Παρουσία συντρόφου τοκετού σε φυσιολογικό τοκετό και καισαρική τομή κατά την πανδημία
The Issue
Αξιότιμες κυρίες και κύριοι,
Το αναφαίρετο δικαίωμα της επιτόκου σε σύντροφο τοκετού, που αποτελεί έκφανση της συνταγματικά κατοχυρωμένης υποχρέωσης της Πολιτείας για την προστασία της μητρότητας (άρθρο 21 του Συντάγματος), καταπατάται ποικιλοτρόπως στα ελληνικά μαιευτήρια με πρόσχημα την προστασία από τον COVID19. Στους χώρους της περιγεννητικής φροντίδας έχουμε γίνει πολλάκις δέκτες παραπόνων σχετικά με την απαγόρευση της παρουσίας του πατέρα ή άλλου προσώπου επιλογής της μητέρας, κυρίως σε δύο περιπτώσεις: α) κατά τη διενέργεια καισαρικής και β) κατά τον φυσιολογικό τοκετό, είτε λόγω καθυστέρησης των αποτελεσμάτων του τεστ COVID19 του πατέρα είτε λόγω καθολικής απαγόρευσης από τις διοικήσεις των νοσοκομείων. Απαγορεύσεις που υπήρχαν και πριν την πανδημία, χωρίς αιτιολογία, ενώ, όπου μέχρι πρόσφατα επιτρεπόταν η παρουσία συντρόφου στο φυσιολογικό τοκετό τουλάχιστον, πλέον έχει απαγορευτεί με την αιτιολόγηση ότι η χώρα βρίσκεται σε καραντίνα(!).
Όσον αφορά τις καισαρικές, ενώ σε άλλες χώρες είναι κοινή πρακτική να ενθαρρύνεται η παρουσία του πατέρα κατά την καισαρική τομή, στα ελληνικά μαιευτήρια απαγορεύεται αυστηρά. Η απαγόρευση αυτή ίσχυε και προ πανδημίας και συνεχίζεται και τώρα, ακόμα και όταν ο πατέρας φέρει αρνητικό τεστ COVID19. Δεδομένου ότι το ποσοστό καισαρικών στην Ελλάδα είναι πλέον του 70% (!), αυτό σημαίνει ότι τα τρία τέταρτα των γυναικών αναγκάζονται να γεννήσουν χωρίς το σύντροφό τους, κάτι που έχει αρνητικές επιπτώσεις στην εμπειρία του τοκετού τους και στην ψυχική τους υγεία.
Η απαγόρευση σε σύντροφο τοκετού συνιστά κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των επιτόκων και έρχεται σε αντίθεση με τις συστάσεις όλων των σχετικών φορέων, οι οποίοι τονίζουν επανειλημμένα ότι τα μέτρα για την προστασία από τον ιό δεν μπορούν να ακυρώνουν το δικαίωμα των γυναικών σε σύντροφο τοκετού, τόσο στον φυσιολογικό τοκετό όσο και στην καισαρική τομή [1 2 3 4 5 6]. Εξάλλου, όλες οι συστάσεις διεθνών οργανισμών αναφέρονται στο δικαίωμα σε σύντροφο κατά τον τοκετό και τη γέννα, συμπεριλαμβανομένης και της γέννας με καισαρική τομή. Συστάσεις που αγνοούνται χωρίς να στηρίζονται σε κανόνες ασφαλείας, αφού, ως επί το πλείστον, σύντροφος στον τοκετό είναι άνθρωπος που ανήκει στο στενό οικογενειακό περιβάλλον, όπως για παράδειγμα ο σύζυγος/πατέρας. Σε έγκυο από περιοχή της Αττικής που αιτήθηκε σε δημόσιο νοσοκομείο, από τη διοίκηση της απάντησαν έπειτα από 25 (!) μέρες, επικαλούμενοι ΦΕΚ στο οποίο δεν υπάρχει σχετική αναφορά. Υπάρχουν μαρτυρίες από γυναίκες που σχεδόν εγκαταλείφθηκαν μόνες σε απομόνωση και τους απαγορεύτηκε ακόμη και ο θηλασμός.
Διευκρινίζεται ότι δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού έχουν και οι γυναίκες που γεννούν στα δημόσια νοσοκομεία και τις ιδιωτικές κλινικές, είτε με καισαρική είτε φυσιολογικα. Τα πλείστα δημόσια νοσοκομεία, και προ πανδημίας, δεν επέτρεπαν στο σύντροφο/πατέρα να παρευρίσκεται στη γέννηση του παιδιού του, ούτε καν κατά το φυσιολογικό τοκετό.
Δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού έχουν βέβαια και οι γυναίκες που είναι θετικές στον COVID19. Μέχρι τώρα όλες οι γυναίκες που εντοπίστηκαν θετικές στον ιό στην Ελλάδα, υποχρεώθηκαν να γεννήσουν χωρίς σύντροφο τοκετού. Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. και τις συστάσεις από γυναικολογικές εταιρείες διεθνούς κύρους, οι έγκυες θετικές στον κορωνοϊό έχουν δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού της επιλογής τους και σε μια εμπειρία τοκετού με σεβασμό στις επιλογές τους (1, 2, 3, 4, 5, 6). Διευκρινίζεται ότι στις επίτοκες που βρίσκονται θετικές στον κορωνοϊό απαγορεύεται στις πλείστες περιπτώσεις και ο θηλασμός, παρά τις αντίθετες συστάσεις των διεθνών σχετικών φορέων. Η απαγόρευση θηλασμού έχει ως πιθανότερη συνέπεια να μην καταφέρει η μητέρα να θηλάσει και στη συνέχεια, καθώς οι πρώτες ώρες/ημέρες είναι οι πλέον σημαντικές στην εδραίωση του θηλασμού.
Το άλλο θέμα που καταλήγει πολλές φορές να αποτελεί εμπόδιο στην παρουσία του πατέρα ή άλλου συντρόφου τοκετού δίπλα στην επίτοκο, είναι η μη ύπαρξη ξεκάθαρης οδηγίας σχετικά με τα τεστ COVID19 για το σύντροφο. Η διαδικασία επαφίεται στα μαιευτήρια και έτσι σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται τα rapid tests και ο σύντροφος είναι άμεσα μαζί με την επίτοκο, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ο σύντροφος περιμένει για ώρες εκτός της κλινικής/νοσοκομείου για τα αποτελέσματα. Έχει τύχει να γεννηθεί το μωρό πριν βγουν τα αποτελέσματα του τεστ του πατέρα όπως και έχει τύχει να κληθεί μέσα στην αίθουσα τοκετού ο πατέρας/σύντροφος για τα τελευταία πέντε λεπτά, τη στιγμή της γέννησης μόνο, σύμφωνα με μαρτυρίες. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης η αβεβαιότητα της παρουσίας του συντρόφου τοκετού αποτελεί μέγιστη πηγή άγχους για πάρα πολλές εγκυμονούσες, κάτι που υποστηρίζεται τόσο από εμπειρικά δεδομένα που φτάνουν σε εμάς, όσο και από τις διάφορες διεθνείς εκστρατείες ενημέρωσης, οι οποίες ζητούν κατάργηση των απαγορεύσεων στους συντρόφους τοκετού [7].
(Οι συντάκτες και υπογράφοντες της παρούσας επιστολής) Θεωρούμε ότι όλα τα μαιευτήρια θα έπρεπε να κάνουν χρήση του rapid test ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη παρουσία του συντρόφου τοκετού της επιλογής της επιτόκου δίπλα της καθ’ όλη τη διάρκεια του τοκετού της.
