KONISPOLI TË FUQIZOHET, JO TË SHKRIHET

Për ruajtjen dhe konsolidimin e Bashkisë Konispol si bashki më vete

DREJTUAR:

• Kuvendit të Republikës së Shqipërisë
• Këshillit të Ministrave
• Institucioneve përgjegjëse për Reformën Administrativo-Territoriale
• Ministrit të Shtetit për Pushtetin Vendor
• Institucioneve përgjegjëse për zhvillimin territorial, turizmin dhe trashëgiminë kulturore

Ne, qytetarët, banorët e Bashkisë Konispol, përfaqësuesit e komuniteteve të zonës, qytetarët me origjinë nga Çamëria dhe të gjithë firmëtarët e këtij peticioni, kërkojmë që Bashkia Konispol të ruhet si bashki më vete dhe të konsolidohet me kompetenca, territor funksional dhe burime të reja financiare.

Konispoli nuk është vetëm një njësi administrative që mund të vlerësohet sipas numrit të banorëve. Ai është pjesa e mbetur e Çamërisë shqiptare brenda kufijve të Republikës së Shqipërisë, një territor kufitar me histori të veçantë, identitet të dallueshëm, trashëgimi kulturore dhe potencial të rëndësishëm ekonomik e turistik.

Ruajtja e Bashkisë Konispol nuk është kërkesë kundër reformës. Përkundrazi, është kërkesë për një reformë më të drejtë, funksionale dhe të mbështetur në realitetin e territorit.

NJË TRADITË ADMINISTRATIVE MË SHUMË SE NJËQINDVJEÇARE
Konispoli ka një histori të gjatë të vetëorganizimit dhe përfaqësimit vendor.

Nisur që nga fund të shekullit XIX Konispoli drejtohej nga Murdari ose Kryeplaku, i zgjedhur nga vetë banorët.

Në vitin 1919 Konispoli u organizua si Primari, ndërsa në vitin 1922 u ngrit në nivelin e Nënprefekturës.

Gjatë periudhave të ndryshme, Konispoli ka funksionuar si:

• Primari
• Nënprefekturë
• Krahinë
• Komunë
• Lokalitet
• Këshill i Bashkuar
• Bashki

Në vitin 1995 Konispoli mori statusin e Bashkisë.

Kjo histori tregon se Konispoli ka qenë për më shumë se një shekull një qendër e njohur e administrimit vendor. Ndryshimi i formave administrative ndër vite nuk ia ka hequr rolin si qendër organizuese e territorit dhe komuniteteve përreth.

Shkrirja e tij sot nuk do të ishte vetëm një ndryshim teknik në hartë, por ndërprerje e një vazhdimësie historike dhe institucionale të krijuar ndër breza.

PJESA E MBETUR E ÇAMËRISË SHQIPTARE
Konispoli përfaqëson sot qendrën më të rëndësishme territoriale dhe institucionale të Çamërisë shqiptare brenda kufijve shtetërorë të Shqipërisë.

Historia, dialekti, këngët, vallet, veshjet, gatimet, arkitektura dhe kujtesa kolektive e komunitetit çam janë pjesë e identitetit të kësaj treve.

Ruajtja e Konispolit si bashki më vete garanton:

• përfaqësimin institucional të trashëgimisë çame
• mbrojtjen dhe promovimin e historisë lokale
• organizimin e veprimtarive kulturore
• administrimin e monumenteve dhe zonave historike
• përcjelljen e identitetit te brezat e rinj

Shkrirja e Bashkisë Konispol do ta kthente këtë territor në periferi të një njësie më të madhe dhe do të dobësonte zërin institucional të pjesës së mbetur të Çamërisë shqiptare.

STATUS I VEÇANTË HISTORIK DHE KULTUROR
Qyteti i Konispolit është shpallur “Ansambël Arkitektonik Urban me vlera të veçanta historike dhe kulturore”.

Ky status duhet të shoqërohet me një administratë vendore të aftë dhe të interesuar drejtpërdrejt për:

• ruajtjen e ndërtesave dhe rrugicave tradicionale
• rehabilitimin e qendrës historike
• krijimin e itinerareve turistike
• zhvillimin e muzeve dhe qendrave të interpretimit
• promovimin e kulturës çame dhe konispolate

Nuk do të ishte e drejtë që shteti, nga njëra anë, ta njohë Konispolin si një qytet me vlera të veçanta historike dhe kulturore dhe, nga ana tjetër, ta dobësojë si qendër administrative.

BASHKI KUFITARE ME ROL STRATEGJIK
Konispoli është bashkia më jugore e Shqipërisë dhe ndodhet në kufi të drejtpërdrejtë me Greqinë.

