หลายครั้งๆ ที่เราเห็นข่าวการนำผู้ต้องหาไปทำแผนประกอบคำรับสารภาพ และถูกรุมประชาทัณฑ์จนเป็นเรื่องปกติ จนทำให้เกิดวัฒนธรรม "กฎหมู่อยู่เหนือกฎหมาย" และสังคมได้ตราหน้าพวกเขาเหล่านั้นว่าเป็นผู้กระทำความผิด ทั้งๆ ที่พวกเขายังถือเป็นผู้บริสุทธิ์ตามกฎหมาย 
จากเหตุการณ์ดังกล่าวจึงนำไปสู่คำถามที่ว่า...

"การทำแผนประกอบคำรับสารภาพมีความจำเป็นและยุติธรรมต่อผู้ต้องหาแล้วหรือไม่?"

------------------------------------------------
คุณรู้หรือไม่ว่าการทำแผนประกอบคำรับสารภาพคืออะไร?

เมื่อมีการกระทำความผิดเกิดขึ้นและผู้ต้องหาให้การรับสารภาพในชั้นสอบสวน ผู้ต้องหาส่วนมากมักต้องไปทำ "แผนประกอบการรับสารภาพ" หรือ "แผนประทุษกรรม" ซึ่งคือ การที่ตำรวจนำผู้ต้องหามาแสดงขั้นตอนต่าง ๆ ในการกระทำความผิดและทำบันทึกไว้ โดยให้ผู้ต้องหาลงชื่อในบันทึกนั้น

ทั้งนี้ การทําแผนประกอบคํารับสารภาพในประเทศไทยตามสภาพที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ไม่เพียงแต่เป็นเรื่องที่ กระทบกระเทือนต่อสิทธิและเสรีภาพของผู้ต้องหา เท่านั้น ยังเป็นการปฏิบัติที่ขัดต่อ หลักความบริสุทธิ์ของผู้ต้องหา ที่ได้รับการสันนิษฐานว่า เป็นผู้บริสุทธิ์ จนกว่าจะพิสูจน์ว่าเป็นผู้กระทําผิดจริง ซึ่งเป็นสิทธิที่ได้รับการรับรองและคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ

แม้ผู้ต้องหาจะได้ให้การรับสารภาพและให้ความยินยอมในการจัดทําแผนประกอบคํารับสารภาพ แต่ความจริงการที่ผู้ต้องหาให้การรับสารภาพก็อาจรับสารภาพด้วยเหตุผลต่างๆ มากมาย รวมทั้งอาจกลับคําให้การเสียเมื่อใดก็ได้ ซึ่งหากคดีนั้นไม่มีหลักฐานที่เพียงพอ ศาลอาจยกฟ้องจำเลยได้

"การทำแผนประกอบคำรับสารภาพจึงไม่ส่งผลต่อบทลงโทษ"

เมื่อเทียบกับในต่างประเทศบางประเทศแล้ว กฎหมายไม่อนุญาตให้นำผู้ต้องหาไปทำแผนประกอบคำรับสารภาพอย่างสิ้นเชิง เช่น เยอรมนี เพราะถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน และบางประเทศถึงแม้จะสามารถทำแผนประกอบคำรับสารภาพได้ แต่ไม่อนุญาตให้สื่อนำเสนอข่าวอย่างครึกโครม โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกามีข้อห้ามนำเสนอข่าวที่เป็นการแสดงชัดว่าผู้ต้องหาเป็นผู้กระทำความผิดหรือบริสุทธิ์

การทำแผนประกอบคำรับสารภาพในประเทศไทยจึงแสดงให้เห็นว่า นอกจากเป็นการประจานผู้ต้องหาแล้ว ยังเป็นการละเมิดสิทธิของผู้ต้องหาหลายรายโดยเฉพาะในด้านร่างกาย จนบางรายได้รับบาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิต 

ซึ่งต้นเหตุของเรื่องนี้ ก็เพราะ “ระเบียบ” ที่มีอยู่ไม่ชัดเจน

---------------------------------------------------
แล้วเราจะแก้ปัญหานี้ได้อย่างไร?
พวกเราเชื่อว่า เรื่องแบบนี้ ไม่ควรเกิดขึ้นกับใครเลย แม้ในปัจจุบันจะมีการกำหนดระเบียบตำรวจ เลขที่ 419/2556 ว่าด้วยเรื่องข้อกำหนดในการทำแผนประกอบคำรับสารภาพของผู้ต้องหาไว้ก็ตาม แต่ระเบียบดังกล่าวกลับไม่มีความชัดเจนและไม่สามารถบังคับใช้ได้จริงในทางปฏิบัติ

ดังนัั้นเราจึงจะจัดทำหนังสือเรียกร้องเพื่อคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาในคดีอาญาต่อผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ โดยมีข้อเรียกร้อง ดังนี้

1. ในการทำแผนประกอบคำรับสารภาพในที่เกิดเหตุ ไม่ควรมีผู้ไม่เกี่ยวข้องและสื่อมวลชนเข้ามาในสถานที่ที่ทำแผนประกอบคำรับสารภาพหรือบันทึกภาพของผู้ต้องหา
2. การทำแผนประกอบคำรับสารภาพต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้ต้องหาโดยจัดพื้นที่ในการทำแผนประกอบคำรับสารภาพให้เหมาะสม โดยควรให้มีเพียงพนักงานสอบสวนผู้เกี่ยวข้องและผู้ต้องหาเท่านั้น
3. การทำแผนประกอบคำรับสารภาพต้องเกิดจากความสมัครใจของผู้ต้องหา และความสมัครใจนั้นต้องมีอยู่ตลอดการทำแผนประกอบคำรับสารภาพ
4. คดีทั่วไป ไม่ร้ายแรงถึงขนาดกระทบต่อความปลอดภัยของสาธารณชน ผู้ต้องหาต้องถูกปิดบังใบหน้าและชื่อสกุลจริงของผู้ต้องหาในขณะทำแผนประกอบคำรับสารภาพ
5. พนักงานสอบสวนไม่ควรนำผู้ต้องหาไปทำแผนประกอบคำรับสารภาพในที่เกิดเหตุในกรณีที่ไม่มีความจำเป็น แม้ผู้ต้องหาจะให้ความยินยอมก็ตาม
6. ในการทำแผนประกอบคำรับสารภาพ ต้องมีกฎหมายหรือระเบียบกำหนดมาตรการความปลอดภัยขั้นต่ำของผู้ต้องหาให้ชัดเจน

---------------------------------------------------
แล้วคุณจะช่วยให้ระบบนี้เป็นจริงได้อย่างไร?

เราจึงอยากให้คุณร่วมลงชื่อสนับสนุนในแคมเปญนี้ เพื่อผลักดันให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติกำหนดระเบียบในการรักษาความปลอดภัยของผู้ต้องหาระหว่างทำแผนประกอบคำรับสารภาพให้ชัดเจนและคำถึงสิทธิของผู้ต้องหาให้มากขึ้น

เพื่อ
ยุติการรุมตี(น)ผู้ต้องหาระหว่างการทำแผนประกอบคำรับสารภาพ

ขอแสดงความนับถือ

กลุ่มนักศึกษาคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ติดตามความเคลื่อนไหวในการ "หยุดรุมตี(น)ผู้ต้องหาระหว่างทำแผนประกอบคำรับสารภาพ" ได้ที่ รุมประชาทัณฑ์ ถูกต้อง หรือ ถูกใจ