Βάσει των άνωθεν αναφερθέντων στοιχείων, ζητάμε από εσάς να διευκρινίσετε ότι η πρόσβαση σε σύντροφο τοκετού αποτελεί δικαίωμα όλων των γυναικών, είτε αυτές γεννούν με καισαρική είτε φυσιολογικά, είτε είναι θετικές στον ιό είτε όχι, είτε γεννούν σε ιδιωτικό νοσοκομείο είτε σε δημόσιο, και το δικαίωμα αυτό ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια του τοκετού τους και όχι μόνο κατά τις εξωθήσεις. Ζητάμε να τονίσετε επίσης ότι είναι αδιανόητο να επηρεάζεται η παρουσία συντρόφου τοκετού εξαιτίας των μέτρων προστασίας από τον κορωνοϊό ενώ υπάρχουν εναλλακτικά μέτρα προστασίας του προσωπικού και πρωτόκολλα τα οποία εφαρμόζονται με επιτυχία σε άλλες χώρες (τεστ για το σύντροφο, κατάλληλες στολές για το προσωπικό κτλ), καθώς κάτι τέτοιο συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων της γυναίκας και διάκριση βάσει του φύλου. Ζητάμε επίσης να διευκρινιστεί ότι σύντροφος τοκετού δεν είναι μόνο ο πατέρας, καθώς σε περιπτώσεις που ο πατέρας δεν θέλει ή δεν δύναται να παρευρεθεί ή σε περιπτώσεις μόνων μητέρων ή ζευγαριών ιδίου φύλου, η γυναίκα πρέπει να έχει πρόσβαση σε σύντροφο τοκετού της επιλογής της. Τέλος, ζητάμε να προβείτε στις κατάλληλες ενέργειες ώστε το δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού κατά τη διάρκεια της πανδημίας να διασφαλιστεί με σχετική ρύθμιση και να μην επαφίεται στην καλή διάθεση των νοσοκομείων/κλινικών και του εκάστοτε γιατρού αν θα σεβαστεί το δικαίωμα αυτό της επιτόκου ή αν θα βρει προφάσεις για να το απαγορεύσει. Ζητάμε όλες οι γυναίκες να καλύπτονται νομικά ώστε να συνοδεύονται στον τοκετό τους από ένα δικό τους άνθρωπο και να διασφαλίζεται έτσι μια ασφαλής και θετική εμπειρία τοκετού, σύμφωνα με τις συστάσεις του ΠΟΥ και των άλλων διεθνών οργανισμών [1 2 3 4 5]. Στο πλαίσιο αυτό, ζητάμε επίσης να μεσολαβήσετε στους αρμόδιους φορείς ώστε να ρυθμιστεί με εθνική οδηγία το ζήτημα της χρήσης rapid test για τον/τη σύντροφο τοκετού, με γνώμονα τόσο την ασφάλεια όσο και την απρόσκοπτη πρόσβαση των επιτόκων σε σύντροφο τοκετού.
Με εκτίμηση
Οι συντάκτες και υπογράφοντες της παρούσας επιστολής
Παραπομπές
3.https://www.who.int/news-room/q-a-detail/coronavirus-disease-covid-19-pregnancy-and-childbirth
7. https://www.change.org/p/nhs-protect-the-right-to-have-a-birth-partner-during-covid-19
Petition Closed
The Issue
Αξιότιμες κυρίες και κύριοι,
Το αναφαίρετο δικαίωμα της επιτόκου σε σύντροφο τοκετού, που αποτελεί έκφανση της συνταγματικά κατοχυρωμένης υποχρέωσης της Πολιτείας για την προστασία της μητρότητας (άρθρο 21 του Συντάγματος), καταπατάται ποικιλοτρόπως στα ελληνικά μαιευτήρια με πρόσχημα την προστασία από τον COVID19. Στους χώρους της περιγεννητικής φροντίδας έχουμε γίνει πολλάκις δέκτες παραπόνων σχετικά με την απαγόρευση της παρουσίας του πατέρα ή άλλου προσώπου επιλογής της μητέρας, κυρίως σε δύο περιπτώσεις: α) κατά τη διενέργεια καισαρικής και β) κατά τον φυσιολογικό τοκετό, είτε λόγω καθυστέρησης των αποτελεσμάτων του τεστ COVID19 του πατέρα είτε λόγω καθολικής απαγόρευσης από τις διοικήσεις των νοσοκομείων. Απαγορεύσεις που υπήρχαν και πριν την πανδημία, χωρίς αιτιολογία, ενώ, όπου μέχρι πρόσφατα επιτρεπόταν η παρουσία συντρόφου στο φυσιολογικό τοκετό τουλάχιστον, πλέον έχει απαγορευτεί με την αιτιολόγηση ότι η χώρα βρίσκεται σε καραντίνα(!).
Όσον αφορά τις καισαρικές, ενώ σε άλλες χώρες είναι κοινή πρακτική να ενθαρρύνεται η παρουσία του πατέρα κατά την καισαρική τομή, στα ελληνικά μαιευτήρια απαγορεύεται αυστηρά. Η απαγόρευση αυτή ίσχυε και προ πανδημίας και συνεχίζεται και τώρα, ακόμα και όταν ο πατέρας φέρει αρνητικό τεστ COVID19. Δεδομένου ότι το ποσοστό καισαρικών στην Ελλάδα είναι πλέον του 70% (!), αυτό σημαίνει ότι τα τρία τέταρτα των γυναικών αναγκάζονται να γεννήσουν χωρίς το σύντροφό τους, κάτι που έχει αρνητικές επιπτώσεις στην εμπειρία του τοκετού τους και στην ψυχική τους υγεία.
