YOZGAT LİSESİ TBMM'DEN ŞEREF MADALYASI İSTİYOR

0 have signed. Let’s get to 200!


YİĞİTLER HARMAN, YOZGAT LİSESİ'NE ŞEREF MADALYASI TALEBİMİZ. 

Birinci Dünya Savaşının sona ermesi üzerinden yüz yıl geçmiş olmasına rağmen Yozgat Mekteb-i Sultani öğrencilerinin kahramanlığı Devletimiz Türkiye Cumhuriyeti yöneticileri tarafından hak ettiği ilgi ve taltiflerden mahrum kalmıştır. 

Hem Birinci Dünya Savaşında, hem de Kurtuluş Savaşında yüzlerce öğrencisiyle vatan müdafaasında bulunan,1910 yılında kurulan  Yozgat Mekteb-i Sultani Futbol takımını da Şehit vererek, tarihin tozlu sayfalarında unutulan Yozgat Lisesine Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından özellikli liseler arasına alınması ve Şeref Madalyasıyla onurlandırılmasını istiyoruz.

 

 

 

 YİĞİTLER HARMANI; “YOZGAT MEKTEB-İ SULTANİ”Sİ

(YOZGAT LİSESİ)    

Hazırlayan; Arş Yazar Osman KARACA  
Yozgat şehri, 16. yüzyılın ikinci yarısında 15-20 hanelik küçük bir köy iken, 18. yüzyılın ikinci yarısında Çapanoğulları tarafından yapılan imar ve iskan faaliyetleri sonucu, 19. Yüzyılın başlarında on binden fazla nüfusu barındıran küçük fakat mamur bir kasaba haline gelmiştir. Yapılan araştırmalar, Yozgat merkezinde 17 medresenin varlığını ortaya koymuştur. 1830 yılında nüfusu 15.000 olan Yozgat, 1914 yılında ise 77.187 nüfusa ulaşmıştır. Yozgat şehirleşme sürecine eşdeğer olarak eğitim kurumlarını da geliştirmiştir. Yozgat’ın şehirleşme sürecine katkıda bulunan en eski eğitim kurumu 1753 yılında Abdülcabbarzade Çapanoğlu Ahmet Paşa tarafından yaptırılan Demirli Medresesi ile kütüphanesi olmuştur. Bu medreseden sonra yine Çapanoğulları'nın katkıları ile Yozgat’ta eğitim ve öğretim faaliyetleri gelişme göstermiştir. Nitekim, 1861 yılında Yozgat’a gelen seyyahlardan George Perrot’un verdiği ilginç bir örnek Çapanoğulları'nın eğitime verdiği önemi göstermesi açısından dikkat çekicidir. Perrot’un, Ankara’da karşılaştığı bir gayrimüslim doktorun İtalya’da yaptığı eğitiminin masraflarını Çapanoğlu Süleyman Bey karşılamıştır. Perrot bunu öğrendiğinde çok şaşırdığını ifade etmiştir. Çapanoğulları'nın hizmetinde bir çobanının yazdığı bir arzuhal (dilekçe) ile ipten adam aldığı dilden dile söylene gelmiştir. Bir dönem, Bozoklu (Yozgatlı) denilince Çarıklı diplomat olarak adlandırılırmıştır. 1856 yılında Sultan Abdülhamit Han’ın  Islahat Fermanı ve eğitim politikasının bir sonucu olarak  eğitim alanında da birçok işler yapılmıştır. Bunların başında da Müslüman ve gayrimüslim değişik düşünce ve inançtaki bütün Osmanlı tebaasının memleket hizmetlerinde eşit şartlarla sorumluluk alabilecek bir seviyede yetişmesi, bu sayede büyük bir Osmanlı birliğinin yaratılması ve batı irfanı ile beslenmiş aydın bir sınıfın bir an önce meydana gelmesi zarureti kendini kuvvetle hissettirmeye başlamıştır. Ancak sübyan ve rüştiye okullarında müslim ve gayrimüslim çocukların birlikte okutulması sakıncalı görüldüğünden, bu işin daha çok yükseköğretim kademelerinde yapılması uygun görülmüştür. Fakat batı memleketlerindeki bünye ve seviyede böyle bir ortaöğretim basamağı Osmanlı’da henüz mevcut değildi. Bu durumda, her zaman müracaat edilen Fransız modeline başvurulmuştur. Bu düşünce doğrultusunda Paris’te bir Mekteb-i Osmani açılmış, ancak istenilen netice alınamamıştır. Bu düşüncelere binaen, rüştiye üstü lise öğrenimi veren ve Tanzimat’ın sembolü olan okullardan ilki “Galatasaray Sultanisi” adıyla 1 Eylül 1868 de İstanbul’da açılmıştır. 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi de her vilayetin merkezi olan şehir ve kasabada bir Mekteb-i Sultani açılmasını istiyordu. Sultan Abdülaziz Han'ın Avrupa seyahatinde görerek etkilendiği ve Osmanlı ülkesinde de açılmasını istediği Fransız Liseleri modelinde açılan üst düzey okullara bundan da esinlenerek Mekteb-i Sultani denilmiştir. “Sultani”, “Sultaniye”, denmesinin anlamı; Sultana, Hükümdara ait, Sultanla, Hükümdarla ilgili demektir. Bu mekteplerin açılış ve tedrisat tarzı Maarif Nezareti Tarihçe-i Teşkilatı’nda şu cümlelerle anlatılır: “Hidemat-ı devletin her nev’ine kesb-i i liyakat ve mekatib-i aliyede ikmal-i malumata tahsil-i liyakat eylemek üzere Avrupa liselerine muadil ve Fransız mektepleri programın tahsil-i ve Fransız mektepleri programına mutabık olup, Türkçe ve Fransızcanın aynı derece tedris edilmesi gayesiyle açılmıştır.”

