Orman yangınlarına karşı en savunmasızları unutmayalım. Ormanların ev sahibi canlıların desteğimize ihtiyacı var. Yangınlar sırasında yaban hayvanlarının güvenli alanlara ulaştırılması ve yangından etkilenen hayvanlar için arama kurtarma ve ilk müdahale merkezlerinin kurulması yüzlerce yaban hayvanının hayatını kurtarabilir.

Türkiye’de 2021 yılında yaşanan büyük yangın felaketinin ardından 2023 yangın sezonu da ormanlarımız için gelecek zor günlerin haberici oldu. Temmuz ayında 10 günde 203 tane yangın çıktı.

Orman yangınlarına erken ve etkili müdahale için tüm kaynakların kullanılması çağrıları devam ederken, ormanlarda yaşayan canlıları unutmayalım. Orman yangınları, orman ekosistemini zarar uğratırken canlılar yanarak ölüyor, doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görüyor. 

2019’da Avustralya’da çıkan vahşi orman yangınları sırasında 3 milyardan fazla yaban hayatı canlısının yaşamını kaybetti veya zarar gördü. Türkiye’deki orman yangınlarında kaybettiğimiz yaban hayvanlarının tam sayısını bilemesek de, binlerce canlının hayatını kaybettiğini tahmin ediyoruz. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve gönüllü kuruluşların işbirliği etkilenen bir çok yaban hayvanın yarası sarıldı.

Ülkemiz iklim krizinin de etkisiyle artık yangınlarla yaşayacak bir ülke ve yaban hayatını korumazsak kaybedeceğiz, canlıları yangınlardan korumak zorundayız. Yaban hayatın yangından en az etkilenmesi için öncelikli olarak;

• Canlıların yangınlar sırasında güvenle tahliye edilebilmesi için, güvenli alanlara kaçabilmeleri için güvenli koridorlar oluşturulmalı. Yangın riski olan bölgelerdeki yaban hayvanlarının türe göre davranış modelleriyle alanın coğrafi ve iklimsel özelliklerine göre yangın modelleri birbirine entegre edilmeli. Böylece olası bir yangında yaban hayvanlarının kaçış rotaları ve kullanacakları koridorlar tahmin edilerek bu güzergahlardaki olası tehditler ortadan kaldırılmalı, restore edilmeli ve hayvanlar için bu güzergahlarda su ve türe uygun yiyecek desteği verilmeli
• Yangın riski yüksek bölgelerde yaban hayatı ilkyardım ve triaj (tedavi önceliklendirme) merkezleri kurulmalı ve bu merkezlerde uzmanlar görevlendirilmeli. Yaban hayvanlarına ilkyardım sırasında canlıya en doğru müdahalenin yapılabilmesi için yaban hayatı konusunda deneyimli veterinerler ile destek vermeyen isteyen gönüllü veterinerlerin görevlendirildiği ve sahaya ulaşımlarının sağlandığı;  gerekli ilkyardım malzemelerinin, hayvan ambulanslarının sağlandığı ilkyardım çadırları kurulmalı. 

Uzun yıllardır ülkemizde yaban hayatı korumak için çalışan bir yaban hayatı uzmanı olarak, biliyorum ki yukarıda belirttiğim adımları atmak mümkün. Türkiye’nin Akdeniz kıyıları gibi yangın riski yüksek bölgelerde benzer uygulamaların yapıldığını gördüm. İspanya gibi Akdeniz ülkelerinde, Amerika’nın Kaliforniya bölgesinde, Avustralya’da benzer çalışmalar yapılıyor. Buralarda, yangınlar sırasında yaban hayvanları için ilkyardım merkezleri var. Bunu ülkemizde de yapalım, artık can’ların yanmasına izin vermeyelim.

Kampanyaya destek verin; Orman Genel Müdürlüğü, Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve ilgili belediye başkanlıklarına çağrıda bulunalım: Yangın sırasında hayvanların tahliyesi önceliklendirilsin, yangın yoğun bölgelerde organize ve tam donanımlı yaban hayatı ilkyardım merkezlerinin sayısı arttırılsın.