Właściwy komentarz prof. Sadurskiego: Stało się. I dobrze. "Trybunał" magister Przyłębskiej na celowniku.
Jeśli wyrok - oby rychły! - będzie zgodny z treścią skargi, Trybunał zostanie uznany za ciało bezprawne, o czym wszyscy i tak wiedzieliśmy. Ale jedna rzecz: wiedzieć, a druga rzecz: mieć w ręku wyrok najwyższej unijnej sądowej instancji.
Jest pewnym paradoksem, że dosłownie w kilka dni po tym, jak Andrzej Duda znów zwrócił uwagę opinii publicznej na Trybunał mgr Przyłębskiej, kierując do tego fasadowego i w coraz większym stopniu groteskowego ciała wniosek o zbadanie konstytucyjności noweli ustawy o SN, Komisja Europejska skierowała do TSUE formalny wniosek o naruszenie prawa europejskiego właśnie w związku z tym organem.
Wniosek ten nie jest nieoczekiwany (w istocie, procedura wstępna trwała już od ponad roku) i nawet prawnicy Prezydenta mogli to przewidzieć i uniknąć tego dodatkowego ambarasu. Ale stało się – i dobrze. Trybunał mgr Przyłębskiej, podobnie jak neo-KRS, od dłuższego czasu był na celowniku instytucji europejskich, w ramach kontroli spełniania standardów prawa europejskiego przez państwa członkowskie. Już w obszernym dokumencie z grudnia 2017 r., stanowiącym podstawę wszczęcia procedury sankcjonującej z Art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej jak i w kilku wyrokach TSUE, oba te organy były wymienione jako aberracja. Teraz Komisja stawia kropkę nad „i", jeśli chodzi o Trybunał na Szucha i wytacza najpoważniejsze prawne działo, jakie ma w swym arsenale – a mianowicie skargę do Trybunału w Luksemburgu. Jeśli wyrok – oby rychły! – będzie zgodny z treścią skargi, Trybunał zostanie uznany za ciało bezprawne, o czym wszyscy i tak wiedzieliśmy.
Ale jedna rzecz: wiedzieć, a druga rzecz: mieć w ręku wyrok najwyższej unijnej sądowej instancji, której wyroki stosują się bezpośrednio i która ma ostatnie słowo w sprawach dotyczących prawa unijnego. Dla instytucji UE (które, przypominam, są równocześnie instytucjami polskimi, na mocy suwerennej decyzji Polaków z 2003 roku) najważniejsze są prowokacje Trybunału mgr Przyłębskiej: w tzw. wyrokach (nieważnych, z powodu niewłaściwego składu), wymienionych zresztą w skardze Komisji, grupa znajomych z Al., Szucha „uznawała" orzecznictwo TSUE i same artykuły Traktatu za niezgodne z polską Konstytucją (np. „wyrok" z 7 października 2021). Nawet gdyby to był Trybunał normalny, nie miałby do tego kompetencji. Ale niezgodność z polską Konstytucją była obiekcją źle sformułowaną – to polskie ustawy rozmontowujące niezależność sądownictwa były z naszą Konstytucją sprzeczne.
W jednym z bardziej groteskowych „wyroków" (z 24 listopada 2021), Trybunał mgr Przyłębskiej uznał, że w ogóle nie jest sądem. Akurat miał rację, choć chodziło mu o to, by uniknąć stosowania wobec niego kryteriów "niezawisłego i bezstronnego sądu" z Art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (chodziło wtedy o uchronienie się przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka). Dziś Komisja Europejska zauważa, że tzw. TK nie spełnia wymagań „niezależnego i bezstronnego trybunału, ustanowionego przez prawo". I ma w tym absolutnie rację. A potwierdza to, znów paradoksalnie, fronda grupy nierobów z tzw. TK przeciwko mgr Przyłębskiej i skupionej wokół niej drugiej grupie nierobów. (Dlaczego nierobów? Proszę sprawdzić statystyki dotyczące liczby „wyroków" oraz stronę Trybunału, na której wokanda zawiera… 3 wyznaczone sprawy do końca tego roku).
I taki to Trybunał znalazł się w świetle reflektorów, po tchórzliwej decyzji Andrzeja Dudy, unikającego odpowiedzialności za decyzję w sprawie ustawy o SN. I po właściwym postanowieniu Komisji o skardze do TSUE. W tle obu tych decyzji jest ta sama sprawa: pieniądze unijne dla Polski. A wspólnym mianownikiem jest oddalenie perspektywy przyznania tych funduszy.
Wojciech Sadurski jest profesorem prawa Uniwersytetu Sydnejskiego, profesorem w Centrum Europejskim UW i obecnie profesorem gościnnym wydziału prawa Uniwersytetu Yale w USA. Niedawno, nakładem Austerii, ukazała się jego książka „Demokracja na czarną godzinę".
Polecam też ten tekst: https://www.dw.com/pl/tsue-zajmie-si%C4%99-trybuna%C5%82em-konstytucyjnym/a-64707432?fbclid=IwAR1nTX39p0biFGGB0Yo2hSNuWWFoRsIglWuSf9VKkCzgKBgE6o1Ug7WgGn8
Oraz https://oko.press/pilne-komisja-europejska-skarzy-polske-do-tsue-za-trybunal-konstytucyjny