(ALBANIAN AND ENGLISH VERSION IS BELOW)

Jednom izdata, zauvijek izgubljena - 

VELIKA PLAŽA ZA BUDUĆE GENERACIJE, NE ZA PRIVATNE INTERESE! 

 

Poštovani građani i građanke Crne Gore,

Vlada Crne Gore i Ujedinjeni Arapski Emirati potpisali su sporazum o saradnji u oblasti turizma i razvoja nekretnina, koji će omogućiti dugoročni zakup i "valorizaciju" naših najvrijednijih prirodnih lokaliteta. Ovim sporazumom, investitorima iz UAE otvaraju se vrata za preuzimanje više lokacija širom države, bez transparentnih procedura i javnog uvida.

Javnosti je svega par dana prije samog potpisivanja sporazuma predstavljena ideja davanja u zakup svih 12 km Velike plaže, na čak 99 godina, koji podrazumijeva izgradnju turističkih kompleksa, marina, aerodroma, itd., a time i njen trajni, nepovratni gubitak za građane/ke.

Posebno zabrinjava činjenica da se ovako važan dokument donosi iza zatvorenih vrata, bez javne rasprave i uvida građana/ki. Planirano je da zemljište bude dodijeljeno u skraćenoj proceduri bez javnog nadmetanja i tendera, u suprotnosti sa važećom (iako upitnom i već problematičnom) prostorno-planskom dokumentacijom, što stvara ozbiljan rizik od korupcije i zloupotrebe državnih resursa.

Ovakav sporazum, ne samo da nije ustavan i krši zakone države Crne Gore, već ne poštuje ni međunarodne konvencije čije smo potpisnice, poput Arhuške koja građanima garantuje pravovremeno i potpuno informisanje, učestvovanje u donošenju odluke i pristup pravdi u pitanjima životne sredine. 

Zašto je ovo problem?

• Delta rijeke Bojane, Velika plaža i Ulcinjska solana predstavljaju jedno od najznačajnijih ekoloških područja na Balkanu. Ovo je stanište brojnih ugroženih biljnih i životinjskih vrsta, a posebno migratornih ptica koje nalaze utočište u ovom jedinstvenom ekosistemu. 

• Očuvanje ovih područja ključno je za ekološku ravnotežu, kvalitet vode, zemljišta i zaštitu od klimatskih promjena ali i za održivi razvoj, tj. ekonomsku dobit usklađenu sa dugoročnim očuvanjem resursa. Njihova devastacija imala bi nesagledive posljedice za buduće generacije.

• Sporazum predviđa prilagođavanje crnogorskog zakonodavstva potrebama investitora, što direktno ugrožava pravnu sigurnost i suverenitet države.

• Potencijalna realizacija predstavljenih planova, za Ulcinjane/ke znači ugrožavanje postojećih porodičnih biznisa u turizmu, oduzimanje radnih mjesta i uništavanje lokalne ekonomije, za namanje četiri naredne generacije u trajanju od čak 99 godina. 

• Povoljan ekološki status Ulcinjske solane, koji je jedno od završnih mjerila za pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji, biće doveden u pitanje realizacijom ovog sporazuma, budući da su Velika plaža i Ulcinjska solana dio neraskidivog ekosistema.

Šta tražimo?

1. Raskid sporazuma o saradnji u oblasti turizma i razvoja nekretnina između Vlade Crne Gore i Ujedinjenih Arapskih Emirata. 
2. Zaštitu Velike plaže, Ulcinjske solane i delte Bojane od destruktivnih investicija i definisanje mjera zaštite koje podrazumijevaju zabranu bilo kakvih radnji koje mogu prouzrokovati promjenu oblika ili izgleda zaštićenog prirodnog dobra ili narušiti njegov integritet.
3. Očuvanje pravne sigurnosti i suvereniteta Crne Gore. Nijedan investitor ne smije biti iznad zakona.
4. Potpunu transparentnost u procesu odlučivanja o našim prirodnim resursima. Slijed svih koraka koji dovode do ovakvih odluka i sporazuma moraju oslikavati potrebe građana i očuvanja prirodnih vrijednosti te biti predmet javne rasprave.
5. Usvajanje prostornog plana Crne Gore, uz poštovanje datih primjedbi i zaključaka na već sprovedenoj javnoj raspravi i bez naknadnih izmjena koje nisu prošle kroz transparentan proces uključivanja javnosti u oblikovanje prostora kao našeg najvrijednijeg resursa.
6. Dosljedno sprovođenje strateških planova države Crne Gore koji se odnose na zaštitu prirodnih vrijednosti.