Η απαγόρευση σε σύντροφο τοκετού συνιστά κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των επιτόκων και έρχεται σε αντίθεση με τις συστάσεις όλων των σχετικών φορέων, οι οποίοι τονίζουν επανειλημμένα ότι τα μέτρα για την προστασία από τον ιό δεν μπορούν να ακυρώνουν το δικαίωμα των γυναικών σε σύντροφο τοκετού, τόσο στον φυσιολογικό τοκετό όσο και στην καισαρική τομή [1 2 3 4 5 6]. Εξάλλου, όλες οι συστάσεις διεθνών οργανισμών αναφέρονται στο δικαίωμα σε σύντροφο κατά τον τοκετό και τη γέννα, συμπεριλαμβανομένης και της γέννας με καισαρική τομή. Συστάσεις που αγνοούνται χωρίς να στηρίζονται σε κανόνες ασφαλείας, αφού, ως επί το πλείστον, σύντροφος στον τοκετό είναι άνθρωπος που ανήκει στο στενό οικογενειακό περιβάλλον, όπως για παράδειγμα ο σύζυγος/πατέρας. Σε έγκυο από περιοχή της Αττικής που αιτήθηκε σε δημόσιο νοσοκομείο, από τη διοίκηση της απάντησαν έπειτα από 25 (!) μέρες, επικαλούμενοι ΦΕΚ στο οποίο δεν υπάρχει σχετική αναφορά. Υπάρχουν μαρτυρίες από γυναίκες που σχεδόν εγκαταλείφθηκαν μόνες σε απομόνωση και τους απαγορεύτηκε ακόμη και ο θηλασμός.
Διευκρινίζεται ότι δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού έχουν και οι γυναίκες που γεννούν στα δημόσια νοσοκομεία και τις ιδιωτικές κλινικές, είτε με καισαρική είτε φυσιολογικα. Τα πλείστα δημόσια νοσοκομεία, και προ πανδημίας, δεν επέτρεπαν στο σύντροφο/πατέρα να παρευρίσκεται στη γέννηση του παιδιού του, ούτε καν κατά το φυσιολογικό τοκετό.
Δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού έχουν βέβαια και οι γυναίκες που είναι θετικές στον COVID19. Μέχρι τώρα όλες οι γυναίκες που εντοπίστηκαν θετικές στον ιό στην Ελλάδα, υποχρεώθηκαν να γεννήσουν χωρίς σύντροφο τοκετού. Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. και τις συστάσεις από γυναικολογικές εταιρείες διεθνούς κύρους, οι έγκυες θετικές στον κορωνοϊό έχουν δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού της επιλογής τους και σε μια εμπειρία τοκετού με σεβασμό στις επιλογές τους (1, 2, 3, 4, 5, 6). Διευκρινίζεται ότι στις επίτοκες που βρίσκονται θετικές στον κορωνοϊό απαγορεύεται στις πλείστες περιπτώσεις και ο θηλασμός, παρά τις αντίθετες συστάσεις των διεθνών σχετικών φορέων. Η απαγόρευση θηλασμού έχει ως πιθανότερη συνέπεια να μην καταφέρει η μητέρα να θηλάσει και στη συνέχεια, καθώς οι πρώτες ώρες/ημέρες είναι οι πλέον σημαντικές στην εδραίωση του θηλασμού.
Το άλλο θέμα που καταλήγει πολλές φορές να αποτελεί εμπόδιο στην παρουσία του πατέρα ή άλλου συντρόφου τοκετού δίπλα στην επίτοκο, είναι η μη ύπαρξη ξεκάθαρης οδηγίας σχετικά με τα τεστ COVID19 για το σύντροφο. Η διαδικασία επαφίεται στα μαιευτήρια και έτσι σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται τα rapid tests και ο σύντροφος είναι άμεσα μαζί με την επίτοκο, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ο σύντροφος περιμένει για ώρες εκτός της κλινικής/νοσοκομείου για τα αποτελέσματα. Έχει τύχει να γεννηθεί το μωρό πριν βγουν τα αποτελέσματα του τεστ του πατέρα όπως και έχει τύχει να κληθεί μέσα στην αίθουσα τοκετού ο πατέρας/σύντροφος για τα τελευταία πέντε λεπτά, τη στιγμή της γέννησης μόνο, σύμφωνα με μαρτυρίες. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης η αβεβαιότητα της παρουσίας του συντρόφου τοκετού αποτελεί μέγιστη πηγή άγχους για πάρα πολλές εγκυμονούσες, κάτι που υποστηρίζεται τόσο από εμπειρικά δεδομένα που φτάνουν σε εμάς, όσο και από τις διάφορες διεθνείς εκστρατείες ενημέρωσης, οι οποίες ζητούν κατάργηση των απαγορεύσεων στους συντρόφους τοκετού [7].
