İlgi 03.02.2020 tarihli ve 75850160-102.01.01-E.9052 sayılı Yükseköğretim Kurumunun, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na yazılan görüş yazısı gereğince; İç Mimarlık Programı ile İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Programı mezunları ve Peyzaj Mimarlığı Programı mezunlarının Mimarlık eğitimine eşdeğer bir eğitim almadıklarına, Mimar kadrosuna atanmalarının uygun olmadığına görüş bildirilmiştir. İç Mimarlık ile İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı mezunlarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda Teknik Hizmetler Sınıfında yer alıp “Dekoratör” olarak atanmaları uygun görüldüğü belirtilmiştir.

Hal böyle olunca iç mimarları; 657 sayılı kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan ilk atama, naklen atama ve unvan değişikliği sınavı suretiyle atamalarda sorunlar yaşamaktadır. 

Bilindiği üzere,

3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde;

“Türkiye Cumhuriyeti hudutları dahilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin aşağıda yazılı vesikalardan birini haiz olmaları şarttır: 

Mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteplerinden verilen diplomalar; 

….

Mühendis ve mimar mesleki unvanlarını ve yetkilerini kimlerin kullanabileceği sayılmıştır.

Yine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. Maddesinde ise “Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun Şehir Plancısı, Yüksek Şehir Plancısı, Yüksek Bölge Plancısı…” unvanları sayılmış olup iç mimar kadro unvanına şehir plancısı unvanında olduğu gibi ayrı bir kadro unvanı olarak yer verilmemiştir. 

657 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinde mimar ve mühendis kadro unvanları; inşaat mühendisi, jeoloji mühendisi, makine mühendisi, mimar, peyzaj mimarı mesleki unvanları olarak değil tüm mimarlık ve mühendislik fakülteleri mezunlarını kapsayacak şekilde genel kadro unvanı olarak tanımlanmaktadır. 

Diğer taraftan, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Meslek Sözlüğünde de iç mimar unvanı yer almaktadır.

Zaman içinde Mimarlık Programı da kendi içinde Mimarlık, İçmimarlık, Peyzaj Mimarlığı ile Şehir ve Bölge Planlama Programlarına ayrılmıştır. Örneğin, 3458 sayılı Kanunda yer almayan, ancak o tarihlerde Mimarlık disiplini içinde yer alan “Şehir ve Bölge Planlama Programı” mimarlık programından ayrılarak “Şehir Plancısı” mesleki unvanını almış ve bu unvana 657 sayılı Kanunda yer verilmiştir. 

Öte yandan İç Mimarlık (İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı) programı ile ilgili olarak; farklı zaman dilimlerinde alınan YÖK Kararları ile iç mimarların kamuda hangi kadro unvanında istihdam edilmelerinin gerektiği yönünde görüşler verilmiştir. Ancak, bu görüşler farklılıklar göstermektedir. Bu durum iç mimarların istihdam ve kadro unvanına atama uygulamalarında sorunlara yol açmaktadır. 

2020 tarihli YÖK kararında İç Mimarlık (İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı) programının mimarlık lisans programına eşdeğer olmadığı belirtilmektedir. Bu durum mesleki unvanlar için geçerlidir. Nasıl ki; inşaat mühendisliği lisans programının makine mühendisliği lisans programına eşdeğer olmadığı gibi, İç Mimarlık (İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı) lisans programı da mimarlık lisans programına eşdeğer değildir. Diğer bir ifadeyle, iç mimar; mimarın mesleki alanında çalışamaz. 

Ekte sunulmuş olan transkripte de görüldüğü üzere, Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi İç Mimarlık (İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı) Lisans Bölümü (Ana dal) mezunu oldum. Mezun olduğum fakültede, aynı fakültede öğrenim gören Mimarlık Lisans Bölümü mezunu öğrenciler ile ortak gördüğümüz derslerden geçerek üniversiteden mezun olduğumuz açıkça görülmektedir.