Potpisivanjem ove peticije, zahtijevamo da Vlada Crne Gore raskine ovaj sporazum shodno članu 6, stav 3 i uključi stručnu i širu javnost u procese prije donošenja odluka koje se tiču budućnosti naše države.

Ne dozvolimo da naša najvrijednija prirodna područja postanu plijen investitora i žrtva netransparentnih, nezakonitih i neustavnih odluka!

POTPIŠITE I PODIJELITE PETICIJU!

Prilog peticiji: https://czip.me/2025/04/04/prilog-peticiji-velika-plaza-za-buduce-generacije-ne-za-privatne-interese/

Centar za zaštitu i proučavanje ptica CZIP

NVO EnvPro

NVO Parkovi Dinarida

Centar za istraživačko novinarstvo CIN CG

NVO KANA/ko ako ne arhitekt

Dr Martin Schneider-Jacoby Association - MSJA

CEE Bankwatch Network

NVO Crnogorsko društvo ekologa

NVO Green Home 

NVO MogUL

Portal Ulcinj info

NVO Mreža za afirmaciju nevladinog sektora MANS

EuroNatur

Biciklo.me

Expeditio

Centar za građansko obrazovanje CGO

NVO Naša akcija

Koalicija za održivi razvoj KOR

______________________________________________________________________________

PLAZHI I MADH PËR BREZAT E ARDHSHËM, JO PËR INTERESAT PRIVATË!

Të nderuar qytetarë dhe qytetare të Malit të Zi,

Qeveria e Malit të Zi dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë nënshkruar një marrëveshje bashkëpunimi në fushën e turizmit dhe zhvillimit të pasurive të paluajtshme, e cila do të mundësojë marrjen me qira afatgjatë dhe “valorizimin” e disa prej zonave tona natyrore më të vlefshme. Kjo marrëveshje hap dyert për investitorët nga EBA që të marrin nën kontroll disa lokacione në të gjithë vendin, pa procedura transparente dhe pa pjesëmarrjen e publikut.

Vetëm pak ditë para nënshkrimit të kësaj marrëveshjeje, publikut iu paraqit ideja e dhënies me qira për 99 vjet të gjithë Plazhit të Madh prej 12 kilometrash, për ndërtimin e komplekseve turistike, marinave, aeroportit, etj., që do të thotë humbje e përhershme dhe e pakthyeshme për qytetarët.

Veçanërisht shqetësuese është fakti që një dokument kaq i rëndësishëm miratohet pas dyerve të mbyllura, pa debat publik dhe pa konsultim me qytetarët. Parashihet që toka të jepet për shfrytëzim në një procedurë të shkurtuar, pa ankand publik apo tender, gjë që bie ndesh me dokumentacionin ekzistues planifikues dhe hap rrugën për korrupsion dhe keqpërdorim të resurseve shtetërore.

Një marrëveshje e tillë nuk është vetëm kundërkushtetuese dhe në kundërshtim me ligjet e Malit të Zi, por gjithashtu shkel konventat ndërkombëtare të cilat i kemi nënshkruar, si Konventa e Aarhusit, që garanton të drejtën e qytetarëve për informim të plotë dhe në kohë, pjesëmarrje në vendimmarrje dhe qasje në drejtësi në çështjet që prekin mjedisin.

Pse kjo është problematike?