(Οι συντάκτες και υπογράφοντες της παρούσας επιστολής) Θεωρούμε ότι όλα τα μαιευτήρια θα έπρεπε να κάνουν χρήση του rapid test ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη παρουσία του συντρόφου τοκετού της επιλογής της επιτόκου δίπλα της καθ’ όλη τη διάρκεια του τοκετού της.
Βάσει των άνωθεν αναφερθέντων στοιχείων, ζητάμε από εσάς να διευκρινίσετε ότι η πρόσβαση σε σύντροφο τοκετού αποτελεί δικαίωμα όλων των γυναικών, είτε αυτές γεννούν με καισαρική είτε φυσιολογικά, είτε είναι θετικές στον ιό είτε όχι, είτε γεννούν σε ιδιωτικό νοσοκομείο είτε σε δημόσιο, και το δικαίωμα αυτό ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια του τοκετού τους και όχι μόνο κατά τις εξωθήσεις. Ζητάμε να τονίσετε επίσης ότι είναι αδιανόητο να επηρεάζεται η παρουσία συντρόφου τοκετού εξαιτίας των μέτρων προστασίας από τον κορωνοϊό ενώ υπάρχουν εναλλακτικά μέτρα προστασίας του προσωπικού και πρωτόκολλα τα οποία εφαρμόζονται με επιτυχία σε άλλες χώρες (τεστ για το σύντροφο, κατάλληλες στολές για το προσωπικό κτλ), καθώς κάτι τέτοιο συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων της γυναίκας και διάκριση βάσει του φύλου. Ζητάμε επίσης να διευκρινιστεί ότι σύντροφος τοκετού δεν είναι μόνο ο πατέρας, καθώς σε περιπτώσεις που ο πατέρας δεν θέλει ή δεν δύναται να παρευρεθεί ή σε περιπτώσεις μόνων μητέρων ή ζευγαριών ιδίου φύλου, η γυναίκα πρέπει να έχει πρόσβαση σε σύντροφο τοκετού της επιλογής της. Τέλος, ζητάμε να προβείτε στις κατάλληλες ενέργειες ώστε το δικαίωμα σε σύντροφο τοκετού κατά τη διάρκεια της πανδημίας να διασφαλιστεί με σχετική ρύθμιση και να μην επαφίεται στην καλή διάθεση των νοσοκομείων/κλινικών και του εκάστοτε γιατρού αν θα σεβαστεί το δικαίωμα αυτό της επιτόκου ή αν θα βρει προφάσεις για να το απαγορεύσει. Ζητάμε όλες οι γυναίκες να καλύπτονται νομικά ώστε να συνοδεύονται στον τοκετό τους από ένα δικό τους άνθρωπο και να διασφαλίζεται έτσι μια ασφαλής και θετική εμπειρία τοκετού, σύμφωνα με τις συστάσεις του ΠΟΥ και των άλλων διεθνών οργανισμών [1 2 3 4 5]. Στο πλαίσιο αυτό, ζητάμε επίσης να μεσολαβήσετε στους αρμόδιους φορείς ώστε να ρυθμιστεί με εθνική οδηγία το ζήτημα της χρήσης rapid test για τον/τη σύντροφο τοκετού, με γνώμονα τόσο την ασφάλεια όσο και την απρόσκοπτη πρόσβαση των επιτόκων σε σύντροφο τοκετού.
Με εκτίμηση
Οι συντάκτες και υπογράφοντες της παρούσας επιστολής
Παραπομπές
3.https://www.who.int/news-room/q-a-detail/coronavirus-disease-covid-19-pregnancy-and-childbirth
7. https://www.change.org/p/nhs-protect-the-right-to-have-a-birth-partner-during-covid-19
The Decision Makers
Petition Updates
Share this petition
Petition created on February 20, 2021