Yozgat Mektebe-i Sultanisinin yapımına 1891 yılında başlanmıştır. 1893 tarihli Ankara Vilayeti ile Maarif Nazareti’nin yazışmasından anlaşıldığına göre, Ankara İdadisi ile birlikte açılmasına karar verilmiştir. Ankara İdadisi'nin inşaatı bir hayli ilerlemiş olmasına karşın, Yozgat İdadisi'nin yapımına da devam edildiği ancak inşaatın yeterli hızda yapılmadığı, bu arada Kayseri İdadisi'nin temelinin de atıldığı belirtilmiştir. Binanın tamamlanamaması, aslında ödenek sorunundan kaynaklanmıştır. Maarif Nezareti’nin Ankara Valiliği'nden, Yozgat ile birlikte Kayseri ve Ankara İdadi binalarının durumlarını, ne kadar masrafa ihtiyaç olduğunu sormasına rağmen cevap alınamamıştır. Bu nedenle, 3 Eylül 1892 (22 Ağustos 1308) tarihinde yeni bir yazı yazma gereği duyulmuştur. Nitekim Nezaret, 7 Ekim 1893 (25 Eylül 1309) tarihinde Yozgat ile birlikte İdadi binalarının inşaatları devam eden Çankırı, Kırşehir, Kayseri, Bitlis, Amasya, Hakkari Sancakları'nın bağlı oldukları Vilayet Maarif Müdürlüklerine ayrı ayrı yazılar göndererek; inşaatların durumu ve ihtiyaç duyulan ödeneklerin miktarlarını bildirmelerini istemiştir.

İnşaat bitirilemeyince, 1895 yılında Yozgat’ın merkezindeki “Tonusluoğlu Konağı” kiralanmak suretiyle İdadi olarak eğitime başlamıştır. 1894-1895 yılı kayıtlarına göre bu İdadi'nin öğrenci sayısı 85, memur ve öğretmen sayısı ise 13 kişi imiş. Tonusluoğlu Konağı'nda eğitime başlanmışsa da Kasım 1898 senesinde, Yozgat’a uğrayan Anadolu Islahatı Umum Müfettişi ve Sultan II. Abdülhamit’in Seryaveri Müşir Çapanoğlu Ahmet Şakir Paşa okul inşasında ilerleme olmadığına inşaatı duran mektebin yapılmış olan bölümlerinin de harap olmaya yüz tutmuş olduğuna bizzat şahit olmuştur. Bu durumu Amasya’dan gönderdiği 24 Kasım 1894 (17 Teşrin-i Sani 1314) tarihli mektupla Maarif Nazırı'na bildirir. 

