*English below

(MNE) Zašto je vaš potpis važan

Rijeka Komarnica u Crnoj Gori jedna je od posljednjih divljih rijeka u Evropi i globalno značajno žarište biodiverziteta. Uprkos preporuci UNESCO-a da joj se dodijeli najviši stepen zaštite, Komarnici trenutno prijeti trajno uništenje zbog planiranog projekta hidroelektrane, koji bi obezbijedio manje od 2% ukupne električne energije Crne Gore, uz nepopravljivu štetu po životnu sredinu.

Potpisivanjem ove peticije zahtijevate od Vlade Crne Gore da:

• Zaustavi izgradnju brane: Hitno obustavi i trajno ukine sve planove za izgradnju hidroelektrane Komarnica i sve aktivnosti koje ugrožavaju ovaj ekosistem.
• Pokrene UNESCO proceduru: Inicira postupak za upis ovog područja na Listu svjetske prirodne baštine UNESCO-a.
• Proširi Nacionalni park Durmitor: Formalno uključi područja rijeka Komarnice i Dragišnice u granice Nacionalnog parka.
• Poštuje međunarodno pravo: Ispuni obaveze Crne Gore koje proizilaze iz Bernske konvencije i evropskih standarda zaštite prirode.

Komarnica pripada Durmitoru, a zajedno pripadaju svijetu.
Durmitor mora ostati cjelovit.

_____________________________________

Zvanično pismo predsjedniku Vlade i Vladi Crne Gore

Za: Predsjednika Vlade Crne Gore Za: Vladu Crne Gore

Mi, dolje potpisani građani i građanke Crne Gore, zajedno sa građanima i organizacijama iz cijelog svijeta, ovim putem se obraćamo predsjedniku Vlade Crne Gore i Vladi Crne Gore sa jasnim i utemeljenim zahtjevom:

da se područja rijeka Komarnice i Dragišnice uključe u Nacionalni park Durmitor i da se pokrene formalna procedura za njihovo uključivanje u dobro Svjetske prirodne baštine - Nacionalni park Durmitor, u potpunosti u skladu sa preporukama Savjetodavne misije Centra za svjetsku baštinu i IUCN-a, drugih relevantnih međunarodnih tijela, kao i međunarodnih obaveza Crne Gore.

Hitna potreba za zaštitom

Kanjon Komarnice, koji je prepoznat kao kandidat za Emerald mrežu (ME000000P) i buduće područje Natura 2000, predstavlja jedinstven i izuzetno osjetljiv ekosistem, te dom jedne od posljednjih preostalih divljih rijeka u Evropi. Najnovija istraživanja biodiverziteta potvrđuju da se radi o evropskom hotspotu, u kojem žive rijetke i endemske vrste koje ne postoje nigdje drugo na planeti. Planirana izgradnja brane i potapanje kanjona trajno bi narušili prirodne hidrološke procese i doveli do izumiranja brojnih vrsta.

Kao prirodna tampon-zona, Komarnica predstavlja ključni nastavak Nacionalnog parka Durmitor; njen gubitak bi ozbiljno ugrozio integritet „izuzetne univerzalne vrijednosti“ čitavog područja. Takođe, prema Okvirnoj direktivi EU o vodama, projekti koji dovode do pogoršanja ekološkog statusa rijeka su zabranjeni, osim u izuzetnim slučajevima definisanim članom 4(7) Direktive.

Međunarodna preporuka koja nikada nije sprovedena

Reaktivna monitoring misija UNESCO/ICOMOS iz 2018. godine zaključila je da područje Dragišnice i Komarnice posjeduje geološke i biodiverzitetske karakteristike uporedive sa Durmitorom, te da predstavlja odgovarajuće proširenje dobra Svjetske baštine isključivo ukoliko mu se dodijeli isti nivo zaštite kao Durmitoru – odnosno, ukoliko postane njegov sastavni dio.

Uprkos ovom zaključku i suprotno mišljenju struke, sadašnji status „Park prirode“ predstavlja isključivo politički kompromis sa slabim režimom zaštite koji dozvoljava eksploataciju šuma i lov. Takav status otvorio je vrata projektima nespojivim sa održivim razvojem i ustavnom odrednicom Crne Gore kao ekološke države, uključujući i planiranu izgradnju hidroelektrane Komarnica – projekta koji bi:

• trajno uništio kanjon,
• proizvodio manje od 2% ukupne električne energije Crne Gore,
• prouzrokovao ekološku i ekonomsku štetu procijenjenu na preko 300 miliona eura,

i time u potpunosti obesmislio svrhu postojećih režima zaštite ovog područja.

Naš poziv Vladi Crne Gore

Iz svih navedenih razloga, pozivamo predsjednika Vlade Crne Gore i Vladu Crne Gore da:

Hitno pokrenu proceduru za uključivanje rijeka Komarnice i Dragišnice u Nacionalni park Durmitor.