Zonat kufitare kanë nevoja të veçanta për:

• administrimin e territorit
• zhvillimin ekonomik
• mbrojtjen e mjedisit
• menaxhimin e emergjencave
• bashkëpunimin ndërkufitar
• zhvillimin e turizmit dhe tregtisë lokale

Konispoli mund të luajë një rol më të madh në programet IPA, Interreg dhe në projekte të tjera të Bashkimit Europian.

Një territor kufitar nuk duhet të mbetet pa një qendër të fortë vendore. Ai duhet të ketë administrim të drejtpërdrejtë dhe kapacitete të posaçme.

POTENCIALI TURISTIK, BREGDETAR DHE EKONOMIK
Bashkia Konispol përfshin një territor me pasuri të shumta natyrore, historike, arkeologjike, kulturore dhe bujqësore.

Në të gjenden:

• Shpella e Konispolit
• qendra historike e qytetit
• zona e Xarrës
• Markati
• fusha e Vrinës
• lumi Pavlla
• vendbanime dhe objekte arkeologjike
• fshatra tradicionale
• peizazhe bujqësore
• vijë bregdetare
• Kepi dhe Ishulli i Stillos

Projektet turistike të parashikuara në zonën e Kepit të Stillos dhe investimet e tjera bregdetare pranë Konispolit mund të krijojnë:

• vende të reja pune
• të ardhura nga taksat dhe tarifat vendore
• kërkesë për prodhimet bujqësore
• mundësi për transport, tregti dhe shërbime
• zhvillim të bujtinave dhe agroturizmit
• financim për infrastrukturën vendore

Që ky zhvillim të mbështesë realisht komunitetin, Bashkia Konispol duhet të ketë rol të drejtpërdrejtë në planifikimin, administrimin dhe përfitimin ekonomik prej tij.

RISHIKIM I DREJTË I KUFIJVE DHE JURIDIKSIONIT
Në kuadër të reformës së re nuk duhet të shqyrtohet vetëm shkrirja e bashkive të vogla.

Duhet të shqyrtohet edhe konsolidimi i tyre përmes korrigjimit të kufijve territorialë.

Zonat bregdetare, resortet, strukturat turistike dhe atraksionet që ndodhen pranë Konispolit dhe që kanë lidhje të drejtpërdrejtë gjeografike, ekonomike, rrugore, mjedisore ose sociale me të duhet t’i nënshtrohen një studimi teknik për përfshirjen e mundshme në juridiksionin e Bashkisë Konispol.

Ky studim duhet të mbështetet në:

• vazhdimësinë territoriale
• distancën nga qendrat administrative
• rrugët dhe infrastrukturën që përdoren
• burimet e ujit dhe rrjetet e shërbimeve
• ndikimin mjedisor mbi territorin
• punësimin e banorëve lokalë
• lidhjet historike dhe ekonomike
• kostot e pastrimit, emergjencave dhe mirëmbajtjes

Nuk është e drejtë që një bashki të mbajë barrën e ndikimit mjedisor, rrugor dhe social të një investimi, ndërsa të ardhurat vendore të përfundojnë në një juridiksion tjetër.

Çdo resort dhe strukturë turistike që zhvillohet në territorin e Bashkisë Konispol ose në një zonë të lidhur funksionalisht me të duhet të kontribuojë në financimin e:

• rrugëve lokale
• ujësjellësit dhe kanalizimeve
• pastrimit dhe menaxhimit të mbetjeve
• mbrojtjes nga zjarret
• shërbimeve të emergjencës
• promovimit turistik
• ruajtjes së natyrës dhe vijës bregdetare

PAKETA E MALEVE DHE ZHVILLIMI I RI
Bashkia Konispol është përfshirë në zonat prioritare të programit “Paketa e Maleve”.

Ky program synon të nxisë:

• investimet
• zhvillimin ekonomik
• turizmin
• agroturizmin
• rikthimin e jetës në zonat rurale
• krijimin e vendeve të reja të punës

Përfshirja e Konispolit në këtë program tregon se territori ka potencial të njohur zyrtarisht nga shteti.

Prandaj, përgjigjja ndaj sfidave të tij duhet të jetë krijimi i kapaciteteve për administrimin e investimeve, jo shkrirja e institucionit që duhet t’i drejtojë ato.

MUNGESA E SPECIALISTËVE ZGJIDHET ME MODERNIZIM
Bashkia Konispol, ashtu si shumë bashki të vogla, përballet me vështirësi për të tërhequr specialistë.

Por mungesa e burimeve njerëzore nuk duhet përdorur automatikisht si argument për shkrirjen e bashkisë.

