CEL PETYCJI

W imieniu matek i ojców oraz osób zaangażowanych w ochronę dzieci i młodzieży przed brutalizacją przestrzeni publicznej apelujemy o zaprzestanie propagowania brutalnych treści przeznaczonych dla dorosłych na opakowaniach produktów powszechnie dostępnych dla dzieci i młodzieży.

Podpisując tę petycję, popierasz skierowanie poniższej skargi do Komisji Etyki Reklamy oraz zawarte w niej żądania dotyczące kampanii Fanty promującej przeznaczoną dla dorosłych, brutalną grę "Call of Duty" na opakowaniach napoju powszechnie dostępnego dla dzieci i młodzieży.

Kampania Fanty nie ogranicza się do pokazania logo gry. Zakup napoju Fanta i zeskanowanie kodu QR prowadzą do interakcji związanej z brutalną, opartą na zabijaniu grą, a oferowane korzyści - karta gracza i żetony podwójnego doświadczenia - mają zachęcać do rozpoczęcia gry lub dalszego grania. 

Dziecko, które wcześniej nie znało brutalnej serii „Call of Duty”, może zetknąć się z nią po raz pierwszy właśnie za pośrednictwem ogólnodostępnej puszki napoju Fanta ! 

Jest to skandaliczny sposób wykorzystywania produktu łatwo dostępnego dla osób małoletnich - do promowania treści przeznaczonych dla dorosłych, przedstawiających przemoc, a w tym wypadku o szczególnie drastycznym charakterze.

Taka praktyka reklamowa - świadomego wykorzystywania nośników powszechnie dostępnych dla dzieci - do kierowania ich uwagi na brutalną grę, drastyczną przemoc, świat walki i zabijania - jest nie tylko rażącym łamaniem standardów szczególnej ochrony dzieci i młodzieży przed nieodpowiednimi przekazami reklamowymi, ale przede wszystkim naruszaniem zasad odpowiedzialności społecznej. I jako taka, nie może pozostać bez stanowczej reakcji środowisk eksperckich oraz osób świadomych wpływu reklamy na rozwój i wrażliwość osób niepełnoletnich.

Jako dorośli, świadomi zagrożeń, mamy obowiązek stać na straży ochrony dzieci przed brutalną przemocą i jej jednoczesnym normalizowaniem i trywializowaniem. Dlatego żądamy od Komisji Etyki Reklamy stanowczej reakcji na tę kampanię. 

Podmioty, które zaprojektowały, zaakceptowały i wprowadziły tę kampanię na rynek, nie mogą pozostać bez konsekwencji. 

 

Do Komisji Etyki Reklamy:

Szanowni Państwo,

niniejszym składamy skargę na reklamę marki i gry „Call of Duty”, umieszczoną na puszce napoju Fanta, dostępnej w ogólnej sprzedaży detalicznej.

Reklama została zauważona 18 września 2026 r. w sklepie Lewiatan znajdującym się w bezpośrednim sąsiedztwie szkoły podstawowej. Do skargi załączamy fotografię opakowania wykonaną przez ucznia tej szkoły.

Na puszce napoju umieszczono:

– wyraźne logo „CALL OF DUTY”, brutalnej gry militarnej tylko dla dorosłych, zawierającej treści o szczególnie drastycznym charakterze
– oznaczenie Xbox,
– duży wizerunek Ghosta  - rozpoznawalny symbol krwawej serii „Call of Duty”  - w charakterystycznej masce stylizowanej na trupią czaszkę.

Nie jest to neutralny motyw graficzny, lecz jednoznaczna agresywana i szkodliwa reklama komercyjna gry dla dorosłych „Call of Duty”, polegającej na brutalnym zabijaniu przeciwników - umieczona na szerokodostępnym produkcie spożywczym dla dzieci i młodzieży. Gry tej serii, w których występuje Ghost, ze względu na realistyczną przemoc, zabijanie oraz inne treści nieodpowiednie dla małoletnich klasyfikowane są jako PEGI 18.