• Započnu postupak proširenja dobra Svjetske baštine UNESCO - Durmitora na područje Komarnice, u skladu sa preporukama UNESCO misije iz 2018. godine, čime bi Komarnica bila svrstana među 266 prirodnih dobara svjetske baštine – neka od najvrijednijih i najposjećenijih zaštićenih područja na planeti.
• Obustave sve projekte koji ugrožavaju ovo područje, a naročito projekat hidroelektrane Komarnica, dok se postupak zaštite ne okonča.
• Postupaju u skladu sa međunarodnim obavezama koje proizilaze iz Bernske konvencije, UNESCO konvencija i evropskog zakonodavstva o zaštiti prirode (Natura 2000).

Integracija Komarnice u Durmitor jedini je odgovoran korak ka održivom razvoju i vladavini prava. Zaštita ovog područja omogućava razvoj održivog turizma koji donosi korist lokalnim zajednicama, dok bi izgradnja brane trajno izbrisala jedno globalno prirodno blago.

Komarnica pripada Durmitoru, a zajedno pripadaju svijetu.
 Durmitor mora ostati cjelovit.

_______________________________________________________________________

(EN) Why your signature matters:

The Komarnica River in Montenegro is one of the last wild rivers in Europe and a global wildlife hotspot. Despite UNESCO's recommendation to grant it the highest level of protection, it currently faces permanent destruction from a planned hydropower project that would provide less than 2% of Montenegro’s electricity and cause irreversible environmental damage.

By signing this petition, you are demanding that the Government of Montenegro:

• Stop the dam: Immediately cancel all plans for the construction of the Komarnica hydropower plant and all activities that threaten this ecosystem.
• Seek UNESCO status: Initiate the process to list this area as a UNESCO World Natural Heritage site.
• Expand Durmitor National Park: Formally include the Komarnica and Dragišnica river areas within the park's boundaries.
• Uphold international law: Honour Montenegro’s obligations under the Bern Convention and EU nature protection standards.

Komarnica belongs to Durmitor, and together, they belong to the world.
Durmitor must remain whole.

_____________________________________

Official Letter to the Prime Minister and Government of Montenegro
To: The Prime Minister of Montenegro To: The Government of Montenegro

We, the undersigned citizens of Montenegro, together with citizens and organisations from around the World, hereby address the Prime Minister of Montenegro and the Government of Montenegro with a clear and justified request:

to include the Komarnica and Dragišnica river areas within Durmitor National Park and to initiate the formal procedure for their inclusion in the UNESCO World Natural Heritage property - Durmitor National Park, in full accordance with the recommendations of the Advisory Mission of the World Heritage Centre and IUCN, other relevant international bodies, and Montenegro’s international obligations.

The urgent need for protection

The Komarnica Canyon, designated as a candidate Emerald Network site (ME000000P) and a future Natura 2000 area, is a unique, highly sensitive ecosystem and home to one of the last remaining wild rivers in Europe. Recent biodiversity research confirms it as a European hotspot, home to rare and endemic species that exist nowhere else on Earth. The proposed construction of a dam and resulting flooding of the canyon would permanently disrupt natural hydrological processes and drive species to extinction.

As a natural buffer zone, Komarnica is a crucial extension of Durmitor National Park; its loss would significantly undermine the integrity of the entire region’s "outstanding universal value." Moreover, under the EU Water Framework Directive, projects that deteriorate the ecological status of rivers are prohibited, except in exceptional cases defined under Article 4(7) of the Directive.

An international recommendation that has never been implemented

The 2018 UNESCO/ICOMOS Reactive Monitoring Mission concluded that the Dragišnica and Komarnica area has geological and biodiversity characteristics comparable to those of Durmitor and represents an appropriate extension of the UNESCO World Heritage property only if it were granted the same level of protection as Durmitor National Park - namely, by becoming an integral part of it.

Despite this conclusion, and contrary to expert advice, the current "Nature Park" status is a purely political compromise with a weak protection regime that allows forest exploitation and hunting. Such a status has opened the door to projects incompatible with sustainable development and Montenegro’s constitutional commitment as an ecological state, including the planned construction of the Komarnica hydropower plant - a project that would:

• Permanently destroy the canyon.
• Generate less than 2% of Montenegro’s total electricity.
• Entail environmental and economic damage estimated at over €300 million.
  and therefore completely undermine the very purpose of the canyon’s existing protection statuses.

Our call to the Government of Montenegro

For all the reasons stated above, we call on the Prime Minister of Montenegro and the Government of Montenegro to:

• Urgently initiate the procedure for including the Komarnica and Dragišnica rivers within Durmitor National Park.
• Begin the process of extending the UNESCO World Heritage property of Durmitor to include Komarnica, in line with the recommendations of the 2018 UNESCO mission, placing the Komarnica area among the world’s 266 natural World Heritage sites, some of the most valuable and visited protected areas globally.
• Suspend all projects that endanger this area, specifically the Komarnica hydropower plant, until the protection process is completed.
• Act in accordance with international obligations under the Bern Convention, UNESCO conventions, and European nature protection legislation (Natura 2000).
  The integration of Komarnica into Durmitor is the only responsible step toward sustainable development and the rule of law. Protecting this area allows for sustainable tourism that benefits local communities, whereas the dam would permanently erase a global treasure.

Komarnica belongs to Durmitor, and together, they belong to the world. Durmitor must remain whole.