[English and Burmese version, please see below]

1 กุมภาพันธ์ 2564 เกิดการรัฐประหารในเมียนมา นำโดย พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย การยึดอำนาจนำมาซึ่งการลุกฮือของประชาชนที่ต้องการทวงสิทธิในการกำหนดชะตากรรมประเทศให้เป็นของประชาชนชาวเมียนมา 

4 เดือน หลังการรัฐประหารและการทวงคืนอำนาจของประชาชน ผลของการเรียกร้องต่อสู้ แลกมาด้วยเลือด น้ำตา ห่ากระสุน และความตาย ‘สิทธิมนุษยชน’ เป็นถ้อยคำไร้ความหมาย สมาคมช่วยเหลือนักโทษทางการเมืองของเมียนมา (Assistance Association for Political Prisoners: AAPP) รายงานเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม ว่า ขณะนี้มีคนถูกจับกุมถึง 5,446 ราย ขณะที่ 831 คน ไม่ได้หายใจในโลกแห่งประชาธิปไตยอีกต่อไปแล้ว

การปะทะและความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เขย่าชีวิตผู้คนตัวเล็กๆ ไม่เว้นแต่ละวัน คนเหล่านี้นอกจากจะเป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตยตัวจริงแล้ว ยังเป็นฟันเฟืองขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ เป็นลูกค้าที่สร้างรายได้ให้กับนักลงทุนนับร้อยนับพัน รวมทั้งบริษัทต่างชาติน้อยใหญ่ที่เข้าไปลงทุน

มีรายงานว่าธุรกิจที่เอื้อประโยชน์ให้กองทัพเมียนมามีมากถึง 133 บริษัท สร้างเม็ดเงินหล่อเลี้ยงกองทัพ ผู้เป็นเจ้าของกระสุนปืนที่ย้อนกลับมาเข่นฆ่าประชาชน ประชาชนที่เป็นลูกค้า ที่ถูกปล้นชิงอำนาจอธิปไตย ถูกจับกุมคุมขัง ถูกทำให้ตาย เพื่อรองรับการขยายอำนาจของคณะรัฐประหาร

ก่อนหน้านี้ บริษัทระดับโลกอย่าง โคคา-โคล่า เฟซบุ๊ค เนสท์ล่ ยูนิลิเวอร์ อาดิดาส และอีก 68 บริษัท ได้ลงนามในแถลงการณ์ Statement by Concerned Businesses Operating in Myanmar เพื่อยืนยันว่าจะทำตามหลักการชี้แนะของสหประชาชาติว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชน ซึ่งหลักการข้อสำคัญคือ “หนึ่งในตัวเลือกที่บริษัทควรพิจารณาคือยกเลิกความสัมพันธ์กับผู้ที่กำลังละเมิดสิทธิมนุษยชน” แต่บริษัทจากไทยซึ่งอยู่บ้านใกล้เรือนเคียงกระทั่งได้ยินเสียงความตายกลับนิ่งเฉย

12 รายชื่อต่อไปนี้คือบริษัทใหญ่จากไทย ซึ่งเข้าไปลงทุนในเมียนมา พร้อมกับประกาศนโยบายตั้งแต่ต้นว่ายึดหลัก ‘สิทธิมนุษยชน’ เป็นที่ตั้ง ทว่ากลับเงียบงันต่อคำประกาศนั้นราวกับคราบเลือดและความตายรายวันเป็นสิ่งสมมุติ

• ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
• ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)
• ธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน)
• บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
• บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
• บริษัท โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ จำกัด (มหาชน)
• บริษัท ซีฟโก้ จำกัด (มหาชน)
• บริษัท สหกลอิควิปเมนท์ จำกัด (มหาชน)
• บริษัท โอสถสภา จำกัด (มหาชน)
• บริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน)
• บริษัท ทีทีซีแอล จำกัด (มหาชน)
• บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน)

ผลพวงจากการรัฐประหาร ใกล้เคียงที่จะเรียกว่านี่คือการก่อ ‘อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ’ เข้าไปทุกที หากนี่ยังไม่ถึงเวลาที่บริษัทเหล่านั้นจะแสดงความรับผิดชอบต่อหลักการสิทธิมนุษยชน ก็ถึงเวลาแล้วที่เราจะออกมาเรียกร้องให้บริษัทเหล่านี้ละอายต่อการเพิกเฉยที่ทำมาตลอด 4 เดือนเต็ม

