Sayın Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı,

2016-18 yıllarında yaptığınız Bakanlık görevini, bu sene tekrar üstlendiniz. Şimdi bu kez, küresel iklim değişikliğine karşı önlem almak, 2023 Şubat depremleriyle yıkılan kentleri yeniden inşa etmek ve diğer bazı kentlerin depreme hazırlıklı hale getirilmesini sağlamak başta olmak üzere, pek çok göreviniz var. Sizden bunlara ilave olarak, Edremit Körfezi’nin can çekişmekten kurtarılmasını da istemek zorundayız. Çünkü bu konunun boyutu, görevi üstlenmiş görünen Balıkesir Büyükşehir Belediyesi'ni çoktan aşmış bulunmaktadır.

Edremit Körfezi’nde 2018’den buyana hiçbir temel koruyucu tedbir alınmadığı için deniz kirliliği had safhaya ulaştı. Bu bölgede yaşamını sürdüren yüzbinlerce vatandaş, artık güne lağım kokusuyla başlamakta, çok kirli bir denizin kıyısında yaşamakta, bu denize girerse hasta olmakta ve geceleri de kötü kokudan pencere bile açamamaktadır.

Böyle bir durum kader olabilir mi?

• Kamu adına ne yeni arıtma tesisleri yapılıyor,
• ne var olanların kapasite ve özellikleri geliştiriliyor,
• ne kanalizasyonsuz mahallelere hatları döşeniyor
• ve ne de dereleri kirleten faktörleri tümüyle ortadan kaldıracak esaslı tedbirler alınıyor.
• Özel arıtmalar ise sık denetlenmeyen ve iptidai tesisler durumuna gelmiş bulunuyor.

Bütün bunlara karşın, ilgili yerel yönetim ile bağlı kuruluşları ve Bakanlığınızın il teşkilatının bütünlüklü bir planı ve ortak uygulaması da ortada görülmüyor. 

Edremit Körfezi kapalı bir su havzasıdır. Sadece iki adet dar suyolu ile açık denize bağlıdır. Akıntı ve su sirkülasyonu azdır. Bu “hassas su alanı” çevresinde bulunan ilçe belediyelerinin verdiği inşaat ruhsatlarıyla yazlık konut imali hızla artarken, buna karşın Büyükşehir Belediyesi’nin altyapı yatırımlarını ihmal etmekte ve sonuç olarak yoğun bir deniz kirliliği yaşanmaktadır. Bölgedeki Ayvalık, Gömeç, Burhaniye, Havran, Edremit ile Küçükkuyu ve Ayvacık ilçelerinde gerekli önlemler alınmazsa, Bakanlığınızın kısa bir süre sonra Körfez’i tümüyle temizlemek gibi bir görevi daha olacaktır. Körfez için yapılması gereken zorunlu yatırımlar, Balıkesir B. Belediyesi’nin imkanlarını ve kapasitesini çoktan aştığı için, Bakanlığınızın çözüm için acilen harekete geçmesi, bu sorunu üstlenmesi gerekmektedir.

2019’dan beri Balıkesir B. Belediyesi, Körfez bölgesinde sahil düzenleme, yol ve kavşak yapımı işleriyle ilgilendi. Örneğin son olarak üzerinde çalıştığı Ülkü Yolu inşası için yapılan harcamaların, şimdiden 100 milyon TL’nı aştığı Belediye Meclisi’nde ifade ediliyor. Oysa bu işlere harcanan paralarla, çoktandır  Körfez’in zorunlu ihtiyacı olan İleri Biyolojik Arıtma Tesisleri'ne başlanabilir, hatta bir kısmı tamamlanabilirdi. Beş senemiz boşa geçmişken, şimdi bir ilçe belediyesinin tarım arazisini parasız olarak alıp orada yeni tesis kurmak amacıyla yapılan polemiklerle vakit geçirilmektedir.

• Edremit’te var olan veya bulunabilecek tek arazi burası mıdır?
• Başka yer yok mudur, neden acele kamulaştırma yoluna gidilmemektedir?
• İş Edremit'le de bitmiyor, diğer ilçelerdeki yer sorunu nasıl çözülecektir?
• Kamuoyu bütün bunlara cevap bulamıyor. 

Bu ısrarlı harcamaların ise, Körfez’in Dalyan mevkiindeki Hazine arazilerini daha yüksek meblağlarla satmak uğruna yapıldığı basında yer alıyor. Oysa, Bakan olarak sizin “1. derece deprem bölgesi ve sıvılaşma alanlarında artık kesinlikle yapılaşmaya izin vermeyeceğiz” sözünüze rağmen, aynen bu özellikte olan Dalyan arazilerinin satışı için hala yol ve parselasyon yapmak, imar planı değiştirmek ne kadar uyumlu olmaktadır? O bölgenin konut yapmak üzere satılması kararı, bir kere daha gözden geçirilmelidir. Deprem gerçeği ve ülkemize yaşattığı acılar ortadayken, Dalyan’ı betonlaştırmaya uğraşmak bilim dışı bir projedir. Üstelik dağlardan inen yer altı sularının sahillerde biriktiği akiferlerin tam da üzerine, kanalizasyon hattı dahi olmayan ve foseptikle oturulacak yazlık konutlar inşası doğru değildir. Oradaki sular bizim geleceğimizdir. Yerüstü suları, dereler büyük ölçüde kirletilmiş durumdayken, yer altı su depolarımızı da feda etmenin anlamı yoktur. Bırakalım Dalyan’dan geriye kalan son sulak alanlar, milli park veya doğal yaşam parkı olarak korunsun, çeşitli canlılar da yegane sığınaklarını terk etmek zorunda kalmasınlar.

Sizden bütün bu hususları dikkate alarak, Edremit Körfezi’ni kurtarmak için daha da geç olmadan gerekli önlemleri almanızı, yerel yönetimlerin yanlışlarına ve ataletine son vermenizi, bugüne kadar bir tane bile ileri biyolojik arıtma tesisi temeli atamayan yerel yönetimin “uygun ve bedava yer bulma” polemikleriyle vakit geçirmesini önlemenizi, mülki-idari ve yerel yönetimler ile ilgili kurum ve kuruluşları bir araya getirecek bir bölgesel acil uygulama planı girişimlerini başlatmanızı talep ediyoruz.

Önce tamamen kirletip, sonradan temizlemeye girişmenin, çok daha maliyetli olacağını lütfen dikkate alınız.

Saygılarımızla..