Zgjidhjet mund të jenë:

• punësim online dhe hibrid për specialistë të caktuar
• kontraktim ekspertësh sipas nevojës ose projektit
• krijim i njësive të përbashkëta teknike me bashkitë fqinje
• bashkëpunim për auditimin, prokurimet, teknologjinë dhe emergjencat
• platforma elektronike për shërbimet administrative
• zyrë e përbashkët rajonale për aplikimet në fondet e BE-së
• praktika të paguara për studentët dhe profesionistët e rinj
• bonuse dhe lehtësi për specialistët që punojnë në bashkitë kufitare
• programe trajnimi për administratën ekzistuese

Një bashki mund të ruajë kryetarin, këshillin, identitetin dhe përgjegjësinë e saj demokratike, ndërsa disa shërbime teknike mund t’i organizojë së bashku me bashki të tjera.

NJË MODEL I RI PËR BASHKINË KONISPOL
Propozojmë që Konispoli të trajtohet si një bashki kufitare, historike, kulturore, bujqësore dhe turistike, me kompetenca të zgjeruara.

Modeli i konsolidimit duhet të përfshijë:

Ruajtjen e Bashkisë Konispol si njësi më vete.
Rishikimin teknik të kufijve për përfshirjen e zonave turistike dhe ekonomike që lidhen funksionalisht me Konispolin.
Krijimin e një strukture të posaçme për administrimin e zonës Konispol–Xarrë–Stillo.
Dhënien e një pjese të drejtpërdrejtë të të ardhurave të krijuara nga resortet, strukturat turistike dhe përdorimi ekonomik i pasurive natyrore.
Krijimin e një zyre për projektet IPA, Interreg dhe fondet e tjera të Bashkimit Europian.
Kompetenca të shtuara për turizmin kulturor, agroturizmin, vijën bregdetare dhe promovimin e produkteve lokale.
Fond të posaçëm për qendrën historike dhe trashëgiminë çame.
Bashkëpunim ndërbashkiak për shërbimet që kërkojnë specialistë dhe kosto më të larta.
Digjitalizim të plotë të shërbimeve administrative.
Konsultim të detyrueshëm me banorët përpara çdo ndryshimi të kufijve ose statusit të bashkisë.
KËRKESAT TONA
Ne, firmëtarët e këtij peticioni, kërkojmë:

Që Bashkia Konispol të mos përfshihet në asnjë skenar shkrirjeje apo humbjeje të statusit të saj.
Që Konispoli të njihet dhe trajtohet si bashki me rëndësi të veçantë historike, kulturore, kufitare dhe kombëtare, si pjesa e mbetur e Çamërisë shqiptare.
Që të hartohet një studim i posaçëm për konsolidimin territorial dhe ekonomik të Bashkisë Konispol.
Që të analizohen zonat bregdetare, resortet, atraksionet dhe investimet që lidhen funksionalisht me Konispolin.
Që Bashkia Konispol të pajiset me kompetenca dhe burime të reja për turizmin, trashëgiminë kulturore, zonën bregdetare, zhvillimin rural dhe bashkëpunimin ndërkufitar.
Që një pjesë e drejtë e të ardhurave të krijuara nga investimet turistike dhe shfrytëzimi ekonomik i territorit të mbetet në komunitetin lokal.
Që problemet e kapaciteteve njerëzore të zgjidhen përmes digjitalizimit, punës online, ekspertizës së përbashkët dhe bashkëpunimit ndërbashkiak.
Që përpara çdo vendimi të zhvillohet konsultim i hapur dhe i dokumentuar me banorët e Konispolit, Xarrës, Markatit dhe komuniteteve të tjera të bashkisë.
THIRRJA JONË

Konispoli nuk kërkon privilegj.

Konispoli kërkon të vlerësohet drejt për historinë, pozicionin kufitar, identitetin çam, pasuritë natyrore, potencialin ekonomik dhe rolin që mund të luajë në zhvillimin e jugut të Shqipërisë.

Një reformë moderne nuk duhet të prodhojë periferi më të mëdha dhe komunitete me më pak zë.

Ajo duhet të krijojë institucione më të afta, më të afërta dhe më të përgjegjshme.

Konispoli ka qenë qendër administrative ndër breza.

Konispoli është pjesa e mbetur e Çamërisë shqiptare.

Konispoli ka potencial të zhvillohet dhe të sigurojë të ardhura.

Prandaj kërkojmë:

KONISPOLI TË FUQIZOHET, JO TË SHKRIHET!

FIRMOS PETICIONIN

✓ Firmos për përfaqësimin vendor.
✓ Firmos për trashëgiminë çame.
✓ Firmos për zhvillimin ekonomik të zonës.
✓ Firmos për të ardhmen e Konispolit.

KONISPOLI BASHKI MË VETE — HISTORI, IDENTITET DHE E ARDHME.