ในฐานะลูกค้า ผู้บริโภค และประชาชนชาวไทยที่รับไม่ได้กับการเข่นฆ่าประชาชนของคณะรัฐประหารพม่า เราขอเรียกร้องให้ 12 บริษัทไทยดังรายนามข้างต้น แสดงจุดยืนต่อต้านการละเมิดสิทธิมนุษยชนในเมียนมา ให้สมกับที่บริษัทเองเคยประกาศนโยบายสิทธิมนุษยชน 

มาตรการขั้นต่ำคือการร่วมลงนามในแถลงการณ์่ร่วมกับบริษัทเอกชนชั้นนำอื่นๆ หลายร้อยแห่งทั่วโลก และต่อจากนั้นคือให้พิจารณาระงับหรือถอนทุน จนกว่าเมียนมาจะกลับสู่ประชาธิปไตย เพื่อแสดงตนให้ประจักษ์ว่าจะไม่เป็นพันธมิตรหรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับคณะรัฐประหาร 

ทั้งนี้ เพื่อรับประกันว่าประชาชนชาวเมียนมาจะไม่เดือดร้อนมากกว่าเดิม บริษัทต้องวางแผนออกจากพื้นที่อย่างมีความรับผิดชอบ ตามข้อเสนอของสหประชาชาติ เพื่อให้กระทบกับลูกจ้างน้อยที่สุด 

ท้ายที่สุด การแสดงความรับผิดชอบดังกล่าว เป็นวิธีการขั้นพื้นฐานที่จะยืนยันว่า ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนเป็นเรื่องที่เดินเคียงคู่กันไปได้ และการเห็นชีวิตของประชาชนเป็นสำคัญ ย่อมแสดงให้เห็นว่าบริษัทมองผู้คนเป็น ‘หุ้นส่วน’ ที่จะเกื้อหนุนให้เกิดดอกออกผลร่วมกันระหว่างประชาชนเมียนมาและไทยในอนาคต

เราขอเรียกร้องให้ผู้รักประชาธิปไตยทุกท่านในประเทศพันธมิตร “แนวร่วมชานม” หรือ Milk Tea Alliance เข้าร่วมแคมเปญนี้เช่นกัน เพราะกระแสเรียกร้องประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนเป็น “ประเด็นร่วม” ที่เราทุกคนให้ความสำคัญ เราตระหนักดีว่า ความถดถอยของประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนในประเทศหนึ่ง ย่อมส่งผลสะเทือนเป็นลูกโซ่ไปยังประเทศอื่นๆ ด้วย และเราก็ได้แรงบันดาลใจมหาศาลจากการยืนหยัดต่อสู้กับคณะรัฐประหารของประชาชนชาวเมียนมา

----------

Time to Show Business Integrity: 12 Thai Companies Urged to Defend Human Rights in Myanmar

On February 1, 2021, army chief General Min Aung Hlaing staged a coup d'état in Myanmar.  In opposition to the coup, civil resistance efforts have emerged across the country to return power to the people of Myanmar.

Now, four months after the coup, the civil resistance against the military crackdown has resulted in unrest, riots, bloodshed, tears and deaths. Human rights have become an empty word. As of May 27, at least 5,446 people have been detained while 831 civilians including children have been killed, according to the Assistance Association for Political Prisoners (AAPP).  

Violence escalates while daily public protests continue. It is the People of Myanmar, not the military, who own sovereignty and drive the economy.  It is the People of Myanmar who generate incomes for investors, big and small, domestic and international alike.    

Nonetheless, there are 133 companies reportedly servicing and earning revenue for the Myanmar army, who open fire on the People of Myanmar, who in fact are their customers, whose sovereignty is being taken, and whose lives are under threat, for the sake of expanding the military junta’s power.

Recently at least 68 responsible multinational and Myanmar businesses, including Coca-Cola, Facebook, Nestle, Unilever, and Adidas, have signed the Statement by Concerned Businesses Operating in Myanmar to express concerns over the military coup, in line with the UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP). The UNGP in a nutshell advises “a corporate responsibility is to respect human rights and should consider ending relationships with those who violate human rights”. And yet many companies from Thailand, a neighboring country, still hesitate to speak out despite the rising death toll.