Bu konu İstanbul da İbrahim Hakkı Paşa Hükümeti zamanındaki Meclis-i Mebusan’da da gündeme getirilmiştir. 9 Mayıs 1910 tarihli görüşme tutanaklarında Yozgat Lisesi inşasının hala bitmemiş olduğunu öğreniyoruz.

ÇAPANOĞLU EDİP BEY  (Yozgat) — Bu mektebin 25 sene evvel inşasına başlanmış, inşaat nısıf (yarı) derecesine gelmişken, devr-i sabıkta nasılsa tatil edilmiştir. Geçen seneye kadar kalmıştır, geçen sene mutasarrıf-ı sabık keşfiyatı yaptırıp, itmam-ı inşaatı için keşif namesini, resmini Maarif Nezaretine göndermiştir. Maarif Nezareti kabul etmiş, 100 bin kuruş tahsisat vermiştir. O tahsisat ile inşaata başlanmış, 30 bin kuruş sarf edilmiştir. Bu sene bütçe çıkıncaya kadar inşaat teehhür etmemek üzere Nisan muvakkat bütçesinden verilmiştir. Şimdi, 210 000 kuruş da bu fevkalade bütçe ile verilecek olursa, ikmal edilebilecektir. Ancak verilen paralar tehir edilecek olursa harap olacaktır ve birkaç bin lira mahvolacaktır.

MUSTAFA ZİYA BEY (Sivas) — Memuriyet dolayısıyla Yozgat'ta bulundum, Yozgat İdadisi ki, devr-i sabıkta başlamış, binası cesim natamam kalmıştır. Abdullah Azmi Efendi biraderimiz orada bulunmak lazım gelse de onun vaziyetini, halini görse cidden müteessir olur. Öyle âli bir mektebe mahsus bir binanın öyle natamam bir halde bırakılmasına kimsenin vicdanı kail olamaz. Kimse tecviz etmez, bunu yaptırmak taht-ı vücûbtadır.

REİS — Bakınız Ziya Bey buralı olmadığı halde müdafaa ediyor.

İnşaatın uzun yıllar alması, Yozgat halkını da gayrete getirmiş, inşaatın bir an evvel bitmesi için seferber olunmuş, binanın taşları Divanlı Köyü, Çiçekdağ ve Büyüknefes Köyü'nden getirilmiştir. Daha önce Askerlik Şubesi olarak kullanılan tarihi bina da aynı tarihte yapılmıştır. Divanlı Köyü ve Çiçekdağ tarafından kağnılarla getirilen taşların her seferde bir miktarı, yol güzergâhında bulunan Şefaatli ve Kazlıuşağı Köyü'nde bırakılarak kağnıların yükü azaltılmış hem hayvanların dinlenmesi sağlanmış hem de önceden planlandığı gibi bu köye cami yapılmıştır. Mektebin 174.396 kuruşluk masrafı devlet tarafından karşılanmıştır. 1909 yılında inşaatının kısmen tamamlanmasının ardından bu binaya taşınmıştır 

   1905-1908 yılın istatistiklerine göre Yozgat şehrinde ilk, orta ve lise okullarının durumları şu şekilde belirtilmiştir:

 

Bu okulda, Müslümanlarla Ermeniler eşit haklara sahip olarak eğitim görme imkânı kazanmışlardır. Nitekim, 1914 yılı Maarif Salnamesi’ne göre Yozgat İdadisi’nde 413 Müslüman 5 Ermeni öğrenci bulunmaktadır.

Yozgat lisesi “Mektebe-i Sultani”nin Kahraman öğrencileri Çanakkale ve Kurtuluş savaşında destan yazdılar.

