Tinahod Namong mga Opisyales sa Isla sa Bantayan,

Nagahangyo kami nga inyo utrohon ang House Bill 4951 nga tumong ang pagtangtang sa pinakadakong bahin sang Isla sa Bantayan (Madridejos, Santa Fe, Bantayan) isip protected area. Kini nga balaudnon wala naghunahuna sa pinaka-kritikal nga isyu sa kinaiyahan sara diri sa Isla—ang pagpalahutay sa aton tinubdan sa ilimnong tubig.

Way laing gisaligan ang Isla sa Bantayan alang sa ilimnong tubig kun dili ang tab-ang nga tubig ilawom sa duta apan medyo delikado na ang kahimtang sini sa pagkasara. Ara nay mga timailhan nga nagkalapit na ini sa level nga sobra-sobra nga pagkuha o pagsuyop sa tubig  sa ilawom sa duta tungod sa paspas nga pagtubo sa lokal nga populasyon, pagdamo sa mobisita nga turista, kag pagkusog sa migrasyon gikan sa silingang mga lungsod tungod sa ekonomikanhon kag komersyal nga oportunidad. Ang kusog nga pagkonsumo sa tubig niresulta sa paspas nga pagkunhod sa gilawumon sa pondo nga tab-ang nga tubig ilawom sa duta, kag pagsulod sa parat nga tubig diri. Ara nay mga pagtuon nga nakadiskubre sini.

Busa nagahangyo kami nga inyo utrohon ang balaudnon. Lapit na matapos ang 18th Congress kag magsugod nalat ang 19th Congress, unta bag-ong bersyon sa house bill ang aton iduso; bersyon nga nagkonsidera sa nagsingabot nga dagkong hagit sa aton kinaiyahan, sa kahimtang sa natural resources, kag sa paspas na urbanisasyon sa aton Isla. Gikinahanglan unta ang usa ka komprehensibo nga pagtuon sa carrying capacity sang aton Isla kag sa kahimtang sa aton ilimnong tubig aron mo-giya sa inyong desisyon kun nano ang kadak-on sa duta nga angayan ibilin isip protected area. Tumong sa House Bill 4951 nga pagamyan ang kadak-on sa protected area ngadto nalang sa mga 5% sa duta sa aton isla. Apan nanghinaot kami nga dako-dako ang ibilin, unta mga 10% ngadto 20%, tungod kay damo pay lagpad nga bakante, wa gitikad kag wa gigamit nga mga duta nga mga lanawan, bahaon o pondohan sa tubig ig uwan.

Giniyahan sa panglantaw sa usa ka hamugaway nga Isla sa Bantayan mga katuigan gikan sara, makapanday kamo sang mas sustenable nga balaudnon nga magbag-o sa estado sa kadutaan dinhi aron matubag ang komersyal nga panginahanglan sa Isla, makuha ang gihandom nga titulo sa mga Bantayanon, apan maprotektahan lat ang kahimtang sa ilimnong tubig, kinaiyahan kag kultura sang Isla sara kag sa mo-abot pa nga katuigan.

Amo ini ang amon mapa-ubsanon nga hangyo. Damo kaayo nga salamat!

Kami, mga Malaumong Bantayanon