The following list names twelve leading Thai companies who have made significant investments in Myanmar and have announced human rights policy, but to date still remain silent to the situation in Myanmar despite their commitments. In effect, they are turning a blind eye to daily bloodshed and casualties suffered by the people of Myanmar.     

• Bangkok Bank Public Company Limited
• Siam Commercial Bank Public Company Limited
• Thai Farmers Bank Public Company Limited
• PTT Exploration and Production Public Company Limited
• Siam Cement Group Public Company Limited
• Bumrungrad International Hospital Public Company Limited
• SEAFCO Public Company Limited
• Sahakol Equipment Public Company Limited
• Osotspa Public Company Limited
• Siam Makro Public Company Limited
• TTCL Public Company Limited
• Thai Beverage Public Company Limited

The military crackdown has led to likely crimes against humanity. Since these companies have not shown business integrity and concrete respect for human rights, it is our turn to demand their actions after paying no heed for the past four months.   

As Thai people and customers, consumers of these companies, we demand the companies listed above voice their concerns about the violations of human rights in Myanmar, in compliance with human rights policies they have announced.  

At the very least, we demand  that they sign the joint statement, together with more than 100 major businesses across the world, and then consider halting or withdrawing investment until democracy resumes in Myanmar.  This is to demonstrate that the companies will not stand on the side of the military junta nor have any relationship with the coup maker.

Now is the time to ensure that the people of Myanmar will no longer suffer. These companies need to plan careful exit or investment reduction strategies in line with recommendations of the UN Working Group, in order to minimize negative effects on their employees.     

Now is the time for these companies to show business integrity to ensure that business and human rights can exist in tandem and that people’s lives matter.  It means that companies view the people of Myanmar as partners who will contribute to mutual benefits with Thai people in the future. 

Also, we invite all pro-democracy people in the “Milk Tea Alliance” countries to join this campaign as democracy and human rights are “common issues” we particularly need to address.  We know well that a regression of democracy and human rights in one country leads to a chain reaction in other countries.  And we are very much inspired by the ongoing fight of the People of Myanmar against the military coup.  

----------

ပြောထားသည့်အတိုင်းလုပ်ရန် အချိန်တန်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်နိုင်ရေး ထိုင်းကုမ္ပဏီ 12 ခုကို တောင်းဆိုလိုက်ပါသည်။

2021ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ 1 ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင် သောအဖွဲ့အစည်း၏ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည်။ထို့နောက် တက်ကြွတိုင်းသူပြည်သားများက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကံကြမ္မာအား တိုင်းသူပြည်သားများကသာ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟု တောင်းဆိုခဲ့ပါသည်။

အာဏာသိမ်း 4 လကြာပြီးနောက် တိုင်းသူပြည်သားများ၏အာဏာကိုပြန်ပေးရန်တောင်းဆိုမှုဖြစ်သည့် တိုက်ပွဲ ၏အကျိုးဆက်များမှာ သွေး၊ မျက်ရည်၊ ကျည်ဆံနှင့်သေခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ အဓိပ္ပာယ်မရှိ သောစကားလုံးသာ ဖြစ်လာခဲ့ရပါသည်။မြန်မာနိုင်ငံရှိနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက် ရေးအသင်း (Assistance Association for Political Prisoners: AAPP) သည် မေလ 27ရက်နေ့က တင်ပြချက်မှာ ဖမ်းဆီးခံထားရသူူစုစုပေါင်းလူဦးရေ 5,446 ဦးရှိနေပြီး နောက်လာမည့် ဒီမိုကရေစီကမ္ဘာအတွင်း အသက်ရှူခွင့်မရသော လူဦးရေ 831 ဦးဖြစ်သွားပြီးဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။

တိုက်ပွဲများနှင့်ပြင်းထန်သောအကြမ်းဖက်မှုများစဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကြောင့် ကလေး ငယ်များ၏ ဘဝကိုနေ့တိုင်း တုန်ခါစေပါသည်။၎င်းတို့သည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်အစစ်များဖြစ်သည့်အပြင် နိုင်ငံ၏စီးပွား ရေးလည်ပတ်မှုကိုကောင်းစွာအကျိုးပြုသူများဖြစ်၍ နိုင်ငံအသီးသီးမှ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသော ကုမ္ပဏီများနှင့်ထောင်ပေါင်းများစွာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပြုလုပ်သူတို့ကို အကျိုးအမြတ်ရစေမည့် ဖောက်သည်များ လည်းဖြစ်ပါသည်။