1914 yılında seferberliğin ilanıyla, eli silah tutabilen herkes askere alınıyordu. Yozgat Mektebi Sultani öğrencilerinin tamamı zorunlu olmadıkları halde Yozgat askerlik şubesine koştular. Yaklaşık 200 kişi gönüllü olarak Birinci Cihan Harbine gitmiştir. O tarihte eğitimli kişiler “İhtiyat talimi” görerek yedek subay vazifesiyle cephelerde görev aldılar. 1915 öğrenim yılı başladığında Sultani öğrencilerinin hiçbirinin okula gelmediği görüldü. Bu durumda okulun lise kısmı kapatılarak Yatılı İdadiye çevrili.                                                                                                         

2011 Yılında Yozgat Lisesi arşivlerinde yaptığım araştırmalar neticesinde, 1914-1915 yılına ait liseli öğrencilerin hiçbirinin okuluna devam etmediğini gördüm. Bu yıllarda Yozgat Lisesi'nde okuyup da savaşa katılanların savaş sona erdikten sonra tasdikname almak için Yozgat Lisesi'ne yazmış oldukları bazı müracaat dilekçelerine rastladım. Bu dilekçelerden birisinde şöyle yazmakta; “Mektep Müdürlüğüne, 92 numarada mukayyet Priştineli 313 lü Aptullah oğlu Beyazit adlı Bozok Lisesi 12. Sınıf talebesinden iken teşrini evvel 331 de Erenköy ihtiyat zabit namzetleri talimgâhına çağrılarak mektepten ayrıldım ve emsalimle beraber lise mezunu sayıldık. Harbiye mektebine iştirak için tahsil vesikası istenmekte olduğundan mezkûr mektepten tahsilim derecesini gösterir vesikanın celbini istirham ederim efendim”. 22/4/1910 9. numaralı jandarma müzalim Pul ve imza.

 TBMM tutanaklarında da Yozgat Mektebe-i Sultani ve öğrencilerinin durumunu Yozgat Mebusu Süleyman Sırrı Bey şöyle anlatmaktadır:

TBMM Maarif “Milli Eğitim” bütçe görüşmeleri tutanağı. î : 148 10.2.1337 (1921)

SÜLEYMAN SIRRI BEY (Yozgad) — Sırrı Paşa merhum Ankara Valisi iken Ankara'ya merbut Kırşehri, Yozgad, Çorum Livaları'nda birer mektep binasına başlanmıştı. Bu meyanda, Yozgad'da inşasına başlanılan mektep, 1326 senesine kadar natamam (tamamlanmadan) bırakılmıştır. 1326 senesinde memleket halkı binlerce lira sarf ederek bu mektebin inşasını ikmal etti ve bununla beraber bütün levazımı tedrisiye ve leyliyesi ikmal edilmek suretiyle leyli mektep küşad edildi.

Bilâhare bu mektep, sultaniye ifrağ edildi. Bu Sultan Mektebi'ne Selanik'ten gelen Selanik Sultani talebesi Konya'dan naklen geldi. Mektebin 600 mevcudundan 200'ü sırf leyli idi. Yozgad Mektebi Sultanisi seferberlikte 100'ü mütecaviz efendiyi orduya ihtiyaç zabiti vermiştir. Bugün mektebin bilcümle malzemesi mevcut olduğu halde leyli kısmının ilgasındaki maksat anlaşılamadı. Bendeniz talebenin gerek şerait-i hayatiyesi, gerek şerait-i sıhhiye ve iaşesi nokta-i nazarından tadat edilen şu beş mektebe nazaran daha ziyade muvafi bulunan Yozgad Sultanisinin iadesini Hamdullah Bey'den bilhassa rica ederim.

Atatürk’ten Çapanoğlu Şekip Bey’e Madalya beratı;                                                                                       

Şekip Bey, Çapanoğlu Edip Bey'in oğludur. Babasının Meclis-i Mebusan’daki görevi sona erince Yozgat’a dönerler. 1920 yılında Yozgat’ta vuku bulan olaylardan sonra Ankara’ya götürülen aile, Şekip Bey'i askere uğurlar. Kurtuluş Savaşı'nda Mülazım-ı Sani olarak eğitim görür ve soluğu cephede alır. Kurtuluş Savaşı'nda gösterdiği üstün başarılar neticesinde, TBMM tarafından verilen bir kararla 42 kişiye madalya verilmesi kararlaştırılır. Bu kırk iki kişi içerisinde Çapanoğlu Şekip Bey de vardır. TBMM Başkanı; Mustafa Kemal Paşa imzasını taşıyan madalya beratının aslı, Çapanoğlu aile arşivindedir.

