ทำไมเราต้องออกมารณรงค์ ?

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กระทรวงศึกษาธิการได้มีนโยบายที่เกี่ยวข้องกับ การสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ซึ่งได้ปรับเปลี่ยนหลายครั้งจนสร้างความสับสนและความไม่แน่นอนให้กับทั้งนักเรียน ครู และผู้ปกครอง

ก่อนหน้านี้ ในปี 2563 กระทรวงศึกษาธิการได้มีประกาศให้ นักเรียนสามารถเลือกสอบ O-NET ได้ตามความสมัครใจ ซึ่งเป็นก้าวสำคัญของการเคารพสิทธิของนักเรียนในการกำหนดเส้นทางการศึกษาของตนเอง ต่อมาในปี 2564 ก็มีการ ยืนยันอีกครั้งว่า O-NET จะไม่ถูกนำมาใช้ในการคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย หรือเป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณาผลการเรียน ซึ่งเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับหลักการพัฒนาการศึกษาแบบสากลที่มุ่งเน้นทักษะและความสามารถมากกว่าการพึ่งพาการสอบมาตรฐานเพียงอย่างเดียว

อย่างไรก็ตาม ล่าสุดเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2567 ได้มีประกาศจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กำหนดให้สถานศึกษานำผลคะแนน O-NET บันทึกลงในระเบียนแสดงผลการเรียน (ปพ.1) ในช่องผลการทดสอบระดับชาติ แม้ว่าจะไม่ถูกนำมาคิดเป็นสัดส่วนของผลการเรียนก็ตาม

นโยบายดังกล่าวถือเป็นการละเมิด สิทธิสมัครใจของนักเรียนในการเลือกสอบ O-NET เพราะถึงแม้จะยังไม่มีการบังคับให้สอบอย่างเป็นทางการ แต่การกำหนดให้ผลคะแนนต้องถูกบันทึกลงในเอกสารทางการศึกษา ย่อมสร้างแรงกดดันทางอ้อมให้กับนักเรียนและสถานศึกษา ซึ่งขัดแย้งกับเจตนารมณ์เดิมของกระทรวงศึกษาธิการเองที่ระบุว่า O-NET เป็นการสอบโดยสมัครใจและไม่มีผลต่อการศึกษาในอนาคต

เราจึงต้อง ออกมาปกป้องสิทธิของนักเรียน เพื่อให้มั่นใจว่า สิทธิในการเลือกสอบ O-NET จะยังคงเป็นของนักเรียนโดยแท้จริง และจะไม่มีนโยบายที่ใช้กลไกบีบบังคับทางอ้อม

 

ปัญหา

1. กระทรวงศึกษาธิการเคยประกาศว่านักเรียนสามารถเลือกสอบ O-NET ได้ตามสมัครใจ แต่ขณะเดียวกันก็มีคำสั่งให้สถานศึกษาบันทึกผลสอบลงในเอกสารทางการศึกษาของนักเรียน แม้จะระบุว่า O-NET ไม่มีผลต่อการพิจารณาผลการเรียน แต่การบันทึกผลคะแนนลงในเอกสารทางการศึกษาอาจเปิดโอกาสให้มีการนำไปใช้โดยหน่วยงานอื่น เช่น มหาวิทยาลัย หรือสถานประกอบการ ในอนาคต 
2. แม้จะไม่มีการบังคับให้สอบ O-NET โดยตรง แต่เมื่อผลคะแนนถูกนำไปบันทึกในเอกสารทางการศึกษา ก็อาจทำให้ นักเรียนรู้สึกว่าจำเป็นต้องสอบเพื่อป้องกันผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต และสถานศึกษาหลายแห่งอาจตีความว่านโยบายนี้เป็นการ กระตุ้นให้ส่งนักเรียนเข้าสอบ O-NET มากขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่การกดดันให้นักเรียนเข้าสอบโดยไม่ได้สมัครใจจริง ๆ รวมถึงนักเรียนบางคนอาจถูกผู้ปกครองหรือครูบังคับให้สอบเพราะ เกรงว่าการไม่เข้าสอบจะมีผลเสียในอนาคต
3. นักเรียนที่มีข้อจำกัดทางเศรษฐกิจหรืออยู่ในพื้นที่ห่างไกล อาจไม่ได้รับโอกาสในการเตรียมตัวสอบอย่างเท่าเทียมกับนักเรียนในเขตเมือง ซึ่งทำให้คะแนน O-NET ของพวกเขาอาจต่ำกว่าค่าเฉลี่ย ส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์ทางการศึกษาโดยรวม และโรงเรียนบางแห่งอาจใช้นโยบายนี้เป็นเกณฑ์ในการคัดกรองนักเรียน เช่น ใช้ O-NET เป็นปัจจัยหนึ่งในการพิจารณารับนักเรียนเข้าเรียนในระดับชั้นที่สูงขึ้น แม้ว่าจะไม่ได้ถูกกำหนดโดยกระทรวงศึกษาธิการโดยตรง ซึ่งรวมถึงนโยบายนี้อาจ เพิ่มความเหลื่อมล้ำในระบบการศึกษา เพราะทำให้นักเรียนที่ไม่สามารถทำคะแนน O-NET ได้ดีถูกมองว่า “มีคุณภาพต่ำกว่า” ทั้งที่ความสามารถของนักเรียนควรได้รับการประเมินในมิติต่าง ๆ ที่หลากหลายมากกว่าการสอบเพียงครั้งเดียว

