12.08.2024 tarihinde Diken'de yayımlanan "Marmara Komada" başlıklı haberde Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü'nün ‘Bilim 2’ gemisiyle gerçekleştirilen ve dört gün süren 2024 Marmara Denizi seferlerinin ilk bölümü hakkında bilgi veriliyor.
ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Yücel araştırmada ısınma, kirlilik, oksijen değerleri, akıntı yönleri gibi birçok parametrenin incelendiğini aktarırken Marmara'nın ilk 30 metresi hariç ciddi oksijen azlığı çeken, komada bir yer olduğunu paylaşıyor. Yücel, oksijenin özellikle ilk 30 metreden sonra ‘hipoksi eşiği’ denilen ve bir balığın giremeyeceği seviyede düşük olduğunu, 150-200 metreye erişildiğinde ise neredeyse ölçmekte zorlanılan ve çok çok az seviyelerde oksijen bulunduğunu iletiyor.
Yücel deniz suyu sıcaklığındaki artışın daha az oksijen çözülebilmesine ve kirlilik artışına neden olduğunu, sıcaklık, oksijensizleşme ve kirliliğin kısır bir döngü içinde birbirini beslediğini belirtiyor.
Doğu Marmara’da da 200 metreden sonra nitrat seviyelerinin düştüğüne ve oksijen azaldıkça nitratın da azalmaya başladığına değinen Yücel, termodinamik teoriye göre oksijen ve nitrat tükendiğinde mikrobiyal yaşamın sülfat soluyarak hidrojen sülfür gazı ortaya çıkaracağına işaret ediyor.
Yücel konuyla ilgili şu açıklamayı yapıyor: “Bu bir felaket anlamına geliyor. Bu bütün besin sisteminin, besin ağının çökmesi demek. Hidrojen sülfürlü sular dipte birikmeye başladığı anda yavaş yavaş kötüleşmeyle beraber önlem alınmazsa yukarı doğru çıkacak. Bu, koku yapması, hidrojen sülfürlü suların kıyıya vurması demek. Üstteki 30 metrelik oksijenli suyla birleştiği zaman yeni müsilajımsı, göze hoş gelmeyen, halk sağlığı açısından müthiş tehdit oluşturan, balıkçılık için bambaşka tehdit oluşturan, turizmi çökertecek bir fenomen olacak. Hidrojen sülfür İzmit Körfezi dışında, Marmara’da henüz yok, henüz oluşuma başlamadı ama son 3 yıldaki gidişat sürerse, önümüzdeki 4 ya da 5 yıl içerisinde Doğu Marmara’daki nitratın tükeneceğini biz MARMOD verileriyle görüyoruz.”
Marmara’nın sorununun azot ve fosfor yükü olduğunu hatırlatan Yücel, bu yükün önemli bir kısmının tarımsal girdiler ve şehirlerin arıtılmamış, az arıtılmış veya en ileri seviyede arıtılmamış atık sularının Marmara ile buluşmasından kaynaklandığını, acil olarak harekete geçilmesi gereken konuların başında da bu iki sorunun geldiğini söylüyor.