนี หรือเพื่อป้องกันภัยอันตราย หรือความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากการปล่อยชั่วคราวก็ได้
เช่น ให้รายงานตัวต่อเจ้าพนักงานหรือบุคคลตามที่ศาลเห็นสมควร วางข้อจำกัดเกี่ยวกับสถานที่อยู่อาศัยหรือการเดินทางออกไปนอกสถานที่อยู่อาศัย วางข้อจำกัดเกี่ยวกับการประกอบอาชีพหรือการงานบางอย่าง หรือวางข้อจำกัดเกี่ยวกับการเข้าไปในสถานที่บางแห่งที่อาจก่อให้เกิดการกระทำความผิดอีก เป็นต้น และหากผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขนั้นศาลพิจารณาเพิกถอนคำสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวได้
แต่กรณีการเพิกถอนประกัน "ไผ่ จตุภัทร" เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2559 ที่ผ่านมา ศาลได้อ้างเหตุผลของการเพิกถอนประกันตัวซึ่งมากกว่าที่กฎหมายกำหนด ดังนี้
1) การที่ศาลอ้างเหตุว่า ผู้ต้องหาไม่ได้ลบข้อความที่ถูกกล่าวหาเป็นคดีนี้ในสื่อสังคมออนไลน์บนเฟซบุ๊กของผู้ต้องหา เป็นการอ้างเหตุผลที่ไม่ได้อยู่ในเงื่อนไขการประกันตัวแต่แรก
อีกทั้ง หากการกระทำที่ถูกกล่าวหาว่าทำผิดคือโพสต์เฟสบุ๊ก การลบจะเท่ากับการยุ่งเหยิงต่อพยานหลักฐานเสียมากกว่าการคงไว้ ดังนั้น เหตุนี้จึงไม่สมควรนำมาใช้ในการเพิกถอนประกัน
รวมไปถึงการที่ศาลสั่งให้ลบก็เท่ากับศาลตัดสินล่วงหน้าว่าการกระทำดังกล่าวเป็นความผิด ทั้งที่การพิจารณาคดียังไม่สิ้นสุดอีกด้วย
2) การที่ศาลอ้างเหตุว่า ผู้ต้องหาได้แสดงออกถึงพฤติกรรมในสื่อสังคมออนไลน์ในเชิงสัญลักษณ์เย้ยหยันอำนาจรัฐ โดยไม่เกรงกลัวต่อกฎหมายบ้านเมือง และก่อให้เกิดความเสียหายต่อประเทศชาติ ก็เป็นการอ้างนอกเหนือไปจากกรอบกฎหมายหรือระเบียบ เพราะไม่มีข้อความใดที่สามารถกำหนดเรื่องการพูดถึงการเย้ยหยันอำนาจรัฐเป็นเงื่อนไข
อีกทั้ง ในการไต่สวนของศาลจังหวัดขอนแก่นก็ไม่ปรากฎว่ามีพยานหลักฐานยืนยันว่าการกระทำของนายจตุภัทร์ก่อให้เกิดความเสียหายต่อประเทศชาติ
นอกจากนี้ การกระทำดังกล่าวยังไม่ถูกกำหนดว่าเป็นความผิดตามกฎหมายใดเลยด้วยซ้ำ ซึ่งเท่ากับ ศาลได้วาง 'เส้นมาตรฐาน' ขึ้นมาใหม่ว่า ระหว่างการได้ประกันตัว ผู้ต้องหาต้องสงบเสงี่ยมเรียบร้อย และยอมจำนนต่ออำนาจรัฐ เสมือนหนึ่งเพิ่งได้กระทำความผิดมา อันเป็นการจำกัดสิทธิผู้ต้องหาที่ต้องถูกสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์จนเกินจำเป็น และไม่ควรเป็นเหตุที่จะนำมาขอเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวแต่อย่างใด
ความเคลื่อนไหวคดี
3 ธันวามคม 2559 "ไผ่ ดาวดิน" หรือ จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา ถูกจับในข้อหามาตรา 112 หลังแชร์รายงานจาก BBC Thai เกี่ยวกับพระราชประวัติของพระมหากษัตริย์องค์ใหม่
4 ธันวาคม 2559 ศาลจังหวัดขอนแก่น ให้ประกันตัว "ไผ่ ดาวดิน" พร้อมยื่นหลักทรัพย์ 400,000 บาท ยกเหตุไม่เคยมีพฤติกรรมหลบหนี อีกทั้งในวันที่ 8 ธันวาคม ผู้ต้องหามีสอบหนึ่งวืชา หากไม่ได้เข้าสอบวิชาดังกล่าวจะส่งผลให้เขาเรียนไม่จบตามหลักสูตร ศาลจึงพิจารณาให้ประกันตัว
22 ธันวาคม 2559 ศาลจังหวัดขอนแก่นสั่งถอนประกัน "ไผ่ ดาวดิน" หรือ จตุภัทร์ เหตุไม่ลบโพสต์ข่าว BBC ที่เป็นเหตุแห่งคดี ทั้งโพสต์เย้ยหยันอำนาจรัฐ ก่อให้เกิดความเสียหายต่อประเทศชาติ
23 ธันวาคม 2559 "ไผ่ ดาวดิน" ยื่นอุทธรณ์คำสั่งถอนประกันถึงศาลอุทธรณ์ภาค 4 ชี้ไม่เคยผิดเงื่อนไขประกัน หรือก่อความเสียหายและไม่มีแนวโน้มจะก่อความเสียหาย ข้ออ้างของผู้ร้องขอถอนประกันเลื่อนลอย และข้อวินิจฉัยของศาลจังหวัดขอนแก่นคลาดเคลื่อน ขอศาลอุทธรณ์ภาค 4 มีคำสั่งยกเลิก
27 ธันวาคม 2559 ศาลอุทธรณ์ภาค 4 จังหวัดขอนแก่น ยกคำร้องอุทธรณ์คำสั่งถอนประกันนายจตุภัทร์ และยืนตามคำสั่งของศาลชั้นต้น เนื่องจากผู้ต้องหามีพฤติกรรมไม่เกรงกลัวต่ออำนาจรัฐและกฎหมาย และหากมีการปล่อยตัว ผู้ต้องหาอาจไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐานได้
16 มกราคม 2560 เป็นวันสอบวิชาสุดท้ายในชีวิตมหาลัยของ "ไผ่ ดาวดิน" ถ้าหากไม่ได้เข้าสอบในครั้งนี้ เข้าจะเรียนไม่จบภายในปีการศึกษานี้โดยปริยาย
ปิดแคมเปญรณรงค์
แชร์แคมเปญรณรงค์นี้
แชร์แคมเปญรณรงค์นี้
สร้างแคมเปญรณรงค์ใน 28 ธันวาคม ค.ศ. 2016 แล้ว