 

   

 

 

Sol başta oturan Şehit Mustafa Şefik Bey

Yozgatlı öğrenci ise  ŞEHİT MUSTAFA ŞEFİK BEY (ÇİÇEK) idi. Resimde solda oturan. Seferberliğin ilanıyla gönüllü olarak İhtiyat Zabiti Talimgâhı'na yedek subay olarak başlamış, Filistin ve Trablusgarb Cepheleri'nde savaşmış, Üsteğmen rütbesiyle katıldığı Kurtuluş Savaşı'na Zabit Namzeti iken Bursa-Kestel- Acıelma Köyü'nde, Yunanlı üst düzey on iki subay ve askerini katlederek, kahraman bir şekilde şehadete yürümüştür. Mezarı Bursa-Kestel-Aksu Köyü'ndedir.

Bir diğer Yozgat Mektebe-i Sultani öğrencisi kahramanımız KÂZIM ARGUVANLIGİL, hayatını şu şekilde anlatmaktadır;  ”1312 (1896) yılında Divriği'n Bedesten mahallesinde doğdum. Muhacereti müteakip Konya Muhacirin İdadisi ve Yozgat Sultanisi'nde tahsilime devam ederek, Yozgat Sultanisinden 1330 (1914) yılında Harp Okulu’na girmek suretiyle şerefli askerliği meslek tuttum. Muvazzaf zabit namzetliğiyle 8 Ekim 1330’dan (1914) itibaren katıldığım Birinci Dünya Harbi’nde Çanakkale, Sina-Filistin Cepheleri'nin bütün muharebelerine girdim.

Çanakkale’nin Arıburnu Cephesi'nde 19 Mayıs 1331 (1915) büyük taarruzunda sol kolumdan, Sina Cephesi'nin ikinci Gazze muharebesinde sağ kürek ve böğrümden yaralandım ve büyük harbin en son kıtası olan 16.Tümen Hücum Bölüğü peşinde muhtelif muharebeler vere vere çekilebildiğim Şam yakınlarında, 31 Eylül 1334 (1918)’te İngilizlere esir düşmek bahtsızlığına uğramak suretiyle üsteğmenliğim sona erdi. 1335’te Mısır’daki esaretten dönüşümden sonra atandığım Tekirdağ’daki kıtamla 1336 (1920) Trakya Harekâtına da katıldım. Neticede kıta başında Bulgaristan’a iltica ederek bir müddet sonra İstanbul’a kaçtım ve oradan İstiklâl Savaşı’na da katılarak 1338 (1922) Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin büyük zaferinde anayurttan sürüp attığımız düşmanın peşini kıta ile kovalamak zevkini tattım ve 31 Ağustos 1338 (1922)’den itibaren yüzbaşı oldum.”

1340, 1341 (1924, 1925) yılında Harp Okulu tahsilimi ikmal ile 1926’da Harp Akademisi’ne girdim ve 1929’da mezun oldum. Müteakiben kademelerle 30 Ağustos 1928’den itibaren Binbaşı oldum.

1930 yılından sonra, sırasıyla Yarbay, Albay rütbeleriyle Erzincan, Sarıkamış, Kars Garnizonlarıyla Harp Okulu, Jandarma Genel Komutanlığı, Bursa Garnizonu, Beykoz, Çatalca bölgelerinde muhtelif kurmay ödevlerinde, tabur alay komutanlıkları kademlerindeki hizmetleri de yaparak Haziran 1946’da Ordu Kurmay Başkanlığı’na atandım.

30 Ağustos 1946’da Tuğgeneralliğe yükselerek Ordu Kurmay Başkanlığı görevini bir müddet daha ifadan sonra 8 Nisan 1947’den itibaren Tümen Komutanlığı vekâletiyle kıta başına getirildim ve 30 Ağustos 1940’ta Tümgenerallikle vazifeye devam ettim.”