Delta e lumit Buna, Plazhi i Madh dhe Kriporja e Ulqinit janë disa nga zonat më të rëndësishme ekologjike në Ballkan. Ato janë strehë për shumë specie të rralla bimore dhe shtazore, veçanërisht për shpendët migrantë që e gjejnë këtu habitatin e tyre natyror.
Ruajtja e këtyre zonave është thelbësore për balancën ekologjike, cilësinë e ujit dhe tokës, mbrojtjen nga ndryshimet klimatike dhe zhvillimin e qëndrueshëm – domethënë përfitime ekonomike në harmoni me ruajtjen afatgjatë të burimeve natyrore. Shkatërrimi i tyre do të kishte pasoja të pallogaritshme për brezat e ardhshëm.
Marrëveshja parasheh përshtatjen e ligjeve të Malit të Zi sipas nevojave të investitorëve, gjë që rrezikon drejtpërsëdrejti sigurinë juridike dhe sovranitetin e shtetit.
Zbatimi i planeve të paraqitura do të thotë humbje e vendeve të punës dhe shkatërrim i bizneseve familjare ekzistuese në turizëm për banorët e Ulqinit, për të paktën katër breza në 99 vitet e ardhshme.
Statusi ekologjik i Kripores së Ulqinit, që është ndër kriteret përfundimtare për anëtarësimin e Malit të Zi në Bashkimin Evropian, vihet në pikëpyetje me realizimin e kësaj marrëveshjeje, pasi Plazhi i Madh dhe Kriporja janë pjesë e një ekosistemi të pandashëm.
Çfarë kërkojmë?

Shfuqizimin e marrëveshjes për bashkëpunim në fushën e turizmit dhe zhvillimit të pasurive të paluajtshme ndërmjet Qeverisë së Malit të Zi dhe Emirateve të Bashkuara Arabe.
Mbrojtjen e Plazhit të Madh, Kripores së Ulqinit dhe deltës së Bunës nga investimet shkatërrimtare dhe përcaktimin e masave të mbrojtjes që ndalojnë çdo veprim që mund të ndryshojë formën ose pamjen e pasurisë natyrore të mbrojtur apo të dëmtojë integritetin e saj.
Ruajtjen e sigurisë juridike dhe sovranitetit të Malit të Zi. Asnjë investitor nuk duhet të jetë mbi ligjin.
Transparencë të plotë në procesin e vendimmarrjes lidhur me burimet natyrore. Çdo hap që çon në marrëveshje të tilla duhet të pasqyrojë interesat e qytetarëve dhe të jetë pjesë e debatit publik.
Miratimin e planit hapësinor të Malit të Zi me respektimin e vërejtjeve dhe përfundimeve nga debatet publike të zhvilluara dhe pa ndryshime të mëvonshme që nuk janë pjesë e një procesi të hapur dhe transparent.
Zbatim të qëndrueshëm të planeve strategjike të shtetit për mbrojtjen e vlerave natyrore.
Duke nënshkruar këtë peticion, kërkojmë nga Qeveria e Malit të Zi që të shfuqizojë këtë marrëveshje në përputhje me nenin 6, paragrafi 3, dhe të përfshijë publikun e gjerë dhe ekspertët përpara marrjes së vendimeve që prekin të ardhmen e vendit tonë.

Mos lejoni që thesaret tona natyrore të bëhen pre e investimeve të dyshimta dhe viktimë e vendimeve jotransparente, të paligjshme dhe antikushtetuese!

 

NËNSHKRUAJENI DHE SHPËRNDAJENI PETICIONIN!

Link i peticionit: https://czip.me/2025/04/04/prilog-peticiji-velika-plaza-za-buduce-generacije-ne-za-privatne-interese

______________________________________________________________________________

Once leased, forever lost –

THE LONG BEACH FOR FUTURE GENERATIONS, NOT FOR PRIVATE INTERESTS! 

