วันชาติถือเป็นวันสัญลักษณ์สำคัญของความเป็นชาติ เกือบทุกประเทศในโลกกำหนดให้วันสำคัญในประวัติศาสตร์ เช่น วันประกาศเอกราช และวันก่อตั้งรัฐเป็นวันชาติ
ไทยผ่านร้อนผ่านหนาวในประวัติศาสตร์หลายครั้ง แต่เหตุการณ์ที่สำคัญที่สุดคือ การเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณญาสิทธิราชย์เป็นระบอบประชาธิปไตย
ก่อนหน้านี้ไทยมีความพยายามเปลี่ยนแปลงการปกครองหลายครั้งตั้งแต่ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 1 จนกระทั่งประสบความสำเร็จโดยคณะราษฎร เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475
การปฏิวัตินี้นำมาซึ่งรัฐธรรมนูญฉบับแรกของไทยในวันเดียวกันคือ พรบ.ธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ. 2475 โดยกำหนดให้อำนาจสูงสุดของประเทศนั้นเป็นของราษฎร
ด้วยเหตุนี้รัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนาจึงกำหนดให้วันที่ 24 มิถุนายนของทุกปีเป็นวันชาติตั้งแต่ปี พ.ศ. 2481 ส่งผลให้ไทยมีวันชาติเช่นเดียวกับนานาอารยประเทศ
อย่างไรก็ตามทหารก่อการรัฐประหารหลายครั้งเพื่อทำลายประชาธิปไตย ผู้นำการรัฐประหารที่จงเกลียดจงชังคณะราษฎรมากที่สุดคนหนึ่งคือ สฤษดิ์ ธนะรัชต์
การรัฐประหารของ สฤษดิ์ ธนะรัชต์ เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2500 เขาพยายามทำลายล้างสัญลักษณ์ประชาธิปไตยของคณะราษฎร เช่น การถอนหมุดคณะราษฎรในปี พ.ศ. 2503
นอกจากนี้รัฐบาล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ยังออกประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีให้เปลี่ยนวันชาติเป็นวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปีซึ่งตรงกับวันคล้ายวันเกิดของ ร.9 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503
เหตุผลของการเปลี่ยนแปลงวันชาติคือ การอ้างวันคล้ายวันเกิดของประเทศที่มีกษัตริย์ เช่น อังกฤษ, เนเธอร์แลนด์, เดนมาร์ก, สวีเดน และญี่ปุ่น เป็นวันชาติ ทั้งที่ข้อมูลนี้ไม่ตรงกับความจริง
- อังกฤษ: อังกฤษแบ่งวันชาติออกเป็น 2 วันคือ วันชาติอังกฤษ และวันสหราชอาณาจักร (อังกฤษ-ประเทศที่เป็นอาณานิคมของสหราชอาณาจักร)
อังกฤษไม่มีการกำหนดวันชาติแบบตายตัว ส่วนใหญ่อังกฤษจะใช้วันนักบุญเซนต์จอร์จซึ่งตรงกับวันที่ 23 เมษายนของทุกปีเป็นวันชาติ ขณะที่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 คือ วันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2469
เนื่องจากวันคล้ายวันเกิดของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2-วันนักบุญเซนต์จอร์จใกล้เคียงกัน อังกฤษจึงรวมวันเหล่านี้เข้าด้วยกันเพื่อฉลองเป็นงานเดียว
ขณะที่วันแห่งสหราชอาณาจักรคือ วันเสาร์ที่ 2 ของเดือนมิถุนายนของทุกปี หากปีใดมีเหตุการณ์สำคัญของราชวงศ์อังกฤษ วันสหราชอาณาจักรอาจมีการเปลี่ยนแปลง
ในปี พ.ศ. 2554 มีเหตุการณ์สำคัญของราชวงศ์อังกฤษคือ การแต่งงานของเจ้าชายวิลเลียมกับ แคเธอริน มิดเดิลตัน สหราชอาณาจักรจึงกำหนดให้วันฉลองการแต่งงานคือ วันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2554 เป็นวันสหราชอาณาจักรในปีนั้น
- เนเธอร์แลนด์: เนเธอร์แลนด์แบ่งวันชาติออกเป็น 3 วันคือ วันราชอาณาจักร (เนเธอร์แลนด์-ประเทศที่เป็นอาณานิคมของเนเธอร์แลนด์), วันแห่งเสรีภาพ และวันกษัตริย์ (ราชินี)
วันประกาศใช้ข้อตกลงแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ (Charter for the Kingdom of the Netherlands) คือ วันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2497 ดังนั้นเนเธอร์แลนด์จึงกำหนดให้วันที่ 15 ธันวาคมของทุกปีเป็นวันราชอาณาจักร
ขณะที่เนเธอร์แลนด์ได้รับการปลดปล่อยจากนาซีเยอรมัน เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2488 ดังนั้นเนเธอร์แลนด์จึงกำหนดให้วันที่ 5 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันแห่งเสรีภาพ
ส่วนวันกษัตริย์ (ราชินี) ขึ้นอยู่กับกษัตริย์ (ราชินี) จะเป็นผู้กำหนด บางพระองค์ใช้วันเกิดของพระองค์ บางพระองค์ใช้วันขึ้นครองราชย์ของพระองค์
- เดนมาร์ก: เดนมาร์กไม่มีวันชาติ แต่เดนมาร์กมีการปรับให้วันรัฐธรรมนูญคือ วันที่ 5 มิถุนายนของทุกปีเป็นวันชาติ
- สวีเดน: พระเจ้ากุสตาฟที่ 1 ได้รับการสถาปนาเป็นกษัตริย์แห่งสวีเดน เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2066 ดังนั้นสวีเดนจึงกำหนดให้วันที่ 6 มิถุนายนของทุกปีเป็นวันชาติ
- ญี่ปุ่น: จักรพรรดิจิมมุเป็นจักรพรรดิ์พระองค์แรกของญี่ปุ่น พระองค์เกิดเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 660 ปีก่อนคริสตศักราช ดังนั้นญี่ปุ่นจึงกำหนดให้วันที่ 11 กุมภาพันธ์ของทุกปีเป็นวันชาติ
หลายปีที่ผ่านมาไทย-โอมานจึงเป็นเพียง 2 ประเทศที่ในโลกที่กำหนดให้วันเกิดของกษัตริย์เป็นวันชาติแทนการใช้วันสำคัญทางประวัติศาสตร์ของประเทศ
หลังการสวรรคตของ ร.9 ในปีที่ผ่านมามีผลให้วันชาติว่างลง ด้วยเหตุนี้ไทยจึงควรกำหนดให้วันที่ 24 มิถุนายนของทุกปีเป็นวันชาติเช่นเดียวกับประเทศส่วนใหญ่ในโลก ขณะที่วันสำคัญของราชวงศ์ควรกำหนดให้เป็นวันสำคัญอื่นแทน