သတင်းများအရ တပ်မတော်ကိုအကျိုးပြုသည့် ကုမ္ပဏီ 133 ခုရှိခြင်းကြောင့် တပ်မတော်အတွက် ထောက်ပံ့ငွေ များ ရရှိနေပါသည်။ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် တိုင်းသူပြည်သားများကို သတ်ဖြတ်နေသော ကျည်ဆံများ သာဖြစ်ပါသည်။စစ်အစိုးရ၏အာဏာကို ချဲ့ထွင်နိုင်ရန်အတွက် ဖောက်သည်ဖြစ်သော တိုင်းသူပြည်သားများ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကိုလုယက်သိမ်းယူခြင်း၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရခြင်းနှင့်သတ်ဖြတ် ခြင်းများပြုလုပ်နေပါသည်။

အစောပိုင်းက ကမ္ဘာအဆင့်ကုမ္ပဏီကြီးများဖြစ်သော Coca-Cola, Facebook, Nestle, Unilever, Adidas နှင့် အခြားကုမ္ပဏီကြီး 68 ခုက ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာလမ်းညွှန်ချက်များအရ စီးပွားရေးနှင့်လူ့အခွင့် အရေးကို လိုက်နာဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း Statement by Concerned Businesses Operating in Myanmar သတင်းတွင် အတည်ပြုလက်မှတ်ရေးထိုးကြေညာခဲ့ပါသည်။သို့ဖြစ်၍ အရေးကြီးသော နိယာမမှာ “ကုမ္ပဏီတွေ အနေဖြင့် စဉ်းစားသင့်တဲ့ရွေးချယ်စရာတွေထဲကတစ်ခုက လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်နေသူကို ဆက်ဆံရေးအရ ဖြတ်တောက် ရပ်တန့်ရန်လိုအပ်ပါသည်။”သို့သော် အိမ်နီးချင်းဖြစ်သည့် ထိုင်းကကုမ္ပဏီ တွေက သတ်ဖြတ်သံတွေကြားနေရတာတောင် တိတ်ဆိတ်စွာငြိမ်သက်နေတုန်းဖြစ်ပါသည်။
အောက်ပါအမည် 12 ခုသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှကုမ္ပဏီကြီးများဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံထဲသို့ စတင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုပြုလုပ်စဉ်ကတည်းက “လူ့အခွင့်အရေး” ကိုအဓိကထားဆောင်ရွက်ရန် မူဝါဒရှိ သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ယခုနှုတ်ဆိတ် နေမှုသည် နေ့စဉ်သွေးစွန်းမှုနှင့်သေခြင်းဖြစ်ပေါ်နေမှုအား စိတ်ကူးယဉ်အလားဖြစ်နေပါသည်။

1. Bangkok Bank Public Company Limited
2. Siam Commercial Bank Public Company Limited
3. Thai Farmers Bank Public Company Limited
4. PTT Exploration and Production Public Company Limited
5. Siam Cement Group Public Company Limited
6. Bumrungrad International Hospital Public Company Limited
7. SEAFCO Public Company Limited
8. Sahakol Equipment Public Company Limited
9. Osotspa Public Company Limited
10. Siam Makro Public Company Limited
11. TTCL Public Company Limited
12. Thai Beverage Public Company Limited

အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်မှုကို ခေါ်ဆိုရမည်ဆိုပါက “လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ” အကြမ်းဖက်မှုကို နေရာတိုင်းမှာဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။ယခုအခြေအနေမျိုးကိုရောက် နေသော်လည်း ထိုကုမ္ပဏီ များက လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိသေး လျှင် အရှက်မရှိ 4 လအတွင်း လျစ်လျူရှုမှုအတွက် ၎င်းကုမ္ပဏီများကိုတောင်းဆိုရပါမည်။