 

ข้อเรียกร้องของแคมเปญ

เพื่อให้เกิดการคุ้มครองสิทธิของนักเรียนและรักษาความยุติธรรมในระบบการศึกษา เราขอเรียกร้องให้กระทรวงศึกษาธิการและสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ดำเนินการดังต่อไปนี้

1. ยกเลิกนโยบายบังคับบันทึกผลสอบ O-NET ในระเบียนแสดงผลการเรียน (ปพ.1) เพื่อป้องกันแรงกดดันที่อาจเกิดขึ้นกับนักเรียนและสถานศึกษา
2. ยืนยันหลักการว่าสอบ O-NET เป็นสิทธิสมัครใจอย่างแท้จริง และไม่มีการกำหนดแนวทางใด ๆ ที่อาจใช้เป็นกลไกบังคับทางอ้อมให้ต้องเข้าสอบ
3. รับฟังความคิดเห็นของนักเรียน ครู และผู้ปกครอง ก่อนมีการออกนโยบายใหม่ที่ส่งผลต่อสิทธิของนักเรียน
4. กำหนดมาตรการป้องกันไม่ให้สถานศึกษานำคะแนน O-NET ไปใช้เป็นเกณฑ์คัดกรองนักเรียนหรือใช้ในทางที่ส่งผลเสียต่อโอกาสทางการศึกษา

 

ร่วมกันส่งเสียงของเรา !!

เราต้องการให้ทุกคนร่วมกันแสดงพลังเพื่อหยุดยั้ง การคุกคามสิทธิสมัครใจของนักเรียนในการสอบ O-NET โดยคุณสามารถช่วยได้ผ่านช่องทางต่อไปนี่

✅ ลงชื่อสนับสนุนแคมเปญของเรา – ร่วมลงชื่อในคำร้องเพื่อส่งไปยังกระทรวงศึกษาธิการ

✅ เผยแพร่ข้อมูลนี้บนโซเชียลมีเดีย – แชร์แคมเปญนี้ผ่าน Facebook, Twitter, Instagram และ TikTok พร้อมติดแฮชแท็ก #หยุดบังคับONET #สิทธิการศึกษาของนักเรียน

✅ เข้าร่วมกิจกรรมรณรงค์ – เรากำลังจัดกิจกรรมแสดงพลังนักเรียนทั่วประเทศ เพื่อตอกย้ำข้อเรียกร้องของเรา

สิทธิทางการศึกษาเป็นของนักเรียนทุกคน เราต้องไม่ยอมให้ระบบที่ไม่เป็นธรรมเข้ามาจำกัดอนาคตของพวกเรา!!!

#หยุดบังคับONET

#สิทธิการศึกษาของนักเรียน

#การศึกษาเพื่ออนาคต ไม่ใช่เพื่อคะแนน