ՀՀ վարչապետ Նիկոլ  Փաշինյանին,

            ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանին                                                         

            ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանին

            ՀՀ ԱԱԾ-ի տնօրեն Արմեն Աբազյանին

            ՀՀ ոստիկանության պետ  Վահե Ղազարյանին

            ՀՀ Գլխավոր Դատախազ Արթուր Դավթյանին

            ՀՀ ԳԱԱ նախագահ Աշոտ Սաղյանին

            ՀՀ Արագածոտնի մարզպետ Սերգեյ Մովսիսյանին

 

Վերջերս  մեծ վրդովմունքով տեղեկացանք, որ «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-յանը պատկանող ակադեմիկոս Պարիս Հերունու ռադիո-օպտիկական դիտակը (ՌՕԴ֊54/2.6) և հարակից տարածքը, մի քանի տարով վարձակալության է  տվել «Արմատ» ՀԿ-ին (վերջինիս տեղեկացմամբ),  և, որ այստեղ արդեն իսկ  սեպտեմբերի 10-12-ին կկայանա էլեկտրոնային երաժշտության փառատոն, և կկազմակերպվի քեմփինգ: Այնտեղ հիմա ակտիվ շինարարական աշխատանքներ են ընթանում՝ կառուցվում է մի քանի բեմ։  

Նշենք որ «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ն, որին պատկանում է գործիքը, վերջին 10 տարիներին էտալոնային համալիրների պահպանման և զարգացման համար պետությունից ստանալով տարեկան 45 մլն դրամ,  չի կատարել պահպանման իր ֆունկցիան, քանի որ  կառավարման շենքը և  հարակից կառույցները թալանվել են, այդ թվում՝ անհայտացել է աշխարհում եզակի էտալոնային համակարգը:  

Որ Հերունու աստղադիտակը ենթակա է վերազինման և շահագործման, դա փաստել են մի շարք արտասահմանյան էքսպերտներ, սակայն  «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ն  և  էկոնոմիկայի նախարարությունը, ում ենթակայության տակ է գտնվում ընկերությունը, խոչընդոտում են այդ գործընթացին և ինչ-ինչ պատճառով շահագրգռված չեն, որ այն աշխատի իր գործառույթների շրջանակում: Հակառակը, տարիներ շարունակ աստղադիտակը՝ որպես երաժշտական խմբերի հարթակ, տեսահոլովակների նկարահանման վայր, անվաչմուշկներով սահելու տարածք, տրամադրվում է ամենատարբեր կազմակերպություններին և այդ ամենը ալյումինից ստացած հայելային մակերեսի վրա, որի սալիկները հարթեցված և համակարգված են միկրոնների ճշտությամբ:

2020թ. Եվրոպական  հետազոտական կոնսորցիումի ռադիոինտերֆերոմետրիայի ինստիտուտի (VLBI ERIC (JIVE)) կողմից իրականացվել է   ՌՕԴ֊54/2.6 դիտակի ներկայիս տեխնիկական վիճակի, դրա վերականգնման և հետագա կիրառելիության վերաբերյալ հիմնական գիտատեխնիկական փորձաքննություն։  Այդ փորձաքննությանը մասնակցել են աշխարհի տարբեր ռադիոաստղադիտարանների փորձառու գիտնականներ Գերմանիայից, Ավստրալիայից, Շվեդիայից, Իսպանիայից, Միացյալ Թագավորությունից, Հայաստանից: Նրանք տվել են ճշգրիտ մասնագիտական եզրակացություն դիտակի գործածության, պիտանելիության, վերագործարկման հնարավորությունների մասին: 

Մասնագետները նշել են, որ Հերունու ռադիոօպտիկական դիտակը, ժամանակակից տեխնիկական պահանջներին համապատասխանեցնելու արդյունքում կգործի  գիտակրթական ասպարեզում, համաշխարհային ռադիոաստղագիտության և հեռավոր տիեզերական կապի բնագավառներում, նաև կդառնա Եվրոպական ռադիոինտերֆերոմետրական ցանցի բաղադրիչ։  

Նկատի ունենալով վերը նշվածը՝ մենք՝ հանրապետության մի խումբ գիտնականներ, մշակույթի գործիչներ, տարբեր կազմակերպություններ և անհատ քաղաքացիներ, հաշվի առնելով  կառույցի հսկայական նյութական արժեքը, որը կարող է փոշիանալ նմանատիպ կազմակերպությունների բիրտ ու կոպիտ միջամտություններից, դեմ ենք, որպեսզի աստղադիտակի տարածքում կազմակերպվեն նման միջոցառումներ: 

Ուստի պահանջում ենք՝

-          չեղարկել սպասվող միջոցառումը, և, առհասարակ, արգելել նման միջոցառումների կազմակերպումը գիտության օբյեկտում,

-          վերականգնել աստղադիտակը և ծառայեցնել գիտական ասպարեզի իր նպատակներին, ինչը շատ ավելի մեծ համբավ և եկամուտ կբերի Հայաստանի տնտեսությանը և կծառայի մեր  Հանրապետության պաշտպանության ոլորտում:  

 

«Քարահունջ հայագիտական կենտրոն» ՀԿ, «Փրկենք Պարիս Հերունու աստղադիտակը» նախաձեռնության խումբ և քաղաքացիներ 

------------------------------------------------------------------

             RA Prime Minister Nikol Pashinyan,

             Chairman of the RA National Assembly Alen Simonyan

             RA President Vahagn Khachaturyan

             RA NSS Director Armen Abazyan,

             RA Police Chief Vahe Ghazaryan

             RA Chief Prosecutor Artur Davtyan

             RA NAS President Ashot Saghyan

             RA Aragatsotn Governor Sergey Movsisyan

 

Recently, we found out with great indignation that academician Paris Heruni’s radio-optical observatory (ROD-54/2.6) and the surrounding area, belonging to the "National Body for Standards and Metrology" CJSC, has been leased for several years to "Armat" NGO (according to the latter's information), and an electronic music festival will be held here already on September 10-12, and also camping will be organized. Now there are going active construction works and several stages are being built.