Pomimo tego, na widocznej części opakowania napoju Fanta nie umieszczono informacji o kategorii PEGI 18 ani żadnego ostrzeżenia, że promowana gra związana jest z treściami przeznaczonymi dla osób dorosłych.

Puszka Fanty jest produktem ogólnodostępnym bez żadnych ograniczeń wiekowych, eksponowanym na zwykłych półkach sklepowych i kupowanym głównie przez dzieci oraz młodzież. Opakowanie napoju Fanta pełni funkcję trwałego nośnika reklamowego, z którym małoletni mają bezpośredni kontakt zarówno w sklepie, jak i później podczas używania produktu.

W naszej ocenie reklama może naruszać w szczególności:

Art. 2 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy, zgodnie z którym działania reklamowe powinny być prowadzone z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami i w poczuciu odpowiedzialności społecznej.
Wykorzystywanie ogólnodostępnego napoju do promowania marki brutalnej gry przeznaczonej dla dorosłych - bez przedstawienia jej klasyfikacji wiekowej - trudno uznać za działanie odpowiedzialne społecznie.

Art. 8 Kodeksu, zakazujący nadużywania zaufania odbiorcy oraz wykorzystywania jego braku doświadczenia lub wiedzy.
Dziecko widzące nazwę i bohatera „Call of Duty” na puszce popularnego napoju może odebrać takie zestawienie jako sygnał, że reklamowana marka jest odpowiednia również dla niego. Małoletni odbiorca nie musi posiadać wiedzy o klasyfikacji PEGI ani o rzeczywistym charakterze gry. A jest ona mu podstępnie podsuwana. 

Art. 24 Kodeksu, zgodnie z którym reklama skierowana do dzieci lub młodzieży nie może wprowadzać ich w błąd poprzez wykorzystywanie naturalnej ufności i braku doświadczenia.
Brak informacji o PEGI 18 pozbawia dzieci i rodziców istotnego kontekstu pozwalającego prawidłowo ocenić charakter promowanego produktu.

Art. 25 Kodeksu, nakazujący uwzględniać stopień rozwoju dzieci i młodzieży oraz zabraniający reklamy zagrażającej ich psychicznemu dobrostanowi lub dalszemu rozwojowi moralnemu.
Wprowadzanie do codziennego otoczenia dzieci symboliki związanej z realistyczną przemocą, śmiercią i zabijaniem oraz przedstawianie jej jako atrakcyjnego elementu popularnego napoju budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia ochrony ich wrażliwości i rozwoju.

Art. 30 Kodeksu, który mówi o tym, że zarówno reklamy, jak i produkty dla dzieci lub młodzieży muszą, jeśli względy bezpieczeństwa tego wymagają, posiadać wyraźne informacje, dla jakiej grupy wiekowej produkt jest przeznaczony. 
Promowana gra zawiera treści, które zostały uznane w systemie klasyfikacji wiekowej za nieodpowiednie dla dzieci i młodzieży. Oznaczenie PEGI 18 jest obiektywną wskazówką, że kontakt małoletnich z tymi treściami powinien być ograniczony jeśli nie zakazany. Tymczasem na opakowaniu napoju nie umieszczono wyraźnej informacji, że promowana gra i związane z nią treści są przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych - mimo że umieszczono na nim nazwę gry, wizerunek jej bohatera oraz kod QR prowadzący do elementów kampanii i korzyści związanych z graniem.

Opakowanie napoju jest eksponowane w ogólnodostępnych sklepach i może być bez przeszkód oglądane oraz nabywane przez dzieci. Reklama dociera więc do małoletnich ze względu na miejsce i sposób jej prezentacji, nawet jeśli reklamodawca twierdziłby, że nie była bezpośrednio do nich skierowana. (Z tego względu zastosowanie powinien znaleźć również art. 32 Kodeksu).