Büyük Harp'te harp madalyası, kılıçlı gümüş liyakat madalyası ve altın kılıçlı nişan -İstiklâl madalyası- aldım. 

1916 yılında Yozgat’ta yatılı orta öğrenime başlayan ve o tarihteki Yozgat Lisesi'ni ve Yozgat’taki yaşamını aldığı notlarıyla “Bir Lise Öğrencisinin Milli Mücadele Anıları” (1970) adlı kitabında ölümsüzleştiren Yozgat Mektebe-i Sultani öğrencisi, ORD. PROFESÖR HIFZI VELDED VELİDEDEOĞLU da şöyle anlatmaktadır.

“Yozgat Lisesi'ne yatılı olarak gittim. 1914 yılında seferberliğin ilan edilmesiyle, okulumuzun lise bölümü öğrencileri Çanakkale Cephesi'ne gönüllü olarak yazılmışlar ve lise kısmı kapatılmıştı. O tarihte Yozgat Lisesi öğrenim ve öğretim bakımından güçlü bir okuldu. Çünkü, Balkan Savaşı'nda kaybettiğimiz Üsküp İli'nin çok değerli öğretmen kadrosuyla açılmış bir lise idi.  Öğretmenlerle birlikte babaları Balkan Harbi'nde şehit düşmüş çocuklar da bu liseye parasız yatılı olarak gönderilmişlerdi.

Çanakkale Zaferi'ni çok iyi biliyorum, Mustafa Kemal’in Osmanlı Paşası giysili portresini daha Yozgat’ta iken resimli bir dergide görmüştüm. Savaşın gidişatını Ajans haberleri ile izlerdik. Düşmanımızla savaş ortağı olan Romanya’nın merkezi Bükreş, Almanlar tarafından zapt edildiği zaman Yozgat’ın sokaklarında dolaşmış, savaş tutsağı olan İngilizlerin oturduğu binaların önünde durup türlü marşlar söylemiştik.

Yozgat’taki öğretmenlerimizin çoğu milliyetçiydi. Zaten ilkokuldan beri, İttihat ve Terakki Partisi’nin ülkede estirdiği milliyetçilik havası içinde yetiştiğimizden, öğretmenlerimizin bu doğrultudaki, hatta ırkçılık yönündeki düşünce aşıları ile Orta Asya, Turan akınları ve akıncılık, binicilik ve Bozkurt söylencelerine yüzünü hiç görmediğimiz, tadını hiç bilmediğimiz Türk içkisi kımıza, oba ve kağan öykülerine bayılırdık. Okulumuzun laboratuvar niteliğinde olan doğa bilimleri dersliğine, Almanya’dan bu bilimlerle ilgili birçok tablo, renk renk grafik, bir sürü küçük makine gelmişti. Bizi o laboratuvara götürsün diye doğa bilimleri öğretmenimiz, Salih Şevket Bey’in derslerini sabırsızlıkla beklerdik. Biz, yatılı öğrenciler, sabah kahvaltısında mercimek çorbası, yemeklerde ise kuru fasulye ve bulgur pilavı verildiği günler sevinirdik, hele bir de üzüm hoşafı çıkarsa sevincimiz ikiye katlanırdı. Ekmek kara, kimi zaman içi çamur gibi çıktığından yalnız kabuklarını yiyebilirdik. Onu da bulamayıp süpürge tohumu, hatta bir gün öğle ve akşam sadece haşlanmış kara kabak yediğimiz olmuştu. Sınıflar petrol lambalarıyla aydınlatılırdı. Gece etütlerinde, teneke kandiller içinde cızırtıyla yanan haşhaş yağının ışığında ders çalışırdık, iki öğrenciye bir kandil düşerdi.                                                                                                                         