It should be noted that "National Body for Standards and Metrology" CJSC, which owns the instrument, over the past 10 years, having received 45 million drams a year from the state for the maintenance and development of the reference complex, it has not fulfilled its function of preserving, since the management building and related buildings were looted, including the unique reference system in the world disappeared:

Several foreign experts have documented that the Heruni’s telescope is subject to modernization and operation, but the "National Body for Standards and Metrology"   CJSC and the Ministry of Economy, under which the company is subordinate, obstruct this process and for some reason are not interested, so that it works within its functions. On the contrary, for years the telescope has been provided to all kinds of organizations as a stage for music groups, a place for filming videos, an area for roller skating, and all on a mirror surface made of aluminum, the tiles of which are smoothed and coordinated with micron precision.

2020 The Institute of Radio Interferometry of the European Research Consortium (VLBI ERIC (JIVE)) carried out a basic scientific and technical examination of the ROD-54/2.6 telescope's current technical condition its restoration, and further applicability. Experienced scientists from different radio observatories of the world from Germany, Australia, Sweden, Spain, the United Kingdom, and Armenia participated in that examination. They gave an accurate professional opinion about the scope's usability, usability, and reusability.

Experts noted that Heruni’s radio-optical observatory, as a result of meeting modern technical requirements, will operate in the scientific and educational arena, in the fields of global radio astronomy and remote space communication, and will also become a component of the European radio interferometric network.

Taking into account the above, we, a group of scientists, cultural figures, various organizations, and individual republic citizens, taking into account the enormous material value of the structure, which can be destroyed by the brutal and rude interventions of similar organizations, are against organizing such events in the area of ​​the telescope.

Therefore, we demand:

- cancel the expected event and, in general, prohibit organizing such events around the object facility,

- to restore the telescope and serve its purposes in the scientific field, which will bring much more fame and income to the economy and serve in the field of defense of our republic.

"Carahunge Armenological Center" NGO, "Save Paris Heruni’s Telescope" initiative group and citizens

-----------------------------------------------------

Недавно нам стало известно, что принадлежащий ЗАО "Национальному органу по стандартизации и метрологии” радио-оптический телескоп академика Париса Геруни (РОТ 54/2.6) и прилегающая к нему территория на несколько лет сданы в аренду ОО "Армат" (по утверждению последних), и что с 10 по 12 сентября 2022 года там планируется проведение фестиваля электронной музыки, а также организация кемпинга. В данный момент на территории проводятся активные строительные работы, строятся несколько сцен.

Отметим, что ЗАО "Национальный орган по стандартизации и метрологии”, которому принадлежит инструмент, на протяжении 10 лет, ежегодно получая от государства 45млн драмов за сохранении и развитие эталонных комплексов, не выполняет свою функцию, поскольку здание управления и близлежащие к нему строения были разграблены, в том числе исчезла уникальная в мире эталонная система.

О том, что телескоп Геруни подлежит реконструкции и эксплуатации, свидетельствуют ряд  зарубежных экспертов, однако ЗАО "Национальный орган по стандартизации и метрологии” и министерство экономики, которому он подчиняется, всячески препятствуют данному процессу и по каким-то причинам не заинтересованы в том, чтобы радиотелескоп использовался по назначению.

Напротив, на протяжении многих лет телескоп предоставляется различным организациям, используется в качестве платформы для музыкальных групп, снятия видеороликов, территории для катания на роликах, и всё это на зеркальной площади, полученной из алюминиевых пластин, обработанных и выверенных с точностью до микронов․

2020 г․ институт радио-интерферометрии Европейского исследовательского консорциума (VLBI ERIC (JIVE))  провел фундаментальную научно-техническую экспертизу текущего технического состояния телескопа РОД-54/2.6, его восстановления и дальнейшего использования. В этом обследовании участвовали опытные ученые из различных радио-обсерваторий мира из Германии, Австралии, Швеции, Испании, Великобритании и Армении. Было дано профессиональное заключение о состоянии, пользе, возможности использования телескопа․

Специалисты отметили, что радио-оптический телескоп Геруни в результате переоснащения в соответствии с  современными техническим требованиями, будет работать в научной и образовательной сфере, в сферах глобальной радиоастрономии и дальней космической связи, а также станет составной частью Европейской радио интерферометрической сети.

Принимая во внимание вышеизложенное, мы, группа ученых, деятелей культуры, различных организаций и отдельных граждан, принимая во внимание огромную материальную ценность сооружения, которая может быть разрушена грубым вмешательством со стороны подобных организаций, высказываемся против проведения подобных мероприятий на территории, где находится телескоп.

Настоящим требуем:

- отменить ожидаемое мероприятие и вообще запретить проведение подобных мероприятий на научном объекте,

- восстановить телескоп, который должен служить своему предназначению в научной сфере, что принесет гораздо больше славы и доходов экономике Армении и послужит, в мом числе, в сфере обороны нашей страны.

 

ОО "Арменоведческий центр Караундж", инициативная группа "Спасем радиотелескоп Геруни" и граждане РА