Արդեն 25 տարի է Հայաստանը անկախ երկիր է: Մեր երկիրը արդեն մոտ 1600 տարի է ունի իր լեզուն` մեր գեղեցիկ և հարազատ լեզուն, որը մենք օգտագործում ենք կենցաղում, մշակույթում և այլն: 1922 թ Հայաստանի Հանրապետությունը մտավ ԽՍՀՄ և պարտադիր դարձավ ռուսաց լեզուն: Դա շատ լավ էր և դա Սովետի ժամանակ էր: 1991 թ-ից Հայաստանը կրկին դարձավ Հայաստանի Հանրապետություն ,և իր հիմնական լեզուն կրկին դարձավ սահմանադրորեն հայոց լեզուն, բայց մենք պահպանեցինք ռուսաց լեզուն ինչպես մեր երկրորդը:

Լեզուների իմացությունը երբեք ոչ մեկին չի վնասել, սակայն երբ մեր լեզուն թողած մենք խաղում ենք երկրորդ լեզվի օրենքներով, դա մեզ վնաս է պատճառում: Այսօր նոր սերունդը ապրում է անկախ Հայաստանում, և իր առաջին լեզուն է հայերենը, բայց հիմնականում հեռուստաալիքները, կինոթատրոնները և գրքերը ներկայացնում են ռուսաց լեզուն: Հասկանում եմ, որ ամեն ինչ միանգամից չես փոխի, սակայն պետք է միջոցներ կիրառել, որպեսզի փոփոխություններ տեղի ունենան:

Մեր երկրում կա «Լեզվի մասին» օրենք, որտեղ նշված է, որ հայոց լեզուն է հիմնականը, սակայն ֆիլմերը կինոթարոնում և հեռուստացույցով մենք դիտում ենք ռուսաց լեզվով, անգամ առանց ենթագրերի, հաշվի չառնելով Հանրային հեռուստաընկերությունը, որը իր գորձը շատ լավ է անում:

Հիշեցնեմ, որ դեռ Հիտլերը նշել էր, որ կինոն պրոպագանդայի լավ միջոց է: Այսօր Հայաստանում մեծամաստությունը շատ վատ գիտի իր լեզուն, իսկ գրագետ թարգմանված ֆիլմերը կնպաստեն հայոց լեզվի ոչ միայն զարգացմանը և կլինեն ուսուցողական, այլ նաև կօգնեն տարածել լեզուն Հայաստանից դուրս:

Բերեմ օրինակ հարևան երկրներից: Վրաստանը հոյակապ աշխատանք է կատարում `թարգմանելով մանուկների համար արտադրված ֆիլմերը վրացերենով: Հենց մանուկներն են, որ մեծանում են հայոց լեզվի վրա, ոչ թե ռուսերենի: Եթե Վրաստանը թարգմանում է հիմնականում մանուկների համար, ապա Ռւկրաինան իր լեզվի զարգացման համար սկզբից կարծես ստիպողաբար ներկայացրեց ուկրաինական կրկնօրինակումը, և մարդիկ սովորեցին դրան, և արդեն դա երկրի մի մասնիկն է դառել: Ղազախստանը, որը այս վերջերս առժանապատվեց հոյակապ կրկնօրինակումների և զարգացրեց այդ վոլորտը: Հետո ռուսական սկավառակի թողարկման մեջ տեղ գտավ ղազախերենը, իսկ այդ սկավառակը վաճառվում էր ոչ միայն Ռուսաստանում:

Վերջերս նաև մենք ունեցանք մի քանի հատ այդպիսի նախագծեր, բայց դա արվում էր Ցեղասպանության տարելիցի կապակցությամբ, և դրանով բավարավեցինք:

Հայաստանում, ինչպես նկատում եք, մարդիկ սիրում են իրենց լեզուն, և կինոթատրոնում շատ պոպուլյար են հայկական ֆիլմերը, ոչ միայն այն պատճառուվ որ հայկական են, այլ նաև այն պատճառով, որ հայերենով են: Հիմա համեմատեք ռուսերեն ցուցադրվող ֆիլմերի հետ և դրանց հասույթը և կհամոզվեք: Նույն ռուսական արտադրության «Մեր սրտի տնակը» ֆիլմը ավելի լավ եր վաճառվում հայերենով, քան ռուսերենով, սակայն բնօրինակը ռուսերենն էր:

Այսօր Հայաստանի կինոթատրոններում ցուցադրվող ֆիլմերը 90% ռուսերեն թարգմանությունով են ապահովված: Այն, որ որոշ կինոթատրոններում 100% ապահովված, կարծում եմ պետք է նշել: Կինոթատրոնները օգտվում են օրենքների բացթողումներից և ԿԳՆ-ի Լեզվի տեսչության ուշադրությունից դուրս մնալուց: Հայերենը հայտնվում է կինոէկրանին միայն հայկական ֆիլմի հետ: Այս դեպքում դա ՀՀ քաղաքացիների իրավունքի խստիվ ոտնահարում է:

Հարգելի Մշակույթի և Կրթության և Գիտության նախարարություններ։ Մենք «Լեզվի մասին» օրենքում պետք է ունենանք նշում, որ ֆիլմերը պետք է ցուցադրվեն հիմնականում հայոց լեզվով: Դա չի նշանակում ռուսերենի արգելում, այլ ընդամենը ազգային լեզվի կարևորում: Դա նշանակում է, որ կինոթատրոններում կցուցադրվեն արտասահմանյան ֆիլմերը հիմնականում հայերենով, նաև կլինեն (նույն ֆիլմերը) ռուսերեն: 

Անձամբ ինձ շատ հարմար է ռուսերենով դիտել ֆիլմը կամ դիտել բնօրինակը ռուսերեն կամ անգլերեն ենթագրերով։ Բայց խոսքը գնում է երկրի մասին, ոչ թե իմ, կամ ուրիշ մեկի, ով գիտի այդ լեզուն: Հաճախ եմ կինոթատրոնում լսում «բայց ես ռուսերեն չեմ հասկանում» կամ «ես ռուսերեն վատ գիտեմ» նախադասությունները, ու գնալով չիմացողները շատանում են: Պետք չե ասել «թող գնա սովորի», դա իր հերթին։ Բայց սա հարց է ոչ թե ուրիշ լեզվի ուսումնասիրման, այլ մեր լեզվի ապագայի մասին: Եթե մարդ չգիտի ռուսերեն կամ այլ լեզու ինչ է՞, պետք է նստի տանը և ստիպված սերիալ դիտի՝ Ո՜Չ:

Խնդրում եմ, մի՛ համեմատեք հեռուստատեսությունների ձայնավորությունները, այդպիսի ձայնավորություններ ունեն բոլոր երկրները: Այս խնդրագիրով ուզում ենք ունենալ կինոթատրոնի էկրանին արժանի կրկնօրինակումներ, ինչպիսին էին «Ռուստամ և Սոհրաբը», «Համլետը» և այլն: Կինոթատրոնում պետք է լինի հայերեն լեզուն: Կլինի դա երնթագրեր, բազմաձայն թարգմանություն կամ կրկնօրինակում - դա արդեն դուք որոշեք, բայց մի անտեսեք:

Մենք ենք մեր լեզուն

Коротко о главном для русскоязычных

Цель данной петиции - добиться добавления поправки в закон "О языке", чтобы в армянских кинотеатрах преобладающее количество сеансов было на армянском языке. Это не значит, что мы просим запретить русский язык, мы просим уменьшить количество русских сеансов и начать производство армянского дубляжа, закадра или субтитров. У нас есть много фильмов с армянским дубляжем, часть из которых была дублирована в 2015 году. В контексте приведены примеры соседних стран: Грузия, Украина, Казахстан, которые успешно осуществляли эту программу и в итоге дубляж стал неотъемлемой частью кинопроката. На данный момент 90% кинопоказа осуществляется на русском языке. В некоторых кинотеатрах преобладает 100% иностранщины и 0% армянского языка.

Наш язык армянский, просим уважать его.