 

Dear citizens of Montenegro, dear citizens of Europe,
The Government of Montenegro and the United Arab Emirates have signed an agreement on cooperation in tourism and real estate development, which will enable long-term leasing and "valorization" of our most valuable natural locations. This agreement opens the door for UAE investors to take control of multiple locations across the country, without transparent procedures or public oversight.

Just a few days before the agreement was signed, the public was introduced to the idea of leasing all 12 km of the Long Beach for up to 99 years, which includes the construction of tourist complexes, marinas, airport, etc., thus permanently and irreversibly depriving the citizens.

What is particularly concerning is that such an important document is being passed behind closed doors, without public debate or citizen insight. The plan is for the land to be allocated through an expedited process without public bidding or a tender, in violation of the current (though questionable and already problematic) spatial planning documentation, creating a serious risk of corruption and misuse of state resources.

This agreement not only violates the constitution and the laws of Montenegro but also disregards international conventions we are signatories to, such as the Aarhus Convention, which guarantees citizens timely and complete information, participation in decision-making, and access to justice in environmental matters.

Why is this a problem?

• The Bojana River Delta, the Long Beach, and the Ulcinj Salina represent one of the most significant ecological areas in the Balkans. This is a habitat for numerous endangered plant and animal species, especially migratory birds that find a place to rest in this unique ecosystem.
 • Preserving these areas is crucial for ecological balance, water quality, soil, and protection against climate change, but also for sustainable development, i.e., economic gain aligned with long-term resource conservation. Their destruction would have immeasurable consequences for future generations.
 • The agreement foresees adapting Montenegrin legislation to meet the needs of investors, which directly jeopardizes the legal security and sovereignty of the state.
 • The potential realization of the presented plans would mean a threat to existing family businesses in tourism, loss of jobs, and the destruction of the local economy for at least the next four generations, spanning 99 years.
 • The favorable ecological status of the Ulcinj Salina, which is one of the final criteria for Montenegro's accession to the European Union, will be put at risk by the implementation of this agreement, since the Long Beach and Ulcinj Salina are part of an inseparable ecosystem.

What do we demand?

1. The termination of the cooperation agreement between the Government of Montenegro and the United Arab Emirates in the field of tourism and real estate development.

2. Protection of the Long Beach, Ulcinj Salina, and the Bojana River Delta from destructive investments and the establishment of protection measures, including a ban on any activities that could alter the form or appearance of the protected natural site or compromise its integrity.

3. Preservation of Montenegro’s legal security and sovereignty. No investor should be above the law.

4. Full transparency in the decision-making process concerning our natural resources. All steps leading to such decisions and agreements must reflect the needs of citizens and the preservation of natural values, and must be subject to public discussion.

5. Adoption of the spatial plan for Montenegro, respecting the comments and conclusions made during the conducted public debate, and without subsequent changes that have not gone through a transparent process of public inclusion in shaping the space as our most valuable resource.

6. Consistent implementation of Montenegro's strategic plans regarding the protection of natural values.

By signing this petition, we demand that the Government of Montenegro terminate this agreement in accordance with Article 6, paragraph 3, and involve experts and the broader public in the processes before making decisions regarding the future of our country.

Let us not allow our most valuable natural areas to become prey to investors and victims of non-transparent, illegal, and unconstitutional decisions!

SIGN AND SHARE THE PETITION!

Attachment to the petition: https://czip.me/en/2025/04/04/attachment-to-the-petition-a-large-beach-for-future-generations-not-for-private-interests/

Center for the Protection and Research of Birds CZIP

NGO EnvPro

NGO Parks of Dinarides

Center for Investigative Journalism CIN CG

NGO KANA/who if not architect

Dr. Martin Schneider-Jacoby Association - MSJA

CEE Bankwatch Network

NGO Montenegrin Ecologists Society

NGO Green Home

NGO MogUL

Portal Ulcinj Info

NGO Network for the Promotion of the NGO Sector MANS

EuroNatur

Biciklo.me

Expeditio

Centre for Civic Education CGO

NGO Our action

Coalition for Sustainable Development