အာဏာသိမ်းမြန်မာအဖွဲ့အစည်း၏ တိုင်းသူပြည်သားအပေါ်သတ်ဖြတ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ လက်မခံနိုင်သော ဖောက်သည်နှင့်စာသုံးသူများဖြစ်ကြသော ထိုင်းနိုင်ငံသားအားလုံးသည် အထက်ပါအမည်ပါ ကုမ္ပဏီ 12 ခုလုံး ကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းလူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်နေမှုကို ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်ပေးရန်နှင့်ကုမ္ပဏီက ကြေညာဖူး ခဲ့သော လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာမူဝါဒအတိုင်း ပီပြင်အောင်လုပ်ဆောင်ပေးရန်ကျွန်ုပ်တို့တောင်းဆိုပါသည်။

အနိမ့်ဆုံးသတ်မှတ်ချက်အဖြစ် အခြားထိပ်တန်းပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများနှင့်ပူးပေါင်းပါဝင်ကြောင်း ကြေညာ လက်မှတ်ရေးထိုးပေးရန်နှင့်မြန်မာနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီအခြေအနေသို့ ပြန်မရောက်ရှိသည့်အထိ ငွေရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကို ဆိုင်းငံ့ထားခြင်း(သို့မဟုတ်)နှုတ်ထွက်ခြင်းပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် အာဏာသိမ်းအဖွဲ့အစည်းနှင့်ပတ်သက်ခြင်း (သို့မဟုတ်)မဟာမိတ်မဟုတ်ကြောင်း မျက်မြင်ထင်ခြားအောင်ဆောင်ရွက်ပေးရန်ကျွန်ုပ်တို့တောင်းဆိုပါသည်။

သို့ဖြစ်၍ မြန်မာတိုင်းသူပြည်သားများအတွက် ပို၍ဒုက္ခမရောက်စေရန် ကုမ္ပဏီက တာဝန်ယူမှုတာဝန်ခံမှုဖြင့် အစီအစဉ်လုပ်၍ ကုလသမဂ္ဂလမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း အလုပ်သမားများအတွက် ထိခိုက်မှုအနည်းဆုံးသာရှိစေပြီး ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာပေးပါရန်။

နောက်ဆုံးအနေဖြင့် အဆိုပါ တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်မှုကြောင့် အခြခံနည်းလမ်းအဖြစ်အတည်ပြုလုပ်ဆောင် နိုင်ခြင်းမှာ စီးပွားရေးနှင့်လူ့အခွင့်အရေးသည် မျဉ်းပြိုင်ကဲ့သို့ အတူသွားနိုင်ခြင်းနှင့်တိုင်းသူပြည်သားများ၏ ဘဝကို အရေးကြီးသည်ဟုမြင်ခြင်းသည် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ပြည်သူလူထုကို အနာဂတ်အတွက် “အစုရှယ်ယာ” သဘောမြင်၍ မြန်မာနှင့်ထိုင်းလူမျိုးများ အကြား အပြန်အလှန်အကျိုးဖြစ်ထွန်းရေးကိုဖြစ်ပေါ်စေမှာဖြစ်ပါသည်။

မဟာမိတ်နိုင်ငံများအတွင်း ဒီမိုကရေစီကိုချစ်ကြသောသူများအားလုံးကိုတောင်းဆိုခြင်းမှာ Milk Tea Alliance အနေဖြင့်လည်း ဒီစည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးတွင်ပါဝင်သင့်ပါသည်။အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့် အရေးတောင်းဆိုမှုသည် “ပူးပေါင်းနိုင်ရေး” ဖြစ်၍ ၎င်းသည်အရေးကြီးသည်ကို နားလည်သဘောပေါက်ရန်နှင့် ကျွန်ုပ်တို့ကောင်းစွာသိထားသင့်သည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခုအတွင်း လူ့အခွင့်အရေးနှင့်ဒီမိုကရေစီ အင်အားတွေ လျော့နည်း လာပါက ၎င်းသည်အခြားနိုင်ငံများကိုလည်း အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိစေခြင်းနှင့်ကျွန်ုပ်တို့သည် မြန်မာတိုင်းသူပြည်သားများ၏ အာဏာသိမ်းမှုကို ရပ်တည်တော်လှန်ရေးတွင် တက်ကြွစေသောခွန်အားများကို အမြောက်အမြားရရှိထားပါသည်။