Względy bezpieczeństwa wymagają w tej sytuacji co najmniej czytelnego i umieszczonego bezpośrednio przy przekazie reklamowym ostrzeżenia: „PEGI 18 — treści przeznaczone dla dorosłych”. Brak takiego oznaczenia może tworzyć mylne wrażenie, że gra promowana na opakowaniu popularnego napoju jest odpowiednia dla odbiorców w każdym wieku, oraz pozbawia rodziców i opiekunów informacji potrzebnej do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej kontaktu dziecka z reklamowaną treścią.

Z artykułu 30 można wywnioskować jasno wymóg oznaczenia, że gra która jest reklamowana na puszce jest przeznaczona dla dorosłych. Oznaczenie takie musi zostać umieszczone ze względu na bezpieczeństwo dzieci.

Art. 31 i 32 Kodeksu, nakazujące odpowiednie stosowanie zasad ochrony dzieci również wobec reklam, które formalnie nie są do nich bezpośrednio skierowane, lecz dzieci stają się ich odbiorcami ze względu na formę, miejsce i sposób prezentowania reklamy.
W tym przypadku reklama znajduje się bezpośrednio na opakowaniu napoju eksponowanego na ogólnodostępnej półce sklepowej. Dzieci niewątpliwie mają możliwość zapoznania się z nią, a atrakcyjne opakowanie produktu spożywczego zwiększa siłę jej oddziaływania.

Nie podnosimy, że samo oznaczenie PEGI wynika w Polsce z powszechnego obowiązku ustawowego. Wnosimy natomiast o ocenę etyczną świadomego wykorzystania marki i symbolu brutalnej gry PEGI 18 na produkcie powszechnie dostępnym małoletnim dzieciom i młodzieży, przy jednoczesnym całkowitym pominięciu informacji o klasyfikacji wiekowej promowanych treści.

Załącznik nr 3 do Kodeksu Etyki Reklamy – „Karta Ochrony Dzieci w Reklamie”

Art. 4 Sygnatariusze Karty deklarują dołożenie najwyższej staranności, aby w przekazach reklamowych adresowanych do dzieci oraz w przekazach reklamowych, które nie są bezpośrednio skierowane do nich, jednak ze względu na formę, miejsce i sposób ich prezentowania dzieci są ich odbiorcami, nie pojawiały się treści mogące wpływać negatywnie na ich rozwój.  

 

Wnosimy o:

• Uznanie skargi za zasadną;
• Stwierdzenie, że przedmiotowa reklama narusza zasady odpowiedzialności społecznej oraz postanowienia Kodeksu Etyki Reklamy chroniące dzieci i młodzież;
• Zbadanie, czy opakowanie stanowi reklamę gry lub marki objętej klasyfikacją PEGI 18 oraz czy sposób prowadzenia kampanii jest zgodny z zasadami reklamowymi systemu PEGI;
• Wezwanie reklamodawcy do natychmiastowego zaprzestania rozpowszechniania reklamy w obecnej formie;
• Zalecenie natychmiastowego wycofania lub zmiany opakowań, a co najmniej umieszczenia na nich czytelnej informacji: „PEGI 18 — treści przeznaczone dla dorosłych”;
• Ustalenie podmiotów odpowiedzialnych za kampanię po stronie marki Fanta, Xbox oraz wydawcy gry „Call of Duty”;
• Poinformowanie strony skarżącej o sposobie rozpoznania skargi oraz przekazanie jej podjętej uchwały;
• Wyjaśnienie, czy projekt tej kampanii został przed jej wprowadzeniem poddany ocenie pod kątem zgodności z zasadami odpowiedzialności społecznej oraz ochrony dzieci i młodzieży.
   
    
  Z poważaniem,
  Sygnatariusze petycji
  
  Po zakończeniu zbierania podpisów treść skargi wraz z informacją o liczbie osób, które udzieliły jej poparcia, zostanie przekazana Komisji Etyki Reklamy z wnioskiem o jej formalne rozpatrzenie.