Saç sobalarda yakılan odunlarla ısınırdık. Odun bulunmadığı günler de olurdu. O zaman el birliğiyle, lüzumsuz kağıt, karton, kırık cetvel tahtası gibi şeyler toplayarak sobayı doldurur, onun saman alevinden farksız, gürültülü yanışından fiziksel olarak ısınmasak da psikolojik ısınma duygusu ile avunurduk.  İstanbul’dan ve başka illerden parasız yatılı olarak sık sık şehit ve göçmen çocukları gönderilirdi. Öğretmenlerle birlikte babaları Balkan Savaşı’nda şehit düşmüş çocuklar da parasız yatılı olarak gönderilmişlerdi bu liseye. Öğretmenlerini daha önce Üsküp’ten tanıdıkları için Rumelili olmayı bir üstünlük ve ayrıcalık sayarlardı. Sınav veya ödev kâğıtlarında bile adlarını; “Serfiçyeli Recai”, “Ohrili Faik”, “Manastırlı Hilmi” biçiminde yazarlardı.                                                                                  

Biz Anadolulu öğrenciler ise bundan hoşlanmazdık. Böyle yatılı okullarda bir “Anadoluluk – Rumelilik” ayrımı doğmuştu. Bunun iyi yanı, derslerde hangi grubun daha iyi not alacağı düşüncesini aşılaması, kötü yanı ise bu ayrım yüzünden okulda sık sık kavga çıkması idi.

Doğu Anadolu’da savaş olanca sertliğiyle sürüyordu; Rusların işgal ettiği illerimizden, bütün Orta Anadolu’ya olduğu gibi Yozgat’a da perişan, bitkin, yersiz yurtsuz, yiyeceksiz, giyeceksiz kadınlar, çocuklar ve yaşlılardan oluşan birçok göçmen toplulukları gelmişti. Yozgat’taki “muhacirin idaresi” (Göçmenlik Bürosu), bunların derdine çözüm bulamıyordu. Nereden bulacaktı?”

 

Yozgat’ta ilk futbol takımı da 1910 yılında Mektebe-i sultani öğrencileri tarafından kurulmuştur.

Yozgat lisesiyle alakalı diğer bir tarihi gerçek ise Yozgat Lisesi öğretmen ve öğrencileri tarafından ilk futbol takımının 1910 yılında kurulmuş olmasıdır.

 

Yozgat Mektebi Sultani futbol takımı, Mektep müdürü Bahattin Efendi ve Terbiye-i Bedeniye Muallimi Salih Şevket Efendi idaresinde öğrenciler eşliğinde kurulmuştur. Sultani Futbol takımının İlk formaları resimde de görüldüğü üzere; beyaz tişört üzerine muhtemelen kırmızı hilal resmedilmiş, belden diz kapağına kadar olan pantolondur.

 

 

Kaynaklar; Yozgat Lisesi Arşivleri, Meclis-i Mebusan t : 104 9 Mayıs 1327 C : 2  mv Süleyman Sırrı İçöz TBMM 2. Dönem, Hakkı Acun Çapanoğulları ve eserleri, Orhan Sakin Tarihten Günümüze BOZOK SANCAĞI ve YOZGAT, Hıfzı Vecded Velidedeoğlu- Bir Lise Öğrencisinin Milli Mücadele Anıları” (1970)

OSMANLI DEVLETİ ve BOZOK SANCAĞI (2000)Taha Niyazi Karaca Yozgat İdâdîsi,

Hasan Ali Yücel Türkiye’de Orta Öğretim 1994, II.

Mimar Çağrı GÜNTAN Abdülhamit Döneminde İmparatorluk İmajının Kamu Yapıları Aracılığı ile Osmanlı Kentine yansıtılması, Yüksek Lisans Tezi

İbrahim Caner TÜRK“Türkiye’de Orta Tahsil” Başlıklı Risaleye Göre Osmanlı İmparatorluğu’ndan Ulus Devlet Türkiye’ye İntikal Eden Ortaöğretim Mirası 

Baki Sarısakal Anadolu’da Kurulan İlk Futbol Takımları. Yozgat Lisesi Dergi, Folklorik Arş.

Sözlü kaynaklar: Yılmaz Göksoy, Faruk Coşkun, Çetin Kafağolu, Abdülkadir Çapanoğlu

 http://osmankaraca66.blogspot.com/2015/01/yigitler-harmani-yozgat-mekteb-i.html