Şu an sözleşmeli personel veya memur olarak atanacak olan Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesinden mezun olan iç mimarlar ile mimarlar aynı fakülteden öğrenim görerek mimarlar gibi lisans mezunu olarak mezun olduğu halde; Mimarların “Mimar” kadrosuna atanıp lisans mezunu statüsünde maaş, kademe/derece ve hakları verilirken; İç mimarların “İç Mimar” kadrosunda mimar ve mühendislerle eşit düzeyde maaş, kademe/derece ve hakları verilmemektedir. 

Mesleki sertifika programı veya yüksek öğretim okullarından Sahne ve Dekor Tasarımı Bölümünden, (4 dönem) 2 yılda tamamlamış oldukları mezuniyetleri ile “Dekoratör” kadrosunda atama yapılarak maaş, kademe/derece ve hakları verilmekte olup; ancak 1 yılı hazırlık olmak üzere (10 dönem) 4+1 yılda Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi mezunları olarak aynı kadro ve derece ile maaş hakkından faydalanmaktayız. Halen binlerce İç Mimarlık (İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı) öğrencisi 4+1 sene lisans olarak eğitim/öğrenim görüyorlar? Devlet kadrolarına atanmak isteyen veya atanmaya hak kazanan binlerce mezun iç mimarların hak ettiği şekilde kadrosuna atanıp mimar ve mühendislerle eşit haklara sahip olmamız gerektiği hususu ile hiyerarşik sisteme göre kadro ve derece olarak farkımızın olması gerekmektedir. 

Sonuç olarak, iç mimarlar; 

3458 Sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’a tabi, mimarlık ve mühendislik ihtisasına sahip bir meslek disiplinidir. 

Fakültelerden İç Mimar unvanı ile mezun olmaktadır.

Meslek odasını, diğer mühendislik ve mimarlık programları gibi Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’nde İç Mimarlar Odası olarak kurmuştur. 

Aynı fakültelerden mezun oldukları mimar, mühendis, şehir plancısı, peyzaj mimarı mesleki unvanları ile aynı özlük haklarına ve kadro imkanlarına sahip olmalıdır. 

Bu konuya istinaden Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi İç Mimarlık (İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı) mezunu olarak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yapmış olduğum başvuru ve cevabı ekte olup; “5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamındaki iş ve işlemleri yürütme yetkisi belediyelerde olup mezkûr Kanunların uygulanmasına ilişkin olarak bu idareler tarafından görüş talep edilmesi halinde Bakanlığımızca görüş verilmektedir.” cevabı verilmiştir.

Ayrıca 27998389-010.06.02-149249 sayılı ve 03.03.2021 tarihli Hazine ve Maliye Bakanlığının yayınladığı yazıya göre aynı sorunları yaşayan; Peyzaj Mimarları hem kadro hem de maaş, kademe/derece ve haklar konusundaki problemleri çözülmüştür.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 13.06.2022 tarihli ve E-53773008-622.02-3777796 sayılı görüş yazısında ise Çevre Tasarımı bölümü mezunu dekoratör kadrosunda bulunan personel diye görüş yazısı yazılmış olup, İç Mimarlık bölümü mezunları ile ilgili hiçbir şekilde bir görüş belirtilmemiştir. “Dekoratör” kadrosunda bulunan lisans mezunu İç Mimarlık (İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı) ve eşdeğer bölümlerden mezun olan İç Mimarların, diğer mimar ve mühendislerle eş hak, maaş ve derece/kademe sahip olması için;

İçmimarlara "İçMimar" kadrosu ve peyzaj mimarların "Peyzaj Mimarı" kadrosu açılması gerekmektedir.

 

Bu sebeplerden dolayı tüm içmimar ve peyzaj mimarı meslektaşlarımdan ve bu konuda bize destek olmak isteyen herkesi imza kampanyasına destek için davet ediyorum.