lütfen okuyun ve paylaşın: UNESCO Dünya Miras Listesi’nde bulunan İstanbul Kara Surları koruma bandının hemen bitişiğindeki Yedikule bostanlarına, 06.07.2013 tarihinde iş makinalarının girmesiyle başlayan tarih ve kültür yıkımına karşın bostanların korunması çabaları, Tarihi Yedikule Bostanları için 2. İdare Mahkemesi’nin verdiği yürütmeyi durdurma kararıyla şimdilik ümit verici bir sonuç getirdi. 2. İdare Mahkemesi, Tarihi Yarımada Yönetim Planı’nın planlama ve koruma ilkeleri doğrultusunda Fatih Belediyesi ve İBB tarafından Tarihi Yarımada olarak adlandırılan bölgeyi ilgilendiren 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama Planı’nın iptali istemiyle açılan davada, 61 konu başlığından 37’sine yürütmeyi durdurma, 7’sine ise kısmen yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Tarihi Yedikule Bostanları’nı kapsayan alana Fatih Belediyesi ve İBB tarafından yapılması planlanan açık spor alanları ve rekreasyon projesi de, İstanbul Kara Surları’nın tarihsel kimliği ile çelişecek olması sebebiyle bu kararların içinde yer almaktadır. Yedikule bostanlarına moloz döken ve arkeolojik dolguda tahribat yaratan belediyeler ve yüklenici firma Efor İnşaat’ın “Yedikule Kapı İle Belgrad Kapı Arası Kara Surları İç Koruma Alanı Rekreasyon Projesi”nin şehircilik ilkeleri ve planlama teknikleri ile bağdaşır bir tarafı yoktur. Sura bitişik alanlarda bulunan bostanların korunacağına dair kararların bulunduğu Tarihi Yarımada Yönetim Planı’nda ve 1/5.000 Ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı’nda ve Plan Notları’nda bulunan “Parklar ve Dinlenme Alanları”nda Tarihi Yarımada ve İstanbul ile özdeşleşen bitki ağaç türleri ile peyzaj kalitesi zenginleştirilecek, mevcudiyetini devam ettiren tarihi bostan alanlarının tarımsal karakteri korunacaktır” hükümleriyle ters düşen uygulamalar sonucu Suriçi’nde bulunan tarihi bostanların 30 dönümlük alanı 2 senedir ürün veremeyecek halde durmaktadır. Mahallelinin güvenlik sıkıntısı ve ihtiyaçları doğrultusunda Kara Surları çevresinin yeniden düzenlenmesi şarttır. Ancak bu düzenleme, tarihi ve kültürel mirasa zarar verecek şekilde yapılandırılamaz. 2. İdare Mahkemesi bu bilgiler ışığında Yedikule ve İstanbul’a yaraşır bir karar almış, bizleri yüreklendirmiştir. Temmuz 2013’ten beri bostanları eski arazilerine yeniden katabilmek, bostancıların Yedikule’de bostancılığa devam edebilmeleri için bir dayanışma içerisindeyiz. Kara Surları’yla birlikte korunması gereken bu üretken alanın yok edilmesi karşısında İstanbul ve tarih için hiçbir duyarlılık taşımayan, Suriçi tarihinden habersiz, Osmanlı belgelerinde bahsi geçen kuyular, su havuzları, eğimli araziye yapılmış teraslar gibi 17. yüzyıl tarım teknolojisini günümüze taşıyan yapıları yok eden projelerin terk edilmesini ve bu değerli kültürel mirasa sahip çıkılması için bir kez daha çağrıda bulunuyoruz. Fatih Belediyesi'nin park ve rekreasyon projesinin tadil edilerek yüzlerce yıllık bostanlarla birlikte var olan tarihi dokuyu koruyacak şekilde yeniden ele alınmasının mümkün olduğunu çeşitli ortamlarda defalarca dile getirdik. Dünya şehircilik tarihinde örneklerinin yok denecek kadar az olduğu, Yedikule ve Piyalepaşa’da hala yaşamakta olan bostanların ve bostancılık zanaatinin yerel yönetimler tarafından korunmasını ve teşvik edilmesini talep ediyoruz. Dünyaya öncülük eden şehirlerde yüklü paralar verilerek yeniden canlandırılmaya çalışılan şehir bostanları, İstanbul ve Diyarbakır gibi şehirlerimizde hala işliyorken, bu pek kıymetli ecdad yadigarlarına sahip çıkmayı boynumuzun borcu olarak görüyoruz. İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nin verdiği bu ümit verici karar vesilesiyle ilgili belediyelere, Kadir Topbaş'ın bostanlar hakkında yaptığı açıklamayı hatırlatarak “alanın asli niteliğinin korunması ve geleceğe taşınması için daha kapsamlı bir çalışmaya imkan sağlayacak” fırsatları yaratmaya davet ediyoruz. Tahrip edilen Tarihi Yedikule Bostanları’nın ve yok edilme tehlikesi altındaki Piyalepaşa bostanının, burada bostancılık yapmış ve yapmakta olan bostancılar tarafından kullanımıyla ve kent bostanlarının yeniden işler hale getirilmesiyle ilgili olarak taleplerimizi yineliyoruz: 1. Bundan sonraki süreçte, İBB ve Fatih Belediyesi, Bizans ve Osmanlı’dan günümüze kadar taşınan zirai sistemlerin işletildiği bu biricik bostanları kamu yararını gözeterek ve eski arazilerine sadık kalarak, katılımcı ve şeffaf bir süreç ile elde edilecek bir proje ile yeniden düzenlemeli, proje kapsamında yok edilen ekili bostanlar aslına rücu ettirilmelidir; 2. Bostanlar güvenli, sağlıklı ve bostancılık faaliyetini engellemeyecek ölçüde kamu kullanımına açık hale getirilecek bir düzenleme ile ele alınmalı, bostancılar tarafından arazi kullanımıyla ve işletmesiyle ilgili yasal güvence sağlanmalıdır; 3. Bostanlara senelerce sahip çıkmış bostancıların zararları karşılanmalıdır ve bostanların yıkılması nedeniyle yerlerinden edilen bostancıların geri dönmeleri için gerekli koşullar sağlanmalıdır; 4. UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki İstanbul Kara Surları koruma alanı içinde kalan bostanların surların ayrılmaz bir parçası olduğu ve dolayısıyla tarımsal nitelikli kültürel bir peyzaj olduğu kabul edilmelidir; 5. Tarihi Yedikule Bostanları’nı kapsayan düzenleme projesi yeniden ele alınırken bostancılar, güvenlik, aydınlatma, çevre temizliği eksikliği gibi talepleri olan mahalleliler ve bu tartışmaya katkıda bulunan gönüllü sivil ortaklarla iletişim kurulmalıdır; 6. Manevi kültürel bir miras olarak gördüğümüz bostancılık mesleğinin sürdürülmesi, hukuki anlamda tanınması ve sosyal güvencesi sağlanması için gerekli koşullar sağlanmalıdır; Yedikule Bostanları Koruma Girişimi