ในฐานะประชาชนคนหนึ่ง เราเชื่อว่าเงินกองทุนที่มีที่มาจากกลไกภาษีเพื่อวัตถุประสงค์สาธารณะ ไม่ว่าจะนำไปสนับสนุนหน่วยงาน องค์กร หรือมูลนิธิใด ควรสามารถตรวจสอบได้อย่างโปร่งใส

แต่เป็นคำถามง่าย ๆ ว่า
• เงินมาจากไหน ❓
• ใครได้รับ ❓
• ได้รับเท่าไร ❓
• ใช้ทำอะไร ❓
• และประชาชนสามารถตรวจสอบผลลัพธ์ได้หรือไม่ ❓

ทำไมเราจึงตั้งคำถามนี้ ❓
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. มีรายรับจากเงินภาษีเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะที่จัดเก็บเพิ่มเติมจากภาษีสุราและยาสูบ และนำเงินดังกล่าวไปสนับสนุนโครงการสร้างเสริมสุขภาพและโครงการสาธารณะจำนวนมากทั่วประเทศ

หนึ่งในองค์กรที่เคยได้รับการสนับสนุนจาก สสส. คือ มูลนิธิชีววิถี หรือ BIOTHAI ซึ่ง BIOTHAI เองได้ระบุถึงการได้รับทุนจากกองทุน สสส. ในการดำเนินงานบางโครงการจริง

ต่อมา นพ.เอกภพ เพียรพิเศษ ได้ตั้งคำถามต่อสาธารณะเกี่ยวกับข้อมูลที่ระบุว่า BIOTHAI ได้รับการสนับสนุนจาก สสส. รวม 25 โครงการ ในช่วงปี 2553–2569

พร้อมตั้งคำถามว่าแต่ละโครงการได้รับเงินจำนวนเท่าไร ดำเนินกิจกรรมอะไร และเกี่ยวข้องกับงานสื่อสารสาธารณะในประเด็นต่าง ๆ อย่างไร

สำหรับเรา คำถามสำคัญไม่ใช่ว่า BIOTHAI “ผิด” หรือ “ถูก”

แต่คือ .. ถ้ามีเงินกองทุนสาธารณะถูกจัดสรรไปจริง ประชาชนควรสามารถเห็นรายละเอียดของเงินเหล่านั้นได้หรือไม่?

เราต้องการให้เปิดเผยอะไร ❓
เราขอเรียกร้องให้ สสส. เปิดเผยข้อมูลของโครงการที่สนับสนุน BIOTHAI หรือมูลนิธิชีววิถีอย่างเป็นระบบและเข้าใจง่าย โดยอย่างน้อยควรประกอบด้วย
1. รายชื่อโครงการทั้งหมดที่ได้รับการสนับสนุน
2. ปีที่ได้รับงบประมาณ
3. จำนวนเงินที่อนุมัติในแต่ละโครงการ
4. วัตถุประสงค์และขอบเขตการดำเนินงาน
5. ระยะเวลาของโครงการ
6. ตัวชี้วัดและผลลัพธ์ที่กำหนดไว้
7. รายงานผลการดำเนินงานเมื่อสิ้นสุดโครงการ
8. รายละเอียดการติดตามและประเมินผล
9. งบประมาณที่ใช้จริงเทียบกับงบประมาณที่อนุมัติ
10. ข้อมูลเกี่ยวกับการสนับสนุนงานด้านการสื่อสาร รณรงค์ หรือเผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณะ (หากมี)

ข้อมูลเหล่านี้ควรรวบรวมให้อยู่ในรูปแบบที่ประชาชนทั่วไปสามารถค้นหา อ่าน และเข้าใจได้ ไม่จำเป็นต้องค้นจากเอกสารหลายแห่งหรือใช้ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านจึงจะตรวจสอบได้

ระหว่างที่สังคมมีการถกเถียงเรื่อง "กะเพราแก้วจุรี 01–04 การคุ้มครองพันธุ์พืช และสิทธิของเกษตรกร"  มีทั้งข้อมูล ข้อคิดเห็น และคำถามจากหลายฝ่าย จนนำไปสู่ความเข้าใจที่แตกต่างกันในสังคม

ขณะเดียวกัน มีการตั้งข้อสงสัยต่อสาธารณะว่า งานหรือกิจกรรมบางส่วนขององค์กร หรือมูลนิธิชีววิถี หรือ BIOTHAI ที่เข้ามามีบทบาทในประเด็นดังกล่าวว่า ได้รับเงินสนับสนุนจาก สสส. หรือไม่ ? และหากได้รับ การสนับสนุนนั้นอยู่ภายใต้โครงการใดและมีวัตถุประสงค์อะไร ?

เราในนามของประชาชนคนไทย ควรจะต้องได้ข้อสรุปว่า "เงินดังกล่าวถูกนำไปใช้สร้างข้อมูลที่ผิด" ตามที่นายแพทย์ เอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี โพสต์จริงหรือไม่ ?

เพราะเรื่องนี้ต้องอาศัยข้อมูล หลักฐาน และการตรวจสอบ เพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงเป็นคำตอบ

สิ่งที่เราขอคือ ...

ขอให้ สตง. ตรวจสอบในฐานะองค์กรตรวจเงินแผ่นดิน
สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน หรือ สตง. มีบทบาทในการตรวจสอบ สสส. อยู่แล้ว
เราจึงขอให้ สตง. พิจารณาตรวจสอบและเปิดเผยข้อมูลที่สามารถเปิดเผยต่อประชาชนได้ว่า

• เงินสนับสนุนดังกล่าวถูกใช้ตรงตามวัตถุประสงค์หรือไม่
• มีระบบติดตามและประเมินผลอย่างไร
• หลักฐานการเบิกจ่ายและรายงานผลครบถ้วนหรือไม่
• ผลลัพธ์สอดคล้องกับงบประมาณที่ได้รับหรือไม่
• การสนับสนุนเป็นไปตามหลักเกณฑ์เดียวกันกับองค์กรอื่นหรือไม่

ขอให้ ปปง. ดำเนินการหากพบข้อเท็จจริงอยู่ในอำนาจตามกฎหมาย
สำหรับสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน หรือ ปปง. เราไม่ได้กล่าวหาว่ามีการฟอกเงินหรือมีธุรกรรมผิดกฎหมายเกิดขึ้น แต่หากการตรวจสอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพบธุรกรรมหรือข้อเท็จจริงที่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน

เราขอให้ ปปง. พิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่อย่างตรงไปตรงมาและโปร่งใส

เงินสาธารณะต้องตรวจสอบได้ ไม่ว่าใครเป็นผู้รับ
หลักการนี้ไม่ควรใช้เฉพาะกับ BIOTHAI  เท่านั้น 

ไม่ว่าจะเป็น มูลนิธิ สมาคม NGO บริษัท หน่วยงานรัฐ มหาวิทยาลัย หรือองค์กรใด หากได้รับเงินจากกองทุนที่จัดตั้งขึ้นเพื่อประโยชน์สาธารณะ ก็ควรอยู่ภายใต้มาตรฐานเดียวกัน คือ
• เปิดเผยได้
• ตรวจสอบได้
• อธิบายได้
• และวัดผลได้

เราไม่ต้องการให้คำว่า “ทำเพื่อสังคม” กลายเป็นเหตุผลที่ทำให้เงินสนับสนุนจาก สสส. ไม่ต้องถูกตั้งคำถาม

เพราะองค์กรที่ตรวจสอบผู้อื่นได้ ก็ควรพร้อมถูกตรวจสอบด้วยเช่นกัน

สิ่งที่เราเขียนในคำร้องนี้เพื่อขอเรียกร้องให้

1. สสส. เปิดเผยข้อมูลโครงการ งบประมาณ เอกสารผลการดำเนินงาน และผลการประเมินโครงการที่สนับสนุน BIOTHAI อย่างครบถ้วนในขอบเขตที่กฎหมายอนุญาต
2. สตง. พิจารณาตรวจสอบความถูกต้อง ความคุ้มค่า และความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของเงินสนับสนุนดังกล่าว พร้อมเปิดเผยผลการตรวจสอบในส่วนที่ประชาชนสามารถรับรู้ได้
3. ปปง. พิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ หากภายหลังมีหลักฐานหรือธุรกรรมที่เข้าข่ายตามกฎหมาย

เพื่อ .....

“เปิดข้อมูล เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบข้อเท็จจริงได้ด้วยตัวเอง”
เพราะความโปร่งใสไม่ควรขึ้นอยู่กับว่าเงินถูกจ่ายให้ใคร และองค์กรที่ทำงานเพื่อประโยชน์สาธารณะ ยิ่งควรสามารถอธิบายได้ว่า ...

“เงินที่ได้รับ ถูกใช้ไปเพื่ออะไร และสร้างผลลัพธ์อะไรให้กับสังคม”

หากคุณเห็นด้วยว่า เงินกองทุนสาธารณะทุกบาทควรตรวจสอบได้

ขอเชิญร่วมลงชื่อ เพื่อเรียกร้องให้ข้อมูลเหล่านี้ถูกเปิดเผยอย่างชัดเจนและเป็นระบบ
เพราะความโปร่งใส คือ วิธีที่ดีที่สุดในการสร